Wybrzeże jest to obszar na granicy lądu i zbiornika wodnego obejmującego część nadwodną i podwodną. Pas ten jest szerszy niż brzeg i strefa brzegowa, lecz jego zasięg nie jest precyzyjnie określony granicami. Zbiornik wodny i ląd wybrzeża są rozdzielone linią brzegową. Wody skupione w morzach, czyli stojące, działają niszcząco - abrazyjnie i budująco - akumulacyjnie. Oddziałowują przede wszystkim wybrzeża, wśród których wyróżniamy płaskie i strome. Fale morskie uderzając o ściany wybrzeży wysokich powodując podcinanie brzegu i wymywanie materiału skalnego. W ten sposób tworzy się nisza abrazyjna. Stale podcinany i cofający się brzeg to klif – typ urwistego brzegu morskiego (lub jeziornego). Materiał ze zniszczonego klifu, który zalega u jego podstawy wynoszony jest w morze i tworzy platformę brzegową, czyli miejsce u podstawy stromej ściany skalnej, powierzchnia słabo pochylona w kierunku morza.

Wybrzeża strome dzielą się na:

1. Dalmatyńskie - powstałe w wyniku zalania silnie rozczłonowanych grzbietów górskich równoległych do wybrzeża. Charakteryzują się dużą ilością wysp zatokowych i półwyspów. Przykładem jest wybrzeże chorwackie Adriatyku.

2. Riasowe – powstałe w wyniku zalania dolin starych grzbietów górskich prostopadłych do wybrzeża. Charakteryzują się licznymi zatokami. Można je spotkać w Irlandii, pd-zach Anglii, Francji i Portugali.

3. Fiordowe – powstałe w wyniku zatopienia dolin polodowcowych. Są długimi, wąskimi i głębokimi zatoki. Występują w Norwegii, Grenlandii, Alaski

4. Limanowe - tworzą się wówczas, gdy piaszczystymi wałami odcinane są lejkowate ujścia rzek. Spotykane u wschodnich wybrzeży morza Czarnego.

5. Szerowe (szkierowe) –powstaje przez zalanie setek małych wysepek skalistych wygładzonych wcześniej przez lądolód. Przykłady spotkamy w wybrzeżach Finlandii, Szwecji oraz Alaski

6. Klifowe - utworzone zostały w wyniku niszczenia przez fale morskie zboczy wyżyn lub wysoczyzn. Przykładem jest wybrzeże Bałtyku w rejonie Gdyni.

   Wybrzeża niskie powstają w skutek działalności akumulacyjnej. Strefa brzegowa jest stale zalewana przez fale o tam tworzy się plaża. W obrębie plaży i płytkiego morza odbywa się przemieszczanie materiału przez prądy przybrzeżne i fale. Dzielą się na: 1 Mierzejowe - powstają pod wpływem prądów przybrzeżnych, które tworzą mierzeje i zalewy np.: wybrzeże Bałtyku między Rozewiem a Klajpedą 2 Lagunowe - powstają w wyniku odcięcia zatoki przez wynurzony i nadbudowany wał wybrzeża (piaszczysta przybrzeżna ławica - lido) np.: wybrzeże Morza Adriatyckiego w okolicy Wenecji oraz wybrzeże Zatoki Meksykańskiej 3 Namorzynowe – występuje w strefie ciepłej, gdzie nad brzegami rosną słonolubne lasy namorzynowe, które chronią brzeg przed działaniem fal. 4 Koralowe - występują w strefie ciepłej i budują je korale. Niedaleko brzegu tworzą one bariery rafy koralowej, która nie pozwala na niszczenie wybrzeża. Wokół wysp rafy tworzą się w formy pierścieni - atole np.: u wschodniego wybrzeża Australii, Morza Czerwonego, okolicach Madagaskaru. Wydma to piaszczyste wzniesienie o asymetrycznych stokach, usypane przez wiatr. Zależnie od miejsca występowania rozróżnia się wydmy pustynne, nadmorskie, śródlądowe, wędrujące. Z uwagi na kształt i położenie względem kierunku wiatru:

• wydmy podłużne (wały zgodne z kierunkiem wiatru),

• poprzeczne (prostopadłe do kierunku wiatru),

• paraboliczne (w kształcie łuku),

• gwiaździste,

• piramidalne (różnorodne kształty). Wybrzeże to wąski pas lądu, na który ma wpływ rzeźbotwórcza działalność mórz i oceanów. Wybrzeże dzieli się na część podwodną (przybrzeże) i nadwodną (nadbrzeże).Poszczególne formy wybrzeża:

• klify,

• platformy abrazyjne,

• plaże,

• mierzeje,

• delty,

• wydmy,

• i inne.

  Ze względu na genezę rozróżnia się główne 2 typy wybrzeży:

1. wybrzeże narastające : powstają w skutek wynurzenia się dna morskiego (np. w Zatoce Botnickiej ) lub budującej działalności morza (np. wybrzeże mierzejowo - zalewowe ), rzek (np. wybrzeże deltowe ), organizmów (np. wybrzeże mangrowe ).

2. wybrzeże cofające się : powstaje w wyniku obniżania się lądu lub podniesienia się poziomu morza (np. wybrzeże zanurzone ), bądź wskutek niszczącej działalności morza (np. wybrzeże klifowe).

   Działalność morza w strefie brzegowej przyczynia się również do formowania i transportowania osadów składanych później na jego dnie. Dzielą się one na osady strefy przybrzeżnej i osady głębokowodne. Skład osadów dennych:

• materiał okruchowy pochodzący z niszczenia brzegów oraz przyniesionego przez rzeki i lodowce
• osady organiczne powstałe z obumarłych organizmów żyjących w tej strefie lub przy ich współudziale
• osady wytrącone z wody morskiej