Według Słownika Języka Polskiego autorytet to „1. «uznanie, jakim obdarzana jest dana osoba w jakiejś grupie» 2. «osoba (…) ciesząca się szczególnym uznaniem» ” , jednak gdybyśmy spytali jakiegoś losowo spotkanego przechodnia, kto jest jego autorytetem, prawdopodobnie podałby przykład jakiejś popularnej gwiazdy muzyki pop, sportowca lub celebryty. Czy jednak naprawdę właśnie taka osoba zasługuje na to by być autorytetem? W tej pracy chciałabym rozważyć wartość autorytetu w dzisiejszym świecie. Autorytet w dzisiejszym świecie Przyglądając się współczesnym „gwiazdom” i słuchając ich wypowiedzi, już na pierwszy rzut oka można stwierdzić, że większość z nich porusza tematy bardzo płytkie, interesuje się głównie tym co zewnętrzne, np. wyglądem, modnym ubiorem, zdrowym stylem życia, imprezami. Często też dzisiejsze „gwiazdy” skupiają swoją uwagę na promowaniu swojej osoby i oczernianiu innych „kolegów po fachu”. Co więcej, wydaje się, że takie jest właśnie zapotrzebowanie odbiorców na tego rodzaju informacje i to właśnie prezentują media, bo to się sprzedaje. Niestety, wraz z tanią informacją promuje się równie tani autorytet. Smutne jest też to, że promowane współcześnie „autorytety” są znane z tego, że są znane. Często są bohaterami skandali, na których zarabiają wielkie pieniądze. Bywa, że jako wzór dla innych stawiają swój kontrowersyjny styl życia. Jeśli takie osoby są wskazywane jako „autorytety”, to na czym się oprzeć szukając tych prawdziwych? Myślę, że we współczesnym świecie często mylone są pojęcia autorytetu i idola. Ktoś może lubić daną gwiazdę, ale przesadą jest stwierdzenie, że uznaje ją za autorytet. Jeśli podoba mi się twórczość jakiegoś piosenkarza, to nie znaczy, że powinien być on dla mnie autorytetem. Autorytet według mnie to pojęcie dużo szersze, głębsze, zawierające w sobie różne sfery życia człowieka, w których może być dla mnie wzorem i przykładem, którego mogę w jakiś sposób cenić, a może nawet naśladować.

Ciężko brać z kogoś przykład, gdy zna się go z mediów, telewizji, kolorowych pism. Często są to informacje zniekształcone i podkoloryzowane, nastawione na sprzedaż. Nie mówi się zazwyczaj jakimi wartościami kieruje się dany człowiek, bo może są to wartości mało popularne i ktoś na tym straci. Jest to tani autorytet. Gdzie szukać autorytetów? Szukając informacji na ten temat, natknęłam się na wiele odwołań do autorytetów i skłoniło mnie to do refleksji, czy zawsze powołujemy się na te odpowiednie. Często powołujemy się na niewłaściwe autorytety, nie zwracając uwagi na dziedzinę, w jakiej dany człowiek jest autorytetem. Dla przykładu, jeśli Stephen Hawkins powiedział, że Bóg nie istnieje, to wielu ludzi natychmiast przyjmuje jego racje, mimo że Hawkins nie jest specjalistą w dziedzinie filozofii czy teologii, a fizyki. Jednak uznajemy jego autorytet, ponieważ każdy wie, że jest on nieprzeciętnym umysłem. Wykorzystują to wielokrotnie agencje reklamowe: oglądając w telewizji reklamy np. pasty do zębów, widzimy naukowców z koncernu danej firmy, którzy twierdzą, że ich pasta jest najlepsza, jednak czy możemy im ufać, że ich opinia jest bezstronna? Albo czemu gwiazdy reklamujące ubezpieczenia, sieci komórkowe i kremy, które są z zawodu aktorami miałyby lepsze dane dotyczące reklamowanej przez nie rzeczy, zwłaszcza, jeśli za tą reklamę otrzymują spore pieniądze? Czemu osoba sławna miałaby być lepiej poinformowana w kwestii ubezpieczenia samochodu lepiej niż inni? Nawet, jeśli ktoś jest profesjonalistą, to jego specjalizacja może nie mieć z daną kwestią związku – często wierzymy komuś, kto jest ekspertem w danej dziedzinie, rozszerzając jego autorytet na sprawy, które nie mają nic wspólnego z jego specjalizacją. J. M. Bocheński powiedział: „Autorytet jest według mnie relacją trójczłonową między tym, kto ma autorytet, tym dla kogo jest on autorytetem i dziedziną, w której ma autorytet” , w swojej wypowiedzi podkreśla, że dziedzina w jakiej dana osoba jest autorytetem jest jedną z najważniejszych rzeczy, często pomijaną w odwołaniach do autorytetu. Gdzie szukać autorytetu? Czasami nie trzeba szukać daleko. Nie musi to być nikt bardzo znany, wielki odkrywca. Może to będzie bliska mi osoba, której pracę, sposób życia obserwuję i wiem, że potrafi pięknie żyć, umie poświęcić się dla innych. Oczywiści są też osoby znane Matka Teresa z Kalkuty – prawdziwy autorytet miłości, cicha i skromna. Może to też jest cecha autorytetu, że sam się nie promuje, że ciężko go dostrzec, bo nie rzuca się krzykliwie w oczy. Często, jako autorytet jest podawany Jan Paweł II, jednak mam wrażenie, że spora część ludzi, która go wskazuje jako swój autorytet, wybrała go tylko z powodu charyzmy i niezwykłej siły od niego bijącej. Jest to oczywiście wspaniały przykład, jednak często nie doceniamy tego wzorca w pełni nie znając wszystkich jego zasług i podążamy za wszystkimi ludźmi, którzy wcześniej obrali Jana Pawła II jako swój autorytet. Nie szukając bardziej przemawiających do nas, indywidualnie, przykładów, np. ludzi bliskich, z którymi spotykamy się na co dzień, rozmawiamy. Zatrzymujemy się na dobrze znanych wzorcach, nie szukamy innych autorytetów, nie zawsze dostrzegamy nauczyciela sprawdzającego z poświęceniem klasówki po godzinach pracy, czy lekarza, który odmawia wykonania aborcji… We współczesnym świecie niezbędne są autorytety, ponieważ człowiek ich potrzebuje by umocnić się w swoich wartościach i mieć motywację, by je rozwijać przez pracę nad sobą. Uważam, że dobre autorytety są nam potrzebne, bez nich nie mamy wzorców, według których kształtujemy swoją osobowość, swoją dojrzałość, sposób bycia i postępowania w życiu.

1. Internetowy Słownik Języka Polskiego PWN, hasło: autorytet [data dostępu: 2015-05-25]
2. Józef Maria Bocheński „Między Logiką, a Wiarą” s. 84