Infradżwięki i ultradżwięki

[i]Infradźwięki[/i] – fale dźwiękowe niesłyszalne dla człowieka, ponieważ ich częstotliwość jest za niska, aby odebrało je ludzkie ucho. Ich fala ma długość aż 17m. Infradźwięki to z fizycznego punktu [i][/i]widzenia wszystkie dźwięki poniżej progu słyszalności, czyli poniżej 20 Hz. Jest to trochę nieścisłe twierdzenie, gdyż przy dostatecznie wysokich poziomach ciśnienia akustycznego infradźwięki odbierane są przez ucho i układ przedsionkowy. W niektórych opracowaniach górna granica infradźwięków wynosi 16 Hz. Ostatecznie ta rozbieżność została uporządkowana poprzez wprowadzenie odpowiednich norm: a) według polskiej normy PN-86/N-01338 infradźwiękami nazywamy dźwięki lub hałas, którego widmo częstotliwościowe zawarte jest w zakresie od 2 Hz do 16 Hz, b) według ISO 7196 infradźwiękami nazywamy dźwięki lub hałas, którego widmo częstotliwościowe zawarte jest w zakresie od 1 Hz do 20 Hz.

[i]Infradźwięki[/i] – fale dźwiękowe niesłyszalne dla człowieka, ponieważ ich częstotliwość jest za niska, aby odebrało je ludzkie ucho. Ich fala ma długość aż 17m. Infradźwięki to z fizycznego punktu [i][/i]widzenia wszystkie dźwięki poniżej progu słyszalności, czyli poniżej 20 Hz. Jest to trochę nieścisłe twierdzenie, gdyż przy dostatecznie wysokich poziomach ciśnienia akustycznego infradźwięki odbierane są przez ucho i układ przedsionkowy. W niektórych opracowaniach górna granica infradźwięków wynosi 16 Hz. Ostatecznie ta rozbieżność została uporządkowana poprzez wprowadzenie odpowiednich norm: a) według polskiej normy PN-86/N-01338 infradźwiękami nazywamy dźwięki lub hałas, którego widmo częstotliwościowe zawarte jest w zakresie od 2 Hz do 16 Hz, b) według ISO 7196 infradźwiękami nazywamy dźwięki lub hałas, którego widmo częstotliwościowe zawarte jest w zakresie od 1 Hz do 20 Hz.

[i]Widmo częstotliwościowe[/i] - rozkład natężeń składowych harmonicznych sygnału w funkcji ich częstotliwości.

Wraz z pojęciem infradźwięki powstały również takie jak: [i]Hałas infradźwiękowy[/i]- czyli dźwięki z zakresu od 2 Hz do 50 Hz.

[i]Hałas niskoczęstotliwościowy[/i] - są to dźwięki zawarte w granicach od 10 Hz do 250 Hz. Dolną granicę 10 Hz tłumaczy fakt, iż dosyć trudno jest wykonać, a tym bardziej zinterpretować pomiar poziomu infradźwięków w zakresie częstotliwości niższych niż 10 Hz. [b] Źródła i wykorzystanie infradźwięków:[/b]

a) naturalne: -duże wodospady, -fale morskie, -lawiny, -tornada, -pioruny, -silny wiatr, -są wykorzystywane przez słonie i wieloryby do porozumiewania się na duże odległości.

b)sztuczne: -generatory infradźwiękowe, które wytwarzają drgania przenoszone przez powietrze za pomocą elastycznej membrany, -ciężkie pojazdy samochodowe, -głośniki, -odrzutowce i śmigłowce, -urządzenia chłodzące i ogrzewające powietrze, -samoloty ponaddźwiękowe, -telefony komórkowe,

W związku ze swoją szkodliwością w technice i przemyśle ogranicza się wykorzystywanie urządzeń emitujących infradźwięk, jednak wraz z rozwojem techniki rakietowej można się spodziewać wzrostu ich znaczenia.

[i]Ultradźwięki[/i] (naddźwięki) to fale dźwiękowe, których częstotliwość jest zbyt wysoka, aby usłyszał je człowiek ( powyżej 20kHz). Są w stanie spowodować wielkie zniszczenia.

[b] Wytwarzanie ultradźwięków:[/b]

-zjawisko magnetostrykcji- zostało wykryte w 1847 r. przez J. P. Joule’a, a polega na tym, że pręty ciał ferromagnetycznych, np. żelaza czy niklu, doznają podczas magnesowania zmian długości. Pręt z żelaza lub niklu umieszczony w cewce wytwarzającej drgania pola magnetycznego wielkiej częstotliwości, jest pobudzany do drgań podłużnych z częstotliwością drgań pola. Drgania te są szczególnie silne w przypadku rezonansu, tj. gdy częstotliwość zmian pola pokrywa się z częstotliwością własną pręta. -odwrotne zjawisko piezoelektryczne, czyli pojawianie się ładunków elektrycznych na przeciwległych ściankach deformowanego kryształu.

[b]Zastosowanie:[/b]

-do zabiegów medycznych(ultrasonograf), diagnostycznych, dermatologiczno-kosmetycznych, -zabijają drobnoustroje i niektóre prostsze zwierzęta, np. żaby, ryby, -umożliwiają one wykrycie gór lodowych i ławic ryb (sonar), -pomiary głębokości morza, -radary policyjne, -grawerowanie, -nefroskop, przyrząd optyczny przystosowany do oglądania wnętrza nerki, -leczenie: chondromalacji rzepki, chorób reumatycznych, zwyrodnień stawów, ostróg piętowych, choroby sudeckiej, rozstępów, -odczytywanie struktury linii papilarnych za pomocą kamery ultradźwiękowej,