Temat: Przedstaw rolę śmierci w wybranych utworach literackich.

I Literatura podmiotu:

1. Adam Mickiewicz: Dzieła Adama Mickiewicza. T. 2., Paryż 1868, [tu:] Konrad Wallenrod.
2. Jan Andrzej Morsztyn: Cuda miłości, Rzeszów 1988, [tu:] Do trupa, ISBN 83-03-02319-5.
3. Jan Kochanowski: Dzieła wybrane, Kraków 2003, [tu:] Treny, ISBN 83-7389-001-7.
4. Johann Wolfgang Goethe: Cierpienia młodego Wertera, Wrocław 1991, ISBN 83-04-03345-3.
5. Pieśń o Rolandzie, Warszawa 1993, ISBN 83-85904-18-2.

II Literatura przedmiotu:

1. Drabarek Barbara, Falkowski Jacek: Szkolny słownik motywów literackich, Warszawa 198,
2. Szymczak Mieczysław: Słownik Języka Polskiego. Warszawa 1990.

III Ramowy plan wypowiedzi:

1. Określenie problemu:

• wyjaśnienie terminu “śmierć” oraz podanie rodzajów śmierci.

• wskazanie na nieuchronność śmierci i niepewność jej nadejścia.

• omówienie sposobów prezentowania ról śmierci w różnych utworach literackich.

2. Kolejność prezentowanych treści:

• Pieśń o Rolandzie – Roland rycerz i chrześcijanin ginie jako prawdziwy bohater. Jego śmierć przebiegała zgodnie z pewnym rytuałem, który nosi nazwę „ars moriendi”. Umiera on niezwykle długo i uroczyście z poczuciem spełnionego obowiązku – obrona wiary i króla, zasłużył na zbawienie;

• Cierpienia młodego Wertera - Przedstawienie śmierci przez Adama Mickiewicza jako leku na wszystko. Samotny Werter poznaje Lottę i zakochuje się w niej nie szczęśliwie. Odbiera sobie życie myśląc, że w ten sposób rozwiąże swoje problemy i będzie z ukochaną na zawsze;

-Do trupa - porównanie nieszczęśliwie zakochanego z zabitym. Podanie podobieństw i różnic między tymi osobami. Ukazanie śmierci jako wykładnika uczuć i stanów osoby zakochanej;

• Treny - Cykl 19 utworów przedstawia reakcje poety na wielką tragedię, jaką jest śmierć jego najmłodszej córki Urszulki. Ukazanie, że śmierć dziecka jest najgorszym, co może spotkać rodzica. Po napisaniu utworów podmiot liryczny powraca do równowagi psychicznej. Śmierć córki daje podstawę uczuć poety, które ukształtowały jego światopogląd;

• Konrad Wallenrod - Tytułowy bohater poświęca własne szczęście, honor rycerski i miano uczciwego człowieka dla ojczyzny. Konrad popełnia samobójstwo nie dając się tym zabić wrogowi – zwycięża ostatecznie. Konrad utożsamia się ze swoim zadaniem, poświęca mu wszystko.

3. Wnioski:

• zagadka śmierci nigdy nie zostanie rozwiązana;

• na przestrzeni wieków zmienia się rola śmierci, jej wizerunek oraz znacznie, lecz dla bohaterów literackich wciąż jest problemem, z którym muszą się nieuchronnie zmierzyć.