Sojusz trzech cesarzy (Niemcy, Austria, Rosja), Niemcy sprzeciwiali się sojuszowi Francusko – Rosyjskiemu, jawnie uderzającym w Rzeszę. Stąd sojusz. Sojusz podpisano na stacji kolejowej w Aleksandrowie Kujawskim. Akty wykonawcze tej umowy:

1. Rosyjsko – Niemiecka, konwencja petersburska
2. Rosja dogaduje się z Austro-Węgrami nt. podziału stref wpływu na Bałkanach Interesy gł. Państw ówczesnej Europy: Wielka Brytania – nie wchodzono w żadne sojusze, nie zaciągano zobowiązań. Anglia opierała się na potędze morskiej i finansowej. Flota to priorytet. WB uważała się za bezpieczną. Francja – ucierpiała wielce prestiżowo i gospodarczo (utrata Alzacji i Lotaryngii) po przegranej wojnie 1870-1871 r. z Prusami. Państwo obciążone kontrybucjami na rzecz Niemiec. Francja chciała odzyskać ważne prowincje. Rosja – mimo umowy petersburskiej i berlińskiej, nadal chciano wyjść na morze Śródziemne (uruchomiono kanał Suezki!). Rosło zagrożenie japońskie. Rosjanie podtrzymywali narodowe ambicje na Bałkanach, w celu osłabienia Niemiec i Austro – Węgier.

Zawiązały się dwa sojusze: -Niemcy i Austro – Wegry -Pozostałe mocarstwa chcące ukrócić ambicje powyższych

BLOK PAŃSTW CENTRALNYCH (TRÓJPRZYMIERZE): Początek to zobowiązanie do wzajemnej pomocy między Włochami a Niemcami. BLOK ENTANTY (TRÓJPOROZUMIENIE): Wiele różnic ale również i podobieństwa między członkami sojuszu, Francja, Rosja, Wielka Brytania [obawiająca się niemieckim zbrojeniom morskim]. WB z Francją umowa przeciw flocie niemieckiej. Rosja z Francją zawierają umowę ws. Modernizacji przemysłu rosyjskiego. W 1914 r. oba bloki weszły w I WŚ.

Sojusze militarno-polityczne Europy międzywojennej. Przesłanki zawierania sojuszy: System bezpieczeństwa oparty na Lidze Narodów, był mało skuteczny, Brak w nim Rosji Radzieckiej (surowce, ludność) ani Niemiec. Oba te państwa czuły się skrzywdzone traktatem wersalskim. W wyniku rozpadu Austro-Węgier, ograniczeń państw agresorów, w Europie powstał szereg nowych tworów państwowych. W celu identyfikacji narodowej szukano wspólnego wroga, np. Polska dla Litwy itp. Powstało zjawisko wybuchu nacjonalizmów. Wszystkie państwa Europejskie budowały własne systemy bezpieczeństwa. Dzieląc straty na więcej podmiotów (sojusznicy). Powstałe bloki militarne: -Mała Ententa (Czechosłowacja, Rumunia, Królestwo Chorwatów i Serbów), wielostronne umowy wojskowe, w celu zabezpieczenia się przed nacjonalizmami sąsiadów (Węgry, Włochy, ZSRR). Interesy poszczególnych państw, nie stykały się jednak ze sobą. Jedyną rzeczą spajającą była obecność w tym sojuszy Francji. Prędko jednak Niemcy rozbiły ten sojusz, wydłubywując z sojuszu poszczególne państwa. -Ententa bałkańska – motorem scalającym były faszystowskie Włochy (Grecja, Rumunia, Jugosławia, Turcja), wspierane przez WB i Francję. Cel: utrzymanie porządku na Bałkanach. Układ przeciwko Włochom stracił swój charakter, gdyż w Rumunii również nastał porządek faszystowski. -Ententa bałtycka – Litwa, Łotwa, Estonia, podpisały sojusz wojskowy przeciwko ZSRR ale i przeciwko Polsce! Próbowano stępić antypolski charakter, przez akces Finlandii, Rumunii i Polski. Jednak istniał spór litewsko-polski. Kolejny raz sojusz przestał istnieć, poprzez brak spoiwa. -Pakt czterech (Niemcy, Włochy, Francja, Wielka Brytania) nowa forma koncertu mocarstw, próba oswojenia Niemiec. Hitler nie widział potrzeby wiązania sobie rąk sojuszem z kimkolwiek. Kolejny raz poza systemem pozostaje ZSRR, który ogromnym kosztem modernizował się, nadganiał Europę. Między faszyzmem a demokracją istniały zbyt duże różnice ideologiczne.

Trójporozumienie- układ zawarty między Francją, Rosją i Wielką Brytanią przed I wojną światową. W 1893 r. Rosja i Francja zawarły sojusz wojskowy i podjęły współpracę gospodarczą. 8 IV 1904 r. doszło też do podpisania porozumienia francusko-brytyjskiego, w którym oba kraje uzgodniły ze sobą stanowiska w sprawie kolonii. Dyplomatom francuskim zależało na okrążeniu Niemiec i robili wszystko, by doprowadzić do podobnego porozumienia brytyjsko-rosyjskiego. Wielka Brytania zgodziła się na to po klęsce Rosji w wojnie z Japonią.W 1907 r. Wielka Brytania i Rosja podpisały porozumienie w sprawie spornych terytoriów w Azji: Anglicy zrzekli się Tybetu (miał zostać neutralny), Rosja zgodziła się na brytyjski protektorat w Afganistanie, a Persję podzielono na trzy strefy (brytyjską, rosyjską i neutralną). W ten sposób kształtował się system porozumień brytyjsko-francusko-rosyjskich, trójporozumienie, które stało się przeciwwagą dla trójprzymierza.

Pakt trzech, pakt trójstronny, berliński - Rządy Niemiec, Włoch i Japonii uważają za warunek wstępny trwałego pokoju, aby każdy naród na świecie otrzymał przestrzeń, jaka mu się należy. Postanowiły one przeto pomagać sobie wzajemnie i współdziałać ze sobą w swoich dążeniach. Jeśli chodzi o Japonię, odpowiednio w Wielkiej Azji Wschodniej, a jeśli chodzi o Niemcy i Włochy - w rejonach europejskich. Ich podstawowym celem w tym względzie jest ustanowienie i utrzymanie nowego ładu, który przyczyni się do wzajemnej pomyślności i dobrobytu zainteresowanych narodów. Ponadto trzy rządy pragną objęcia tą współpracą narodów w innych strefach świata, które skłonne są rozwijać swe wysiłki w kierunku analogicznym do ich własnego, aby urzeczywistnić swój ostateczny ceł - pokój światowy. Stosownie do powyższego Rządy Niemiec, Włoch i Japonii zgodziły się na to, co następuje: Art. 1. Japonia uznaje i respektuje przywództwo Niemiec i Włoch w ustanowieniu nowego ładu w Europie Art. 2. Niemcy i Włochy uznają i respektują przywództwo Japonii w ustanawianiu nowego ładu w Wielkiej : Azji Wschodniej. Art. 3. Niemcy, Włochy i Japonia zgadzają się współpracować ze sobą w swych dążeniach opartych na ustalonych powyżej zasadach. Zobowiązują się one następnie pomagać sobie wszystkimi środkami politycznymi, gospodarczymi i wojskowymi, jeśli jedno z trzech umawiających się mocarstw zostanie zaatakowane przez mocarstwo nie biorące obecnie udziału w wojnie w Europie lub w konflikcie chińsko-japońskim.

Trójprzymierze, państwa centralne, tajny sojusz polityczno-wojskowy Niemiec, Austro-Węgier i Włoch, podpisany 20 maja 1882 z inicjatywy kanclerza II Rzeszy O. von Bismarcka. Przewidywał pomoc sojuszników w razie niesprowokowanego ataku Francji lub Rosji na któregokolwiek z sygnatariuszy.