
Metoda radio datacji przy pomocy pomiaru izotopem węgla 14 C
Węgiel, mieszanka trzech izotopów Wszystkie organizmy żywe wykorzystują do swoich funkcji życiowych związki organiczne, składające się z cząsteczek zawierających atomy węgla. Rośliny zdolne do przeprowadzenia procesu fotosyntezy pobierają swoje zapotrzebowanie na «węgiel» z atmosfery w postaci dwutlenku węgla. Fotosynteza pozwala na przekształcenie dwutlenku węgla w bardziej złożone cząsteczki organiczne. Jedną z nich jest glukoza, wykorzystywana w cyklach metabolicznych jako podstawowa cząsteczka do zapotrzebowań energetycznych oraz syntezy wszystkich substancji organicznych, potrzebnych organizmom żywym.
Węgiel, mieszanka trzech izotopów
Wszystkie organizmy żywe wykorzystują do swoich funkcji życiowych związki organiczne, składające się z cząsteczek zawierających atomy węgla. Rośliny zdolne do przeprowadzenia procesu fotosyntezy pobierają swoje zapotrzebowanie na «węgiel» z atmosfery w postaci dwutlenku węgla. Fotosynteza pozwala na przekształcenie dwutlenku węgla w bardziej złożone cząsteczki organiczne. Jedną z nich jest glukoza, wykorzystywana w cyklach metabolicznych jako podstawowa cząsteczka do zapotrzebowań energetycznych oraz syntezy wszystkich substancji organicznych, potrzebnych organizmom żywym. Rośliny wykorzystują celulozę, będącą polimerem glukozy jako strukturę pomocniczą. W złożonych cyklach odżywiania, pozwalających na przeżycie różnych gatunków, rośliny prezentują podstawowy punkt wyjścia, poprzez który zwierzęta pobierają swoje zapotrzebowanie na niezbędne do wielu funkcji życiowych substancje organiczne. W ostateczności zapotrzebowanie na «węgiel», tak w przypadku roślin jak i zwierząt, czerpane jest z obecnego w atmosferze dwutlenku węgla. Węgiel (symbol: C) jest elementem o liczbie atomowej 6, a jego jądro składa się z 6 protonów; występuje w naturze jako mieszanka trzech izotopów Izotopy są to atomy o jądrach posiadających tę samą liczbę protonów i odmienną liczbę neutronów Różnią się więc liczbą masową. Posiadają inne właściwości fizyczne i takie same właściwości chemiczne. Trzy izotopy węgla obecne we wszystkich jego związkach są przedstawiane za pomocą następującej symboliki: ‘zC, ‘3C, 14C. Towarzyszący symbolowi numer wskazuje na poszczególne izotopy poprzez jego liczbę masową. Spośród trzech izotopów węgla dwa są stałe (12C, isC), podczas gdy trzeci (‘4C) jest niestały, a więc radioaktywny Izotop 14C przedstawia radioaktywność typu i3-, jego niestałe jądro przekształca się za pośrednictwem emisji elektronu (cząsteczki f3-) w jądro azotu.
Możliwość radioaktywności pomiaru
Prędkość, z jaką następuje radioaktywne wydarzenie można zmierzyć za pomocą obliczenia emitowanych przez system cząsteczek f3-. Najprostszy sposób zobrazowania tej cechy został wyrażony przez «okres połowicznego rozpadu», który przedstawia czas potrzebny do tego, aby początkowa ilość danego radioaktywnego izotopu uległa równemu podziałowi. W przypadku węgla 14C okres podziału odpowiada około 5730 latom. Operując liczbami, po 5730 latach początkowa obecna w próbce ilość radioaktywnego węgla zostanie zredukowana do połowy, po 11460 latach do 1/4, po 17190 latach do 1/8 itd. Wynika z tego, że powstały przy Wielkim Wybuchu (Big Bang) węgiel 14C aktualnie już nie istnieje. Wyjaśnienie obecności w naszych czasach radioaktywnego węgla jest poniekąd bardzo proste i wiąże się z fenomenem, bezustannie zachodzącym w strefach wyższych ( 10-15 km) ziemskiej atmosfery W strefie tej znajduje się wysoki procent azotu, który jest poddawany działaniu promieniowania kosmicznego. Neutrony należące do tego promieniowania przez zderzenie z cząstkami azotu 14 zapoczątkowują na poziomie nuklearnym reakcję, która poprzez wydalenie protonów prowadzi do powstania izotopu węgla 14C. W wyższych strefach atmosfery zachodzi nieustanne tworzenie się tych atomów Nagromadzenie ich w powietrzu (pod postacią radioaktywnego dwutlenku węgla) jest stałe. Minimalne zmiany wynikają z wahań intensywności kosmicznego promieniowania, którego przebieg powiązany jest ściśle z cyklami słonecznymi. Rozkład poszczególnych izotopów węgla jest następujący: ~zC - 98,89%, ‘3C - 1,11%; suma tych dwóch równa się 100, ponieważ 14C obecny jest w bardzo małej ilości, w postaci jednego atomu ‘4C na tysiąc miliardów ( 10 do potęgi 12 ) nie radioaktywnych atomów
Związek pomiędzy radioaktywnością a wiekiem przedmiotu
Dopóki jakiś organizm roślinny czy zwierzęcy jest żywy, w jego złożony system metaboliczny wchodzą cząsteczki z atomami węgla, składającymi się z mieszanki o zawartości stałe] trzech w/w izotopów Innymi słowy, dopóki organizm żyje, obecność w nim radioaktywnego węgla jest stała i równa ilości tego samego elementu zawartego w znajdującym się w powietrzu dwutlenku węgla.
W chwili śmierci organizmu ustaje metaboliczna wymiana z otoczeniem, a zatem ~4C przestaje być dostarczany Obecny w warstwach organizmu ‘4C rozkłada się zgodnie z prawami radioaktywnego rozkładu. Zawartość ~4C zmniejsza się regularnie wraz z upływem czasu. Można łatwo odgadnąć, że mierząc pozostałości ‘4C w znalezisku historycznym oraz wychodząc z założenia, iż ]ego ilość początkowa była zawsze stała, można obliczyć czas, który upłynął pomiędzy pomiarem a śmiercią organizmu, od którego pochodzi dane znalezisko.
