
Różnorodność kobiet w "Pokucie"
„Pokuta” to powieść o wielowarstwowej fabule poruszająca tematy miłości, wojny, grzechu i odkupienia. Zostały w niej przedstawione różnorodne oblicza kobiet. Każda z bohaterek ma inny charakter, sposób patrzenia na świat, inne cele i ambicje w życiu. Kobiety potrafią być zarówno słabe, bezbronne, nieśmiałe, jak również intrygujące, silne, bezwzględnie dążące do wyznaczonego sobie celu. Wachlarz postaci przedstawionych w powieści jest zróżnicowany. Poznajemy myśli i wydarzenia z perspektywy bohaterek. Mamy szansę wniknąć w ich umysły, poznać pobieżnie ich charaktery.
„Pokuta” to powieść o wielowarstwowej fabule poruszająca tematy miłości, wojny, grzechu i odkupienia. Zostały w niej przedstawione różnorodne oblicza kobiet. Każda z bohaterek ma inny charakter, sposób patrzenia na świat, inne cele i ambicje w życiu. Kobiety potrafią być zarówno słabe, bezbronne, nieśmiałe, jak również intrygujące, silne, bezwzględnie dążące do wyznaczonego sobie celu. Wachlarz postaci przedstawionych w powieści jest zróżnicowany. Poznajemy myśli i wydarzenia z perspektywy bohaterek. Mamy szansę wniknąć w ich umysły, poznać pobieżnie ich charaktery. Widzimy jak życie pulsuje w każdej z nich. Wszystkie mają swoje ambicje i nadzieje na przyszłość. Główna bohaterka - Briony – zostaje przedstawiona w trzech odsłonach: zarozumiałej dziewczynki, młodej kobiety, jak i nobliwej staruszki. 13-letnia Briony żyje w świecie swoich fantazji i urojeń. Wychowywana przez matkę, nieustannie cierpiącą na migreny, i wiecznie nieobecnego ojca, próbuje odnaleźć się w roli pisarki. O wszystkim chce wiedzieć, we wszystkim uczestniczyć, spragniona bycia w centrum uwagi. Rozumie świat na swój naiwny, dziecinny sposób. Już na początku swego życia, Briony odkrywa w sobie zamiłowanie do słowa. Ma zamiar zostać pisarką i predyspozycje ku temu, polegające m.in. na głębokiej wrażliwości, wyostrzonym zmyśle obserwacji oraz bujnej fantazji. Jest jednak jeszcze niedojrzała, a jej dziecinna rozbujała wyobraźnia, chęć odnalezienia sensacji oraz wielka ambicja stania się pisarką doprowadzają do nieszczęścia. Panna Tallis traci swoją niewinność od momentu niesłusznego oskarżenia. Wybujała wyobraźnia Briony podsuwa jej niewłaściwą interpretację intymnego zbliżenia jej siostry z Robbim- synem sprzątaczki zatrudnionej u Tallisów. Przez niezrozumienie sytuacji oraz późniejsze wypadki prowadzą do oskarżenia mężczyzny przez Briony o zbrodnię, której nie popełnił. Robbie trafia do więzienia mimo swojej niewinności, a dziewczynka zdaje sobie sprawę, że tak naprawdę ona popełniła zbrodnię dopiero po kilku latach.. Dojrzewając, Briony uświadamia sobie swoją winę i aby ją odkupić podejmuje liczne próby opisania tej historii, w której odegrała tak fatalną rolę, i przedstawienia światu prawdy. Książka jest częścią pokuty za wyrządzone krzywdy Robbiemu i swojej siostrze.
Briony, szukając przebaczenia u siostry, oskarżonego mężczyzny,a przede wszystkim u siebie samej oddaje się pisarstwu, opisuje wydarzenia, które mają być jej pokutą. Po wielu latach próbuje wyjaśnić rodzinie i policji swoją pomyłkę z młodości Ten fakt nie będzie jej dawał spokoju do końca życia. Chęć naprawy wyrządzonych krzywd najbliższym wpłynie na jej życie i diametralnie je odmieni. Po kilku latach od dramatycznego wydarzenia w domu Tallisów, Briony przeprowadzi się do Londynu i by zagłuszyć wyrzuty sumienia, zatrudniła się w szpitalu. Młoda kobieta poddaje się pisaniu, ale już nie krótkich opowiadań, próbuje stworzyć książkę, która stanowiłaby część odkupienia grzechów. I w ten sposób przechodząc od krótkiego opowiadania do powieści, przez lata, aż do 1999 roku, pisze historię pewnego upalnego poranka roku 1935 i dwojga ludzi, których połączyła szczególna i silna więź. Kolejne wersje książki nabierają coraz wyraźniejszych kształtów, aż w końcu zbliżają się do prawdy i jej własna zbrodnia wychodzi na jaw. Pisanie staje się dążeniem do odkupienia win, a powieść symbolicznym obrazem sumienia, przypominającego o sobie w każdej chwili życia. 77-letnia Briony, kreując literacką rzeczywistość i kierując losami swoich bohaterów, stawia siebie na równi z Bogiem, a swoją zdolność opowiadania z jego mocą stwórczą. I jako Bóg sama przed sobą przyznaje, że nie może zwrócić się do wyższej instancji z prośbą o przebaczenie, bowiem “nie ma odkupienia dla Boga ani dla powieściopisarzy (…). Tego zadania nigdy nie można było wypełnić i właśnie o to chodziło. Wyłącznie o to, żeby próbować”. Odkupienie jest poza zasięgiem, a główną rolę w jej życiu ma pokuta - czymkolwiek się ona okazuje. Kobieta u kresu swojej egzystencji nie myśli jednak tylko o sobie, swojej zbrodni - myśli również o kochankach, których losem tak fatalnie pokierowała.
