Kapitał jest źródłem finansowania majątku firmy. Formy kapitału można analizować z punktu widzenia jego cech charakterystycznych: pochodzenia, własności oraz czasu, na który został udostępniony. Kapitał może pochodzić ze źródeł własnych i obcych. Rodzaje i źródła finansowania

1. Źródła finansowania własne: • Wewnętrzne – środki wytworzone w przedsiębiorstwie, źródłem ich jest nadwyżka finansowa; nadwyżka finansowa = zysk netto + fundusz amortyzacyjny • zewnętrzne – np. kapitał założycielski (kapitał początkowy wnoszony przez właściciela lub współwłaścicieli w momencie powoływania przedsiębiorstwa do życia), środki pozyskiwania emisji akcji
2. Źródła finansowania obce: – wszystkie te źródła, fundusze, które stanowią zobowiązanie, które trzeba płacić i przebywają one w przedsiębiorstwie przez pewien okres [1]: Tabela 2. Źródła powiększania kapitałów obcych w przedsiębiorstwie Kapitały obce

Kapitały długoterminowe Kapitały krótkoterminowe • rezerwy • bankowe kredyty długoterminowe • poręczenia kredytowe • leasing • franchising • obligacje • dotacje i subwencje • środki z funduszy pomocowych • pożyczki od rodziny i znajomych • bankowe kredyty krótkoterminowe • zobowiązania odnawialne • kredyty od dostawców • kredyty od odbiorców • factoring • pożyczki z sektora pozabankowego • krótkoterminowe papiery dłużne • pożyczki od rodziny i znajomych

Tabela 3: Kapitał własny a kapitał obcy – zestawienie porównawcze Kryterium Kapitał własny Kapitał obcy Termin zwrotu Kapitał jest powierzony przedsiębiorstwu przez właściciela/li bez terminu zwrotu. Kapitał jest zostawiony do dyspozycji przez wierzyciela/li tylko na określony czas, po upływie którego musi być zwrócony. Przeznaczenie kapitału Kapitał może być przeznaczony na finansowanie dowolnego celu. Kapitał może być użyty wyłącznie zgodnie z celem uzgodnionym z wierzycielem. Koszt Stosowanie kapitału nie pociąga za sobą dodatkowego kosztu. Kapitał obciążony jest kosztami finansowymi - odsetki. Kontrola w przedsiębiorstwie Właściciele / współwłaściciele dysponują prawem kontroli przedsiębiorstwa. W spółkach akcyjnych akcjonariusze mają prawo głosu w sprawach firmy. Kapitał pociąga za sobą konieczność udzielenia wierzycielowi prawa do kontroli firmy, aby móg. Głębokość kontroli przez wierzyciela wynika z umowy.

Kapitał obcy jest to wielkość środków finansowych , które wierzyciele dali do dyspozycji przedsiębiorstwa na czas ograniczony. Środki pieniężne powinny być zwrócone w określonym terminie. Kapitał obcy w tym znaczeniu powiększa bazę finansowania co znaczy także o powiększeniu się przedsiębiorstwa. Wnoszący kapitał obcy w formie kredytów, pożyczek, mają prawo do poniesienia pewnych kosztów, które występują w formie odsetek. Gdy dysponujemy kapitałem obcym nie możemy nim rozdysponowywać. I. Kredyty bankowe Finansowanie projektów inwestycyjnych z zaciągniętego kredytu bankowego wymaga zwrotu pożyczonego kapitału w określonym terminie, wraz z odsetkami. W polskiej gospodarce oprocentowanie kredytu bankowego długoterminowego jest dosyć wysokie i wynosi około ponad 20% co wymaga równie wysokiej rentowności majątku (kapitału). Ze względu na to, że rentowność majątku (kapitału) jest na ogół niższa, nieliczne tylko przedsiębiorstwa stać na korzystanie z kredytu bankowego. Zaciągnięty kredyt bankowy przeznaczony jest na finansowanie dalszych inwestycji, polegających na budowie nowych przedsiębiorstw lub ich rozbudowie czy też znacznej modernizacji maszyn i urządzeń. Kwota kredytu jest uzależniona od kosztów realizowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego oraz od zdolności kredytowej kredytobiorcy. Oprocentowanie kredytów inwestycyjnych jest przede wszystkim uzależnione od czynników podobnych do tych, które mają wpływ na ustalenie odsetek od kredytów płatniczych. Jego wysokość jest często ustalana na poziomie oprocentowania kredytów obrotowych. Stopa oprocentowania kredytu inwestycyjnego może być stała lub zmienna. Zależy to najczęściej od okresu kredytowania. II. Emisja obligacji. Obligacje to papiery wartościowe emitowane w serii, w których emitent stwierdza, że jest dłużnikiem wobec właściciela obligacji (obligatariusza) i zobowiązuje się wobec niego do spełnienia określonego świadczenia (wykupu obligacji). “Obligacja stanowi pozabankową formę zaciągania pożyczki na finansowanie inwestycji u podmiotów gospodarczych i osób fizycznych. W obligacji wyrażony jest dług przedsiębiorstwa czy instytucji, które ją wyemitowały. Pożyczka ta ma charakter terminowy, podlega spłacie i jest oprocentowana. Obligacja ma pierwszeństwo do zapłaty przy likwidacji przedsiębiorstwa emitującego. Jest zatem formą kredytowania przedsiębiorstwa warunkach powodzenia obligacji przez przedsiębiorstwo dla pozyskania kapitału na cele inwestycyjne można mówić wtedy, gdy wyemitowana zostanie licząca się dla niego ilość obligacji po korzystnym kursie i nie wysokim oprocentowaniu.”[1] III. Leasing Przedsiębiorstwo decydując się na inwestycje, stoi przed wyborem źródła finansowania. Dla małych i średnich przedsiębiorstw podstawowymi źródłami finansowania inwestycji są kredyt bankowy , zysk przedsiębiorstwa i pożyczki. Od kilku lat istnieje na polskim rynku nowa dostępna forma finansowania inwestycji – leasing, która, w uproszczeniu nie polega na zakupie środka trwałego (produkcji), lecz na jego wypożyczeniu. Leasing w krajach wysoko rozwiniętych jest powszechnie stosowaną formą obrotu gospodarczego oraz metodą finansowania inwestycji. Leasing czyli wydzierżawienie dobra służącego do prowadzenia działalności gospodarczej z jednostronną obietnicą odsprzedaży, najpóźniej w chwili wygaśnięcia kontraktu po cenie ustalonej na początku. Leasingobiorca w chwili wygaśnięcia kontraktu może nabyć dobro, będące przedmiotem leasingu, po tzw. wartości szczątkowej, która uwzględnia pobraną opłatę leasingową w chwili wygaśnięcia umowy. Leasingobiorca może również odmówić zakupu dobra lub odnowić kontrakt leasingu. Leasingobiorcą może zostać każdy, kto chce prowadzić jakąkolwiek działalność gospodarczą, nie posiadając wystarczającego kapitału na zakup wyposażenia. Możemy wyróżnić różne formy leasingu: Leasing finansowy. Trwa zwykle dłużej niż umowa leasingu operacyjnego. Czas trwania umowy jest zbliżony do okresu używania przedmiotu umowy. Ważną sprawa jest finansowanie utrzymania przedmiotu leasