Ważnym rodzajem bezpieczeństwa jest bezpieczeństwo gospodarcze, inaczej mówiąc bezpieczeństwo ekonomiczne. W ramach bezpieczeństwa, wyróżnia się obok bezpieczeństwa gospodarczego, bezpieczeństwo militarne, polityczne, ekologiczne, społeczne, kulturowe, informacyjne. Warto wspomnieć, że bezpieczeństwo wymienia się wśród podstawowych funkcji państwa i uznaje się za dobro publiczne, stanowiące przesłankę dla interwencjonizmu władz publicznych. Pojęcie bezpieczeństwa gospodarczego (ekonomicznego) przedstawiono w profesjonalnej literaturze przedmiotu. Najogólniej mówiąc bezpieczeństwo gospodarcze można określić jako stan, w którym nie ma zagrożeń . Równocześnie bezpieczeństwo ekonomiczne definiuje się jako całokształt czynników i uwarunkowań zabezpieczających niezależność gospodarki, stabilność, zrównoważenie, gwarantujących jej doskonalenie się . Natomiast rozważania w książce E. Frejtag-Miki, Z. Kołodziejaka, W. Putkiewicza, Bezpieczeństwo ekonomiczne we współczesnym świecie, prowadzą do następującej definicji: bezpieczeństwo ekonomiczne jest to zdolność systemu gospodarczego państwa (grupy państw) do takiego wykorzystania wewnętrznych czynników rozwoju i międzynarodowej współzależności ekonomicznej, które będą gwarantowały jego niezagrożony rozwój . Fachowa literatura określa pojęcie bezpieczeństwa ekonomicznego w bardzo różny sposób. Ta różnorodność bierze się z wielowymiarowości obszaru badań, który podlega analizie ekonomistów, politologów i psychologów. Można wyodrębnić przedstawiane w literaturze definicje na cztery grupy: • Pierwsza grupa definicji to te, które opierają się na zagrożeniu. • Druga grupa definicji to te, które łączą zagrożenia i możliwości. • Trzecia odwołuje się do zdolności państwa do funkcjonowania. • Czwarta grupa to definicje jednostronne. Bezpieczeństwo ekonomiczne poprzez zagrożenia definiują Eric Marshall Green, Andrzej Lubbe, Stanisław Michałowski, Eliza Frejtag-Mika. Bezpieczeńsywo ekonomiczne poprzez zagrożenia i możliwości opisują: James Sperling, Emil Kirchner, Patrick De Souza, natomiast bezpieczeństwo ekonomiczne poprzez zdolności państwa do dobrego funkcjonowania – Christopher Dent, Krzysztof Księżopolski, poprzez bogactwo – Ramesh Thakur, a o zdolności przeciwstawiania się wpływom innych opisze Vincent Cable. Zaś definicje jednostronnie odnoszące się do konkretnych państw formułują tacy autorzy, jak C. Richard Neu i Charles Wolf. Wyszczególnieni autorzy pokazują główne kierunki, lecz nie wyczerpują listy definiujących pojęcie bezpieczeństwa ekonomicznego . Według Krzysztofa Księżopolskiego bezpieczeństwo ekonomiczne to niezakłócone funkcjonowanie gospodarek, to znaczy utrzymanie podstawowych wskaźników rozwojowych oraz zapewnienie komparatywnej równowagi z gospodarkami innych państw. Definicja ta łączy element ekonomiczny i politologiczny . Autor wymienia cztery wymiary bezpieczeństwa ekonomicznego, które są ze sobą logicznie powiązane i zależne, jest to wymiar finansowy, żywnościowy, surowcowo-energetyczny oraz dostęp do czystej wody. Oznacza to, iż uznaje łączność takich kategorii jak bezpieczeństwo finansowe, energetyczne, surowcowe, żywnościowe i bezpieczeństwo dostępu do czystej wody. Uznając, iż stosowanie tych kategorii jako odrębnych wynika z dyskursu bezpieczeństwa, który np. w Polsce polega na konsumpcji przez bezpieczeństwo energetyczne – bezpieczeństwa ekonomicznego. Takie ujęcie jest bardzo szerokie, jednak umożliwia podjęcie analizy poszczególnych wymiarów bezpieczeństwa, a następnie dokonanie syntezy i uogólnień, aby określić poziom bezpieczeństwa poszczególnych państw . Bezpieczeństwo ekonomiczne państwa w szerokim rozumieniu definiowane jest, jako względnie zrównoważony endo- i egzogennie stan funkcjonowania gospodarki narodowej, w którym występujące ryzyko zaburzeń równowagi utrzymane jest w wyznaczonych i akceptowalnych normach organizacyjno-prawnych oraz zasadach współżycia społecznego . Ciekawe definicje bezpieczeństwa ekonomicznego znajdujemy w literaturze rosyjskojęzycznej, ponieważ w przeciwieństwie do Anglosasów nauka rosyjska dość późno zajęła się tymi zagadnieniami, ale dziś ma dość znaczny dorobek. Kwestie bezpieczeństwa ekonomicznego po raz pierwszy pojawiły się w publikacjach w 1993 roku. Najważniejszymi autorami są I. N. Petrenko, E. A. Olejnikowa, L. P. Gonciarenko, T. E. Kociergina, W. A. Bogomołow, W. K. Senciagowa. W. K. Senciagowa definiuje bezpieczeństwo ekonomiczne jako zabezpieczenie narodowych interesów oraz gotowość i zdolność instytucji władzy do stwarzania mechanizmów realizacji i obrony interesów rozwoju krajowej gospodarki, utrzymywania społeczno-politycznej stabilności wśród ludności .Z pojęciem bezpieczeństwa ekonomicznego nierozerwalnie łączą się grożące mu zagrożenia. Zagrożenia ekonomiczne dotyczą problematyki produkcji wymiany i rozdziału różnych dóbr w państwie oraz racjonalnego nimi dysponowania dla pomnażania ogólnego dobrobytu . Identyfikowane są również z zagrożeniami gospodarczymi, które możemy określić jako stan, w którym państwo nie może przeciwstawić się takim oddziaływaniom zewnętrznym i wewnętrznym, które uniemożliwiają rozwój ekonomiczny zgodny z określonymi kierunkami i tempem, a przez to osłabiają potencjał gospodarczo-obronny . Obejmują przede wszystkim finanse państwa, sferę handlu i dostęp do surowców, zwłaszcza energetycznych (niezbędnych do funkcjonowania infrastruktury krytycznej państwa), procesy produkcji. Do zagrożeń ekonomicznych (gospodarczych) należą: • kryzys finansowy; • dysproporcje w zamożności grup społecznych; • szantaż energetyczny; • utrata rynków zbytu; • ograniczanie dostępu do surowców oraz technologii przez państwa wysokorozwinięte; • pranie brudnych pieniędzy; • szara strefa; • egoizm korporacji transnarodowych i państw wysoko rozwiniętych; • pogłębiająca się globalna polaryzacja na bogatą “północ” i biedne “południe”; • bezrobocie; Wydziela się bezpieczeństwa gospodarcze: globalne, międzynarodowe, narodowe i regionalne. Biorąc pod uwagę kryterium przedmiotowe (sektorowo-branżowe, dziedzinowe) w ramach bezpieczeństwa gospodarczego można wyróżnić takie rodzaje bezpieczeństwa jak: rolne i żywnościowe, surowcowe i energetyczne, transportowe, przemysłowe, finansowe, budżetowe oraz walutowe. Można wyróżnić bezpieczeństwo w dziedzinie kapitału ludzkiego .