Kicz - esej

Kicz jako zjawisko powszechne istnieje od niepamiętnych lat i zapewne do niepamiętnych lat istniało będzie. Jest pojęciem bardzo szerokim i trudnym do zdefiniowania. Dla większości ludzi oznacza on przedmiot lub sztukę, taką jak literatura, muzyka, film, obraz czy rzeźba, które uważane są za tandetne i nieciekawe, wytworzone przez człowieka pozbawionego talentu. Jednak z drugiej strony kicz jest zjawiskiem, który bardzo często wywołuje u odbiorców radość i rozbawienie, bo w końcu “kicz jest sztuką szczęścia”.

Kicz jako zjawisko powszechne istnieje od niepamiętnych lat i zapewne do niepamiętnych lat istniało będzie. Jest pojęciem bardzo szerokim i trudnym do zdefiniowania. Dla większości ludzi oznacza on przedmiot lub sztukę, taką jak literatura, muzyka, film, obraz czy rzeźba, które uważane są za tandetne i nieciekawe, wytworzone przez człowieka pozbawionego talentu. Jednak z drugiej strony kicz jest zjawiskiem, który bardzo często wywołuje u odbiorców radość i rozbawienie, bo w końcu “kicz jest sztuką szczęścia”. Jest oryginalny i prosty i to sprawia, że w dzisiejszych czasach stał się ogromnie popularny. Kicz najprościej można określić jako utwór o miernej wartości, który podoba się, schlebia popularnym gustom. Nazwanie czegoś kiczem wskazuje dla odbiorcy, że coś charakteryzuje brzydota oraz mała wartość artystyczna tak zwanego utworu, dzieła, która wykonana jest z przepychem, a w efekcie pozbawiona została jakiejkolwiek formy gustu. Kicz jest określeniem często kontrowersyjnym. To co dla jednych jest kiczem przez innych może być uznane za wartościową sztukę. Według mnie kicz należy do kultury, ponieważ bez względu na to czy jest on interesujący dla odbiorcy lub czy wnosi jakieś istotne znaczenia to ma ważny przekaz. Należy wziąć pod uwagę, że jest to określenie bardzo często kontrowersyjne i niejednoznaczne, ponieważ to co dla jednych jest przejawem kiczu, dla innych może mieć ogromne znaczenie jako dzieło sztuki i może mieć coś wartościowego. Kicz może się odnosić zarówno do cech jak też do funkcji, a także do wytwórców i odbiorców. Do ich postaw, przeżyć i zachowań. Obcując ze sztuką, obcujemy także z kiczem. Zwłaszcza, że kicz podszywa się czasem pod sztukę, a sztuka korzysta z kiczu, posługując się nim. Reklamy, plakaty widzimy na ulicy. Kicz też. Przykładów kiczu można by mnożyć. Dla mnie kicz objawia się nie tylko w przekazie filmowym, utworze, ale także w sztuce. Pierwszy przykład jaki mogę podać to wystawa „Kicz- między wstydem a zachwytem” skłoniła mnie do zastanowienia się nad występowaniem zjawiska kiczu w sztuce. Na tej wystawie można zobaczyć m.in. rzeźby, figurki, obrazy. Na jednej z makatek widzimy dziewczynę oraz ułana. Kobieta ubrana na różowo siedzi w łodzi o kształcie łabędzia sunącej łagodnie po falach. On zaś stoi nad brzegiem wody, obok białogrzywego konia. Ona wyciąga ku ułanowi bukiecik kwiatów. Kwiaty są wyrazem miłości i dlatego jest ich pełno, bo widoczne są na łodzi i na brzegu. Za wodą widoczny jest zamek z basztami, a na horyzoncie widać ośnieżone szczyty gór. Cechą charakterystyczną również są kolory drzew, gdyż sosny przybierają tu barwę niebieską, fioletowy odcień gór czy jasno błękitny kolor wody. Makatka przesycona jest ładem i harmonią. To esencja kiczu. Kolejnym przykładem przedstawiającym kicz jest dzieło Leopolda Wróbla pt.: „Wypoczynek”. Natura przedstawiona w obrazie jest piękna, doskonała, przesycona zielenią. Widoczne są wysokie, okazałe sosny za którymi widnieją góry oraz zachodzące, czerwone słońce. Kobieta ukazana w stroju bikini siedzi na kamieniu pośrodku potoku. Mężczyzna zaś stoi na pomoście na przeciwko kobiety kierując wzrok na nią. Niedaleko potoku znajduje się drewniana chatka przed którą stoi inny mężczyzna i obserwuje tych obojga. Woda zdaje się być śnieżno biała, a kamienie nad potokiem idealnie gładkie oraz pomarańczowe niebo nadające łagodny ton scenerii. Jest to obraz który nas uspokaja, wywołuje opiekuńcze uczucie, a zatem daje człowiekowi poczucie bezpieczeństwa. Schemat kiczu czyni świat dla nas prostym i zrozumiałym. Ostatnim już przykładem jaki podam będzie porcelanowa rzeźba autorstwa Jeffa Koonsa. Rzeźba przedstawiająca Michaela Jacksona, która prezentowana była potencjalnym klientom na podświetlonej wystawie sklepowej. Dzieło to przedstawia Michaela Jacksona z białą twarzą i małpą u boku. Jackson nie został tutaj przedstawiony jako gwiazda popu, którą wszyscy pamiętamy, ale jako uosobienie banału. W złotym kostiumie, przytulając się do swego ulubionego szympansa, siedzi wśród złotych kwiatów. Ludzie chodzący dookoła niego popatrują zdumieni i nie są do końca pewni czy mają się śmiać, wyrażać obrzydzenie czy po prostu podziwiać. Według mnie zjawisko kiczu jest na tyle powszechne, co trudne do ogarnięcia i rozumienia. Otacza nas wszędzie i wdziera się do naszego życia jako nieodłączny składnik kultury XXI wieku. Gusta się zmieniają i gdy dzisiaj wyśmiewamy się z muzyki Disco Polo, której jeszcze nie tak dawno słuchały starsze pokolenia to warto sobie uzmysłowić, że to co zyskuje popularność nie zawsze jest tego warte, a to co powinno ujrzeć światło dzienne często ulega zapomnieniu. Kicz jako zjawisko powszechne istnieje od niepamiętnych lat i zapewne do niepamiętnych lat istniało będzie. Według mnie, nadal mamy do czynienia z problemem odróżnienia tego co tak naprawdę jest ważne, znaczące dla nas, wnoszące coś do naszego życia, powodujące jakieś refleksje i przemyślenia od tego co jest przejawem niskiego wkładu kulturowego, próbą kopii i naśladownictwa jakiegoś nowoczesnego pomysłu. Prawdą natomiast jest to, że to co dzisiaj nazywany sztuką czy kiczem za jakiś czas może ulec przewartościowaniu.