Efekt Wal-Martu

Wal-Mart jest amerykańską siecią supermarketów założoną w 1962 roku przez Sama Waltona. Jego główna siedziba znajduje się w Bentonville w Stanach Zjednoczonych. Pierwszy sklep Wal-Martu został otwarty w Arkansas. Wal-Mart posiada ponad 11 tysięcy placówek w 27 krajach, a w Stanach Zjednoczonych na każde hrabstwo przypada więcej niż jeden jego sklep. Jest pierwszym co do wielkości detalistą w Meksyku i Kanadzie, a drugim co do wielkości sprzedawcą towarów spożywczych w Wielkiej Brytanii.

Wal-Mart jest amerykańską siecią supermarketów założoną w 1962 roku przez Sama Waltona. Jego główna siedziba znajduje się w Bentonville w Stanach Zjednoczonych. Pierwszy sklep Wal-Martu został otwarty w Arkansas. Wal-Mart posiada ponad 11 tysięcy placówek w 27 krajach, a w Stanach Zjednoczonych na każde hrabstwo przypada więcej niż jeden jego sklep. Jest pierwszym co do wielkości detalistą w Meksyku i Kanadzie, a drugim co do wielkości sprzedawcą towarów spożywczych w Wielkiej Brytanii. Jest również największym krajowym i światowym detalistą oraz prywatnym przedsiębiorcą, który zatrudnia ponad 1,6 miliona pracowników. Pierwsze supercentrum Wal-Martu zostało otworzone w 1998r. w Waszyngtonie. Typowy sklep Wal-Martu zawiera 60 tysięcy różnych towarów. Twórcą potęgi Wal-Martu jest Sam Walton. Chciał on stworzyć sieć sklepów, w której „będą sprzedawane towary codziennego użytku jeszcze taniej niż inni, a sprzedawanie ich po niskiej cenie przez cały czas spowoduje, że klienci będą tłumnie przychodzić do sklepu”. Swoją pozycję na rynku umacniał poprzez zaszczepienie w swojej firmie bycia skromnym, bezpretensjonalnym i oszczędnym, a jednocześnie przedsiębiorczym, niezmordowanym i zdeterminowanym w dostarczaniu niskich cen. Początkowo klientami Wal-Martu byli ludzie zamieszkujący tereny wiejskie, czyli posiadający stosunkowo niskie zarobki. Było to spowodowane chęcią wyprowadzenia handlu na przedmieścia, aby tym samym przypomnieć właścicielom wszelkiego rodzaju sklepików, jak powinna wyglądać prawidłowa obsługa, a samym klientom – co w zamian za zakupy powinni dostawać od sprzedawców. Jest kilka grup konsumentów, do których dociera Wal-Mart, m.in. ludzie, którzy uwielbiają i często robią zakupy w Wal-Marcie, ludzie, którzy są neutralni wobec oceny sklepów, ale tam kupują oraz ludzie, którzy mimo swojej niechęci, chodzą tam na zakupy. Głównymi konkurentami Wal-Martu są supermarkety: Kroger, Safeway, Target, Kmart (połączony z Searsem), Publix, ShopKo, Meijer. To co wyróżnia Wal-Mart na tle konkurencji to: • Otoczenie murem milczenia wszelkich swoich działań i relacji z kontrahentami • Innowacyjność (np. zaprzestanie opakowywania dezodorantów w pudełka) • Przewaga pod względem kosztów: obsesyjna wręcz koncentracja na dostarczaniu niskich cen • Dzielenie się zyskiem z menedżerami sklepów, co ma przynosić lepsze wyniki sprzedaży • Wprowadzenie (jako pierwszy wśród detalistów) w 1980 r. systemu skanowania kodów paskowych • Negocjowanie najniższych cen u dostawców • Wprowadzenie działu farmaceutycznego  Prowadzenie biznesu przez Wal-Mart polega na nieustannym żądaniu od swoich dostawców obniżenia cen produktów oraz wprowadzanie oszczędności, np. na wzornictwie, pracy, pakowaniu, materiałach, transporcie i składowaniu towaru. Każdego roku Wal-Mart oczekuje od swych partnerów biznesowych obniżenia cen o 5%. Nie ma mowy o podwyżce cen. Wal-Mart ma tak dużo propozycji zamiany danego produktu, że to dostawcy muszą się dostosować się do ich wymogów. Determinantem zakupów w Wal-Marcie są bardzo niskie ceny produktów, co powoduje, że jest on miejscem zaopatrzenia dla uboższych grup ludności. Grupą docelową są zatem konsumenci o niskich dochodach, którzy lubią niskie ceny i nie mogą sobie pozwolić na wiele więcej oraz zajęci i kupujący duże ilości towarów, ponieważ jest to dla nich alternatywa zakupów pod jednym dachem. Wal-Mart robi wszystko by być postrzeganym przez opinię publiczną jako sprzedawcę oferującego duże rabaty. Swoją przewagę konkurencyjną Wal-Mart buduje poprzez: • Sprowadzanie nowych pomysłów od przedsiębiorstw zagranicznych (wykorzystanie pomysłu francuskiego Carrefoura na ustawianie palet z towarem na środku sklepu) • Sprzedawanie danego produktu zawsze po tej samej cenie, tym samym odzwyczajenie swoich klientów od promocji • Nie podejmowanie rozmów z dostawcami na temat podwyższenia ceny danego produktu (Wal-Mart nie przyjmuje do wiadomości czegoś takiego, jak podwyższenie cen; zdarzało się to tylko w nielicznych przypadkach) • Uważanie swoich dostawców za partnerów (w tym celu powołano setki zespołów w przedsiębiorstwach, których wyłącznym zadaniem jest prowadzenie interesów z Wal-Martem) • Stworzenie centrów dystrybucji, które mają za zadanie oszczędzenie ogromnych sum pieniędzy • Określenie standardowego wskaźnika, który pokazuje ile dochodu i ile zysku musi generować każdy produkt • Obarczanie producentów pracą i kosztami, które zazwyczaj wiążą się z działalnością detalistów • Stawianie dużego nacisku na dyscyplinę finansową • Nie dopuszczanie by relacje z kontrahentami były na zasadzie sentymentu, aby nie przysłoniło to biznesowych decyzji koncernu • Wywieranie presji na redukcję kosztów bez względu na wielkość przedsiębiorstwa dostarczającego dany produkt • Wykorzystywanie ogromnej siły nabywczej • Przygotowanie kodeksu postępowania dla dostawców, w którym zawarte są zasady traktowania pracowników. Do głównych kompetencji należą: • Przywództwo, które idealnie odzwierciedla postać samego Sama Waltona; jego wizją i misją koncernu było od początku do końca bycie skromnym i oszczędnym, a jednocześnie przedsiębiorczym i niezłomnym w dostarczaniu jak najniższych cen, oraz ciągłe zdobywanie informacji na temat otoczenia, konkurencji oraz potrzeb konsumentów • Współpraca zewnętrzna, czyli mówienie o tym, że dostawcy, klienci, kontrahenci i wszyscy współpracownicy Wal-Martu są jego „partnerami” • Powołanie setki zespołów w przedsiębiorstwach, których wyłącznym zadaniem jest prowadzenie interesów z Wal-Martem, co daje obu stronom korzyści • Elastyczność we wprowadzaniu nowych produktów/metod • Skracanie czasu wykonywania różnych operacji, np. wprowadzenie centrów dystrybucji, które przynoszą ogromne oszczędności • Budowanie reputacji przedsiębiorstwa poprzez dbałość o jak najlepsze relacje z klientami, a także dostawcami, kontrahentami i pracownikami, co powoduje ich wysoką efektywność • Dzielenie się zyskiem z menedżerami sklepów, aby przynosiło to jak najlepsze wyniki sprzedaży „Przy tak ogromnym zainteresowaniu opinii publicznej Wal-Martem i innymi sieciami handlowymi, zadziwia mała liczba prowadzonych niezależnych prac badawczych poświęconych ich oddziaływaniu… Dociekanie tej kwestii jest utrudnione przez niedostatek danych” – Emek Basker Zasób wiadomości na temat Wal-Martu jest tak mały, że wystarczy spędzić kilka dni, np. w bibliotece, aby przeczytać wszelkie materiały o koncernie. Przez to Wal-Mart m.in. powoduje nieumiejętne określanie ekonomicznych danych statystycznych, które mają ukryty wpływ na całą gospodarkę, a mianowicie utrzymanie inflacji na niskim poziomie oraz sprawianie, że inflacja jest o 15% niższa. Na Wal-Mart spada ogromna fala krytyki, ponieważ ludzie boją się o lokalne sklepy. Kiedy Wal-Mart otwiera nowy sklep w mieście, szybko obejmuje tamtejszy rynek, ponieważ proponuje ceny, które są o ok. 15% niższe niż ceny takich samych produktów w sklepach konkurencji. „Czterdziestoletnia historia Wal-Martu utrzymywania wszystkiego w absolutnej tajemnicy, w tym zobowiązanie dostawców, aby nie rozmawiali o swoich relacjach z nimi, jedynie pogłębia zagadkę wpływu Wal-Martu”. Jest to tzw. efekt Wal-Martu. Składają się na niego niezliczone pytania, na które nikt nie potrafi uzyskać odpowiedzi lub jest o nie bardzo trudno. Przykładami będą: O ile Wal-Mart rzeczywiście obniża swoje ceny? Czy niszczy przedsiębiorstwa które pojawiły się tam zanim otwarto tam sklep Wal-Martu? Czy interesy z Wal-Martem są korzystne dla kondycji finansowej danej spółki? Skąd pochodzą ich towary? Ile się oszczędza zaopatrując się w Wal-Marcie? Itd. Amerykanie uważają, że Wal-Mart jest „bezimiennym, niezmordowanym, korporacyjnym monolitem, który swoje działania opiera na posiadaniu pełnej kontroli, kompletnej informacji oraz całkowitej kompetencji”. Jako największy detalista w USA, Wal-Mart zbiera i analizuje ogromne ilości danych dotyczących zwyczajów zakupowych konsumentów. Jedną z najmniej jawnych cech siły efektu Wal-Martu jest wpływ jaki koncern wywiera na działalność, wybory i asortyment produktów oferowanych przez dostawców. Niestety przez niskie koszty prowadzenia swojej działalności i stałe obniżanie cen swoich produktów, pracownicy mają niskie zarobki, nędzne premie, często brak szacunku oraz przyszłości. Dlatego Wal-Mart jest krytykowany za wyzysk pracowników, jak również jest celem ataków, zarówno politycznych, jak i prawnych.