Metoda pomiaru

W zależności od rodzaju powłoki oraz materiału jaki ta powłoka pokrywa, w profesjonalnych miernikach elektronicznych z przeznaczeniem do auto-detailingu wyróżnić można 3 metody pomiaru grubości powłok:

-metoda indukcji magnetycznej, używana jest do mierzenia grubości powłok  (w tym lakieru samochodowego) na podłożach magnetycznych, np. elementach wykonanych ze stali. Aby odczyt był poprawny, mierzona powłoka musi być niemagnetyczna. Warto zauważyć, że stosowane w przemyśle motoryzacyjnym lakiery metaliczne spełniają to kryterium. Swój charakterystyczny metaliczny efekt zawdzięczają płatkom aluminium które jest metalem niemagnetycznym.

-metoda prądów wirowych, używana jest do mierzenia grubości powłok na metalach niemagnetycznych, np aluminium a także m.in. miedź, brąz, mosiądz.

-metoda ultradźwiękowa, używana jest do mierzenia grubości powłok na niemetalach takich jak np plastik, włókno szklane, drewno. Zwykle z niemetali wykonane są takie elementy nadwozia jak: zderzaki, spojlery, klamki, lusterka, klapki wlewu paliwa.

Optymalne mierniki lakieru do zastosowania w auto-detailingu posiadają zintegrowane dwie pierwsze z wymienionych metod pomiaru. Wykrywają automatycznie czy materiał z którego wykonany jest dany element pokryty powłoką, jest podłożem magnetycznym czy niemagnetycznym i dokonują pomiaru z wykorzystaniem odpowiedniej metody. Cena tego typu sprzętu zawiera się w granicach od $400 do $1500 w zależności od modelu i wyposażenia.

Przykładem miernika posiadającego zintegrowane dwie metody pomiaru jest Paint Detective model PD8.

Mierniki pozwalające na zmierzenie grubości powłok na powierzchniach z tworzyw sztucznych z zastosowaniem ultradźwięków są dość drogim sprzętem. Ich cena waha się w granicach od $1800 do $4000. Sonda miernika dokonuje pomiaru poprzez emisję wysokiej częstotliwości sygnału dźwiękowego, który poprzez żel kontaktowy przenosi się do mierzonej powłoki odbijając się od każdej powierzchni wyróżniającej się odmienną gęstością. Odczyt grubości powłoki uzyskiwany jest poprzez pomiar czasu, w jakim sygnał ultradźwiękowy pokonał drogę z sondy do połączenia powłoki/podłoża i z powrotem. Miernik, dla uzyskania końcowej informacji o grubości powłoki dzieli ten czas na pół i mnoży przez prędkość rozchodzenia się dźwięku w powłoce. W niektórych sytuacjach, z użyciem tej metody możliwe jest uzyskanie pomiaru nie tylko łącznej grubości powłok, lecz także ich poszczególnych warstw (podkład, kolor, klar).

Przykładem miernika wykorzystującego ultradźwiękowa metodę pomiaru jest DeFelsko PosiTector 200.

źródło DeFelsko.com

Jednostka miary

Standardowo mierniki grubości powłok stosują wymiennie dwie jednostki miar. Mikrometr µm (zwany potocznie mikron) oraz Mil (nie mylić z milimetr). Ponieważ 1 µm (mikron) to mniej niż 1 Mil, używanie tej jednostki miary jest łatwiejsze, dokładniejsze i bardziej rozpowszechnione w branży auto-detailingu.

Na współczesnych samochodach z oryginalnym, fabrycznym lakierem odczyt zwykle zawiera się w przedziale 100-200 µm. Przy czym warstwa lakieru bezbarwnego stanowi zwykle ok. 1/4 tej wartości.

Odczyty powyżej 200 µm mogą wskazywać na to, że dany element był ponownie lakierowany. Wyższe odczyty grubości lakieru spotyka się także na starszych, ręcznie lakierowanych samochodach.

Odczyty poniżej 80 µm powinny wzbudzić ostrożność przy podejmowaniu decyzji czy dany element kwalifikuje się do wykonania korekcji lakieru poprzez polerowania maszynowe.

Zwykle na panelach poziomych (takich jak maska, dach) grubość lakieru jest większa niż na panelach pionowych (np. drzwi). Wiąże się to z technologią lakierowania stosowaną w fabrykach samochodowych. Roboty są zaprogramowane w taki sposób aby na pionowych elementach nakładać mniej lakieru. Szczególną ostrożność należy wykazać przeprowadzając korekcję lakieru w rejonie dolnych partii drzwi, gdyż tam zwykle fabryczny lakier jest najcieńszy.

Czy miernik lakieru jest niezbędny?

Dla osób które traktują auto-detailing jako hobby i opiekują się głównie swoimi samochodami miernik lakieru nie jest inwestycją niezbędną, pod warunkiem że przeprowadzając korekcję lakieru nie stosują nazbyt agresywnych metod. Polerując maszynowo lakier, przy użyciu standardowych past i gąbek polerskich zwykle usuwa się nie więcej niż 3 mikrony zewnętrznej warstwy lakieru. Warstwy zniszczonej, utlenionej, pokrytej gęstą siecią mikro-zarysowań. Usunięcie tak małej ilości zewnętrznej warstwy lakieru zwykle nie rodzi ryzyka przebicia. Pomocne jest także to, że  zazwyczaj znamy historię własnego pojazdu i wiemy jakim zabiegom była w przeszłości poddawana powłoka lakiernicza. Dla detailera-hobbysty dostęp do miernika lakieru choć nie jest koniecznością, stanowi jednak spore ułatwienie. Pomaga oszacować na jak agresywne metody można sobie pozwolić przeprowadzając korekcję. Pozwala również zmierzyć ilość usuwanego w trakcie polerowania lakieru. Miernik może się także przydać przy zakupie lub odsprzedaży samochodu.

Aby móc na profesjonalnym poziomie wykonywać usługi korekcji lakieru na samochodach klientów, zakup miernika jest inwestycją podstawową. Nie tylko dla własnego komfortu pracy ale i dla upewnienia klientów, że zostawiają samochód we właściwych rękach. Już na etapie inspekcji lakieru, do wykonania której miernik jest wyposażeniem niezbędnym, dokonanie dokładnych pomiarów umożliwia odpowiedź na pytanie czy pojazd kwalifikuje się do przeprowadzenia polerowania maszynowego. A także, czy możliwe będzie usunięcie głębszych defektów w sposób bezpieczny. Dokładny pomiar z użyciem miernika pozwoli namierzyć ponownie lakierowane elementy, niespodzianki w postaci „wpylonych” punktowych napraw typu SPOT, a także elementy na których wyjątkowo niski odczyt sugeruje stosowanie agresywnych metod korekcji w przeszłości.

Również w trakcie pracy miernik lakieru jest narzędziem po które sięga się często. Lakiery różnią się od siebie twardością, co za tym idzie w odmienny sposób reagują na stosowane metody korekcji. Grubość miękkiego lakieru podczas szlifowania papierem ściernym lub polerowania futrem, będzie zmniejszać się dużo szybciej niż lakieru twardego. Pomiar grubości w trakcie pracy daje pogląd na to w jakim tempie zastosowana metoda korekcji ściera zewnętrzną warstwę lakieru.

Ponieważ grubość powłoki w obrębie jednego elementu może być różna, w celu zmierzenia grubości lakieru przed i po korekcji, należy oznaczyć stały punkt dokonania pomiarów (np. przy pomocy wskaźnika laserowego umocowanego na statywie).

Dokładność i kalibracja

Mierniki używane na potrzeby usług auto-detailingu mierzą grubość lakieru z dokładnością +1- 3%. Dobrą praktyką jest regularne sprawdzanie czy miernik nie uległ rozkalibrowaniu. Robi się to przy pomocy dołączonych w zestawie z miernikiem płytek wzorcowych do kalibracji (stal i aluminium) oraz folii pomiarowych.

Jeśli odczyt z folii pomiarowej ułożonej na płytce wzorcowej odbiega znacząco od podanej w specyfikacji miernika dokładności pomiaru, może to być wpływ używania w obrębie pola magnetycznego, lub wpływ zmiennych temperatur ( np. miernik wniesiony z zimna do ciepłego pomieszczenia). Sprzęt może co pewien okres czasu wymagać wykonania kalibracji, co jest prostą czynnością dokładnie opisaną w instrukcji obsługi.

Ciekawostką jest fakt, że odczyt grubości lakieru na elemencie  samochodu może się nieznacznie różnić w zależności od temperatury powierzchni. Składniki lakieru (polimery, żywice) rozszerzają się pod wpływem temperatury, zatem odczyt grubości lakieru na rozgrzanej masce samochodu zaparkowanego w słońcu w upalny dzień może być nieznacznie większy od pomiaru dokonanego w dokładnie tym samym punkcie schłodzonej powierzchni.

Z sondą zintegrowaną czy na przewodzie?

Wybór czy miernik ma mieć sondę wbudowaną czy na przewodzie jest kwestią indywidualnych preferencji. Zaletą sondy na przewodzie jest łatwiejszy odczyt pomiaru na trudno dostępnych elementach, przykładowo w przypadku konstrukcji budynków gdy potrzebny jest pomiar grubości powłoki antykorozyjnej dokonany od dołu stalowego elementu. Minusem jest to, że opcja z sondą na przewodzie jest zwykle droższa od wersji z sondą zintegrowaną. W  mojej opinii do zastosowań w auto-detailingu wygodniejsze w użyciu są modele mierników z sondą zintegrowaną w obudowie miernika.