Motyw lalki i marionetki wywodzi się z przekonania, że świat jest teatrem, a ludzie są tylko marionetkami, które grają swoją rolę. Życiem człowieka, zaś nie kieruje on sam lecz jakaś wyższa siła, los lub Bóg, który jest reżyserem. Jest to zgodne ze starożytną koncepcją theatrum mundi, której używał między innymi Platon. Jan Kochanowskie w swoim wierszu pt. „O żywocie ludzkim”, również odniósł się do tego toposu, autor zastanawia się nad życiem człowieka. Podmiotem lirycznym jestfilozof, osoba rozmyślająca o sensie egzystencji ludzkiej. Można zauważyć, że według podmiotu wszystko jest błahostką, ulotna chwilą, która przeminie. Nic nie jest stałe, dlatego człowiek nie powinien się przywiązywać na przykład do bogactwa czy sławy. Według podmiotu lirycznego człowiek jest marionetką, ale nie w rękach niesprecyzowanych sił wyższych, a w rękach Boga. On to decyduje o wszystkim, naśmiewa się z wszelkich działań człowieka zmierzających do osiągnięcia tytułów i bogactwa. On kieruje czynami ludzi, jest reżyserem, kieruje człowiekiem i nie daje mu wolności, kiedy człowiek odegra swoją rolę to opuszcza scenę, umiera. Również Bolesław Prus w swojej powieści pt „Lalka” wykorzystuje motyw ‘theatrum mundi’ i jego pochodną czyli przedstawienie człowieka jako lalki. Już sam tytuł może sugerować taki odbiór powieści. W utworze można zabserwowac poczynania starego subiekta Rzeckiego, który przeprowadza niedzielne porządki. Wyjmuje nakręcane zabawki z szafy i rozmyśla nad życiem człowieka. Rzecki dochodzi do wniosku, że żywot ludzki jest podobny do świata marionetek. Według rozmyśleń subiekta człowiek jest jak nakręcana marionetka, lalka, której się wydaje, że robi, co chce, choć w rzeczywistości może zrobić tylko tyle, na ile pozwoli jej sprężyna. Bohaterowie powieści również przypominają marionetki. Wokulski zrobiłby wszystko dla Izabeli, podczas gdy ona się nim tylko bawi i manipuluje. Często grają oni też nie swoje role, by zachować pozory. Bardzo dobrym przykładem jest gra Łęckiej przed Wokulskim – kobieta zgrywa niewinną istotę zakochaną bez pamięci w uczciwym kupcu, choć naprawdę jest nieczułą materialistką i ma romans ze Starskim – przedstawicielem swojej klasy. Oba utwory choć z pozoru całkiem do siebie nie podobne, ze względu na styl i czas powstania, mają wspólna cechę, oba przedstawiają życie jako teatr a ludzi jako kukiełki, które nie posiadają swojej woli, a ich życie podlega wyższym siłą. Dlatego też próby zmiany swoje losu nie mogą się udać, ponieważ człowiek to tylko aktor a reżyserem sztuki jest los. Po odegraniu roli człowiek schodzi ze sceny czyli umiera.