Cecilia Tallis jest postacią drugoplanową w Pokucie. Dziewczyna jest przeciwieństwem swojej młodszej siostry, Briony i cierpi z miłości przez zbrodnię swojej siotry. Cecilia jest zupełnie inna niż jej siostra. Jej życie było nieuporządkowane. Cecila sama nie wiedziała, czego chce od siebie i życia. Nie miała sprecyzowanych celów, zorganizowanego czasu. Jednak kochała swoją siostrę, poświęcała jej wiele czasu, z entuzjazmem podchodziła do dziecięcej wyobraźni. Dziewczyna wykazywała się odpowiedzialnością, zastępując wiecznie chorą matkę w obowiązkach domowych. Chciała być potrzebna swojej rodzinie. Jednakże jako członek rodziny czuła się bezużyteczna, co wywoływało u niej niepokój. Mimo to nie chciała zostać panią domu i prowadzić życia podobnego do jej matki. Podczas studiów w Cambridge, unikała swojego przyjaciela z lat dziecięcych. Robbie Tuner był na uniwersytecie w tym samym czasie, nie utrzymywali kontaktu z powodu różnic społecznych między nimi. Cecilia wstydziła się znajomości z Robbim. Po powrocie na gospodarstwo domowe Tallisów na lato, Cecilia czuła, że wydarzy się coś ekscytującego. Cecilia odkrywa miłość Robbiego Turnera dla niej po otrzymaniu listu z ręki Briony. Uczucie którym darzyła chłopaka było zaskakujące zarówno dla niej jak i dla niego. Miłość do Robbiego ukrywana przez wszystkie lata znajomości była silna i mimo oskarżenia o zgwałcenie kuzynki Cecili, dziewczyna odtrąciła go. Cecilia jako jedyna wspierała go i kładła nacisk na jego niewinność. Nie wierzyła w oskarżenia wobec swojego kochanka. Była zdecydowana i stanowcza, broniąc Robbiego przed zarzutami swojej rodziny. po nieudanej próbie przekonania swoich bliskich o niewinności młodego Turnera, zerwała kontakt ze swoją rodziną. Była silną kobietą, która mimo przeciwności losu nie poddała się i odnlazła swoje miejsce jako pielęgniarka w Londynie. Nie traciła nadziei, że Robbie po wojnie wróci do niej. Niestety ich miłość zrodziła się ukradkiem i nie miała możliwości dojrzeć. W końcu dowiadujemy się, Cecilia zginęła w zamachu bombowym w stacji londyńskiego pociągu w czasie wojny.
Kolejną ciekawą postacią jest kuzynka Briony i Cecili, Lola Quincey. Jest najstarsza spośród dwójki rodzeństwa. Dziewczyna jest o 2 lata starsza od Briony, a różnicę wieku próbuje pokazać poprzez swoje zachowanie, co budzi zazdrość u Briony, która czuje się niedojrzała przy kuzynce. Lola manipuluje Briony od początku swojego przyjazdu do posiadłości Tallisów. Wykorzystując fakt bycia gościem u Briony, dostaje to, na co ma ochotę. Jest energiczną dziewczynką, ciekawą świata i szukającą nowych doświadczeń. Potrafi zapanować nad swoimi młodszymi braćmi. Pod nieobecność rodziców przejmuje odpowiedzialność i stara się, by nie odczuwali samotności. Lola pada ofiarą napaści na tle seksualnym. Lola pod wpływem Briony, która jest przekonana, że wie kim był napastnik, zeznaje, że zrobił to Robbie Turner. Kilkanaście lat później Lola wychodzi za mąż za jej prawdziwego napastnika- Paula Marshalla. Lola nigdy nigdy nie przyznaje się, że złożyła fałszywe zeznania.
Ian McEwan ukazuje nam trzy różne bohaterki: Briony, która przez całe swoje życie próbowała odkupić swoje grzechy z dzieciństwa, Cecilię, która nie wróciła nigdy do swojego domu, ani nie wybaczyła siostrze jej zeznań przeciwko swojemu ukochanemu i Lolę, która wyszła za mąż za swojego gwałciciela, nie ujawniając prawdy sprzed kilkudziesięciu lat.
