Władza ustawodawcza w państwie demokratycznym Rozdział I w Konstytucji:

• zasady ustroju - suwerenności - unitarności - demokratycznego państwa prawa
  • prymatu Konstytucji
  • trójpodziału władzy
  • pluralizmu politycznego
  • wolności gospodarczej Rozdział II w Konstytucji:
• prawa i obowiązki obywatela - wolność osobista
  • wolności i prawa polityczne, ekonomiczne i kulturalne
  • regulowanie formy nadawania obywatelstwa
  • wierność RP
  • przestrzeganie prawa
  • obrona granic
  • płacenie podatków i świadczeń na rzecz państwa Władza ustawodawcza: -Parlament- najwyższy organ przedstawicielski w państwie demokratycznym i organ władzy ustawodawczej
• do parlamentu wchodzą tzw. Deputowani: senatorzy i posłowie
• deputowani- przedstawiciel ludu w parlamencie, wybierani są na określoną kadencję -dokument regulujący sposób, czas ich kadencji określa- ordynacja wyborcza -zadania - ustanawianie, tworzenie prawa i przepisów, które nadają formę ustroju
• Funkcje:
  • ustrojodawcza- tworzenie ustroju (Konstytucja)
• ustawodawcza- uchwala ustawy
• Organ kontrolujący, czy ustawa jest zgodna z Konstytucją- to Trybunał Konstytucyjny
• Prezydent- ma prawo do wydawania dekretów na mocy ustawy - jest reprezentantem władzy wykonawczej (egzekutywy)

• w Rosji, Francji- prezydent wydaje dekret na mocy ustawy; u nas nie stwierdzamy przypadku żeby prezydent miał takie prawo, Sejm musiałby nadać mu takie prawo

• bezwzględny zakres władzy w egzekutywie -Odmiany parlamentu:
  • jednoizbowy- unikameralny (Dania)
  • dwuizbowy- bikameralny (Polska)- podział ten wziął się z tradycji państwa -Izba Wyższa- Senat- wywodzi się od Rad Królewskich *parle- franc. Gadanie -Dzisiaj Izba Wyższa to Izba Zadumy- to co ustanowi Sejm poddawane jest dyskusji, nie ustanawia ustaw -Rada Ministrów- podlega kontroli parlamentu (zwłaszcza Sejmowi); -Kiedy Sejm może odwołać Radę Ministrów:
    • może nie dać wotum zaufania (Premier może wystąpić o wotum zaufania)
    • uchwala wotum nieufności (z inicjatywy posłów Sejm uchwala wotum nieufności)
• interpelacje poselskie- zapytanie skierowane przez posłów do ministrów musi mieć odpowiedź, taki jest obowiązek
• Sejm może powołać Komisję Sejmową (śledczą) dla zbadania sprawy
• w Sejmie- 460
• W Senacie- 100
• Wszystkie posiedzenia sejmowe są jawne, każdy może wejść jako słuchacz i tego posłuchać.
• Ze względu na rolę parlamentu określany system polityczny RP określany jest jako gabinetowo – parlamentarny
• W szczegółowych pracach pomagają Komisje Sejmickie 1.Zgromadzenie Narodowe-warunki zwołania. Zgromadzenie Narodowe- wspólne obrady obu izb. Przewodniczy im Marszałek Sejmu. -warunki zwołania:
  • kiedy prezydent składa przysięgę (zaraz po wyborach)
  • kiedy prezydent ma być postawiony przed Trybunał Stanu
  • gdy trzeba stwierdzić niezdolność prezydenta do pełnienia funkcji
  • by wysłuchać orędzia prezydenta

• Po katastrofie samolotu prezydenckiego władzę sprawuje Marszałek Sejmu 2.Wybory do Sejmu i Senatu:

• Kadencja trwa 4 lata i zaczyna się z datą pierwszego posiedzenia nowego Sejmu; kończy się wraz z rozpoczęciem się nowej kadencji (dzień wcześniej)
• Rozwiązanie parlamentu- przerwanie kadencji:
  • kiedy sejm podejmie decyzję o rozwiązaniu, kwalifikowaniu 2/3 głosów
  • parlament może rozwiązać prezydent kiedy: - Sejm nie uchwalił ustawy budżetowej w ciągu 4 miesięcy od momentu złożenia w Izbie Poselskiej (projekt budżetu w Sejmie składa RM) - nie został powołany rząd
• Prawo wyborcze: prawo czynne- możliwość wybierania kandydatów do parlamentu, udział w wyborach prawo bierne- możliwość kandydowania- Sejm 21lat; Senat 30 lat -Będąc posłem nie wolno: -łączyć stanowisk
• prowadzić działalności gospodarczej
• równocześnie zasiadać w Sejmie i Senacie
• zatrudnionym w administracji państwowej
• zasiadać w radzie nadzorczej przedsiębiorstwa
• nie mogą być wojskowi na służbie czynnej, sędziowie, prokuratorzy, policjanci, jednocześnie prezesem NBP i NIK Stanowisk nie można łączyć ze względu na trójpodział władzy i niezależność ( od władzy sądowniczej) Ordynacja wyborcza- ustawa, reguluje warunki w sejmie Przymiotniki wyborcze- wszystkie reguły, przepisy regulujące wybory, warunki zasiadania w parlamencie; najważniejsze -Wybory do Sejmu- powszechne, tajne, bezpośrednie, równe, proporcjonalne- szanse dostania się do Sejmu; liczba kandydatów zgłoszona do listy wyborczej odpowiada ilości członków w partii.
• Wybory do Senatu- tajne, powszechne, bezpośrednie
• Wybory prezydenckie- powszechne, tajne, bezpośrednie, równe W parlamencie jest 5% głosów przydziału miejsc w Sejmie, jeżeli zawiązują się koalicje wyborcze, próg wynosi 8%. *Kandydaci wybrani przez wyborców nie zrealizowali planów
• Wolny mandat- poseł do końca kadencji pozostaje na wolnym stanowisku, ale nie realizuje programów wyborczych
• Immunitet- przysługuje Posłom i Senatorom; tytuł chroniący parlamentarzystę przed pociągnięciem do odpowiedzialności sądowej - jeżeli jest złapany na gorącym uczynku, zawsze kiedy Sejm podejmie taką decyzję immunitet nie obowiązuje Sposoby głosowania w parlamencie:
• większością głosów- nie bierzemy pod uwagę „wstrzymał się”
• głosowanie większością bezwzględną- „za” musi mieć przewagę nad „przeciw” i „wstrzymał się”