Sięganie przez młodych ludzi po używki jest jednym z najpoważniejszych problemów XXI wieku. Kwestia ta jest szeroko dyskutowana w środkach masowego przekazu. Wystarczy włączyć telewizor, a już słyszy się o pijanych czy odurzonych narkotykami nastolatkach. Nie sposób nie zgodzić się z tym, że człowiek będący pod wpływem alkoholu, a także niektórych narkotyków zachowuje się agresywnie. Niepokojące jest to, że dorośli boją się zwrócić odurzonemu nastolatkowi uwagę. Wiek pierwszego zetknięcia się z alkoholem z roku na rok obniża się. Nieodwracalne zmiany w funkcjonowaniu, uszkodzenie procesów rozwojowych, problemy psychologiczne, trudności z uczeniem się to tylko niektóre z niebezpiecznych następstw wczesnego upijania się.Sprzedaż alkoholu w wielu krajach jest zabroniona do 18, a w niektórych do 21 roku życia. Coraz młodsze dzieci sięgają po napoje wysokoprocentowe. Wiele z nich wkracza w ten sposób na nową drogę, którą podąży na straty ku dorosłości.Młody człowiek jest dopiero u progu kształtowania swojej osobowości, umysłu, planów i marzeń. Oszołomienie alkoholem sprawia, że informacje, które nastolatek otrzymuje o sobie, czy o świecie są zniekształcone albo fałszywe. Budowanie przyszłości i poznawanie siebie w oparciu o tę zniekształconą wiedzę spowoduje utratę poczucia autentyczności życia. Alkohol nie tylko niweluje szansę na poznanie realnej rzeczywistości, obniża również motywację do osiągnięcia ambitnych celów życiowych.Kilkunastoletni człowiek uczy się wiązać przyjemne stany emocjonalne ze spożywaniem procentowych napojów, a nie z konkretnymi wydarzeniami mającymi miejsce w jego życiu. Oddala się tym samym od rzeczywistości.Niewiele jednak z nas zdaje sobie sprawę, że wraz z upływem czasu człowiek uzależnia się od łatwości, z jaką można ten stan uzyskać. Alkohol staje się, więc wygodnym i łatwym w użyciu środkiem do tego, by poczuć się lepiej. Nie tylko życie uczuciowe ulega sile alkoholu. Zmienia się również mózg i umysł, które to wytwarzają specyficzny mechanizm chorobowy zwany systemem iluzji i zaprzeczeń. Jest on pomocny, aby utrzymać uzależnienie i aby odciąć człowieka od rzeczywistości. System ten utrudnia dostrzeżenie przez uzależnionego szkód, jakie wyrządza alkohol w jego otoczeniu i utrudnia racjonalne myślenie. Alkohol nie tylko uzależnia, ale i czynnie działa, aby w uzależnieniu pozostać. Narkotyki są niezwykle szkodliwe. Uzależnienie to nie jedyny efekt uboczny stosowania narkotyków. Przy długotrwałym nadużywaniu są trucizną, która powoli niszczy cały organizm. Wpływają nie tylko na funkcjonowanie poszczególnych narządów, lecz także mogą zmieniać psychikę człowieka.Skutkiem nadużywania przez dzieci i młodzież narkotyków są zmiany w ich funkcjonowaniu. Cechą charakterystyczną jest postępujący charakter tych zmian. Wraz ze zwiększoną intensywnością i częstotliwością zażywania narkotyków zmiany w dotychczasowym sposobie funkcjonowania danej osoby staja się bardziej wyraźne i nasilone.U nieletnich pasjonujących się sportem i często przyjmującym w związku z tym sterydy anaboliczne może dojść do dużego rozwoju mięśni w ciągu tygodni, ale taki skok wzrostowy, któremu towarzyszy nadmierny wysiłek sportowy, mocno nadweręża ścięgna i więzadła prowadząc do częstych urazów. Przyjmowanie sterydów przez dziewczynki powoduje zanikniecie cyklu miesiączkowego i rozwoju cech męskich – owłosienia na twarzy, trwałego obniżenia głosu. Najgroźniejszym skutkiem zażywania narkotyków jest zakażenie wirusem HIV wywołującym zespół nabytego niedoboru odporności powszechnie zwany AIDS. Wśród narkomanów zakażenie wirusem HIV rozprzestrzenia się trzema drogami: poprzez krew, wskutek stosowania zanieczyszczonych krwią chorego strzykawek oraz drogą łożyskową z chorej matki na płód. Regularne przyjmowanie środków powoduje, że zwykle procesy myślowe nie przebiegają zupełnie normalnie jak w okresie poprzedzającym uzależnienie. Zmiany te mogą być zarówno krótko-, jak i długotrwałe. Po użyciu narkotyku dochodzi do ociężałości i niezdolności myślenia i reakcji. Marihuana źle wpływa na funkcję pamięci krótkotrwałej, co uwidacznia się w gubieniu wątku myślowego. Użytkownikom niektórych narkotyków, zwłaszcza marihuany i kokainy, często zaczyna towarzyszyć lęk, że ktoś ich prześladuje, że coś im zagraża. Nawet jeśli branie narkotyków ma jakieś pseudo-pozytywne efekty, to jest ich na pewno mniej niż skutków ubocznych. Nie warto zaczynać przygody z narkotykami, bo naprawdę trudno ją zakończyć, szczególnie bez szwanku dla swojego zdrowia i psychiki. Palenie wśród młodzieży od dawna jest powszechnym problemem. Już nawet dzieci próbują papierosów, a wiele z nich z czasem popada w nałóg. Uzależnienie od nikotyny ma bardzo poważne konsekwencje dla zdrowia młodego człowieka. Tytoń stał się najpopularniejszą używką stanowiącą zagrożenie dla zdrowia dzieci. Styl życia i składające się na niego zachowania zdrowotne kształtują się już od okresu dzieciństwa pod wpływem obserwacji, pozyskiwanych wiadomości, wzorców przekazywanych przez rodzinę, szkołę, rówieśników czy środki masowego przekazu. W większości przypadków palenie tytoniu przez dzieci to próba naśladowania osób dorosłych, sposobu trzymania papierosa, mimiki twarzy, zaciągania się dymem. Często jest to dostosowanie się do panującego w szkole stylu oraz forma protestu przeciwko ograniczaniu przez rodziców prawa decydowania o sobie. Palenie w odczuciu młodych ludzi podnosi poczucie własnej wartości i traktowane jest jako sposób radzenia sobie z różnymi problemami i napięciami. Palenie papierosów niszcząco działa na młody organizm. Należy pamiętać o wszystkich szkodliwych składnikach dymu papierosowego, takich jak amoniak, cyjanek czy formaldehyd. Sama zaś nikotyna odpowiada za uzależnienie od papierosów. W wysokich dawkach stanowi jednak silną truciznę. U człowieka wystarczy 70 mg nikotyny, aby spowodować śmierć. Palenie papierosów osłabia układ immunologiczny i zwiększa podatność na choroby. Niezwykle szkodliwe jest również bierne palenie. Jak się okazuje, na choroby odtytoniowe chorują także osoby, które nigdy nie paliły. U dzieci narażonych na działanie dymu tytoniowego częściej rozwija się astma, schorzenia ucha środkowego oraz układu oddechowego. U kobiet, które zaczynają palić przed 18. rokiem życia i wypalają dziennie 20 papierosów, wzrasta ryzyko bezpłodności. Palące kobiety w ciąży muszą liczyć się z powikłaniami, np. w postaci zespołu nagłej śmierci noworodka, urodzeniem dziecka o niskiej masie urodzeniowej, niedotlenieniem płodu albo poronieniem. Ogromnego znaczenia nabiera profilaktyka uzależnień od nikotyny. Walka z nałogiem jest niezwykle trudna, dlatego najskuteczniejsze jest eliminowanie problemu jeszcze zanim się pojawi. W tym celu należy starać się o usunięcie pozytywnego wizerunku palenia papierosów, jaki wciąż pojawia się w telewizji i w naszych domach. Najsmutniejsze jest to, ze wielu nastolatków tak naprawdę nic nie wie o używkach. Polegają oni jedynie na obiegowej opinii doświadczonych kolegów, a przecież narkotyk działa na każdego inaczej. Młodzież wie, że wódka, papierosy i inne narkotyki są szkodliwe dla zdrowia, a mimo to po nie sięga.