DEFINICJA

Jednomandatowe okręgi wyborcze są to takie okręgi wyborcze, w których obowiązuje względna ordynacja większościowa, ordynacja dwuturowa większości bezwzględnej lub ordynacja alternatywnego głosu proporcjonalnego, a na jeden okrąg przypada jeden mandat.

RODZAJE ORDYNACJI W JEDNOMANDATOWYCH OKRĘGACH WYBORCZYCH

-Ordynacja większości względnej W tej ordynacji zwycięża kandydat, który w danym okręgu uzyskał największą liczbę głosów. Jest to ordynacja stosująca zasadę jednoturowości - przypadku uzyskania przez dwóch kandydatów takiej samej liczby głosów o zwycięstwie decyduje los. Na charakter wyborów w jednomandatowej ordynacji większościowej wpływa rozmiar okręgu, a raczej liczba ludności zamieszkująca ten okrąg. Jeżeli mieszkańców jest mało, wybory mają charakter lokalny – kandydat musi mieć bezpośredni kontakt z wyborcą. Jeśli okręgi wyborcze są duże, to wybory nie różnią się wiele od wyborów ogólnokrajowych – wzrasta rola mediów w kreowaniu wizerunków kandydatów kosztem osobistych relacji. Głosowanie w większościowej ordynacji jednomandatowej jest zindywidualizowane, a nie kolektywne, to znaczy głosuje się na konkretnego kandydata, a nie na partię.

-Ordynacja dwuturowa większości bezwzględnej Ta metoda głosownia występuje w dwóch typach. Według pierwszego, jeżeli w pierwszej turze wyborów jeden z kandydatów otrzyma 50% + 1 głosów, jest zdobywcą mandatu, a jeżeli wszyscy kandydaci zdobyli poniżej 50% głosów, organizuje się drugą turę wyborów, w której rywalizują dwaj kandydaci, którzy w pierwszej turze uzyskali największą liczbę głosów i w ten sposób wyłania się zwycięzcę. Inny wariant tej ordynacji przyjęto we Francji. Zgodnie z jego zasadami, jeżeli w pierwszej turze żaden z kandydatów nie uzyska bezwzględnej większości głosów, organizowana jest druga tura, w której kandydują wszyscy kandydaci, którzy w pierwszej turze uzyskali co najmniej 12,5% głosów w stosunku do liczby wyborców zarejestrowanych w danym okręgu. Dwuturowa ordynacja większości bezwzględnej podobnie jak ordynacja większości względnej jest zależna od wielkości okręgu i tak samo jak ona jest zindywidualizowana.

-Ordynacja alternatywnego głosu proporcjonalnego Jest to ordynacja, w której wyborcy pokazują swoje preferencje za pomocą skali, to znaczy przyznają poszczególnym kandydatom pierwsze, drugie, trzecie lub dalsze miejsce w uzyskaniu mandatu. Mogą ograniczyć się do pierwszego miejsca lub przyznać je każdemu kandydatowi. Kiedy w momencie pierwszego liczenia głosów żaden z kandydatów nie uzyskał wymaganej większości bezwzględnej, kandydat z najmniejszą ilością głosów z pierwszą preferencją zostaje skreślony z listy, a głosy na niego oddane są rozdzielane pomiędzy odpowiednich kandydatów drugiego wyboru. (Na przykład: kandydat X i Y uzyskali odpowiednio 20 i 17 głosów z pierwszego wyboru, a kandydat Z tylko 15. Z zostaje skreślony. 10 z 15 wyborców, którzy w pierwszym wyborze wybrali Z, w drugim wyborze wybrało X, a pozostałych 5 Y. Te głosy są doliczane do wcześniej uzyskanych i finalnie X dostaje 30 głosów, a Y 22. X zdobywa mandat, ponieważ otrzymał większość bezwzględną głosów [{30+22}/2=26 < 30].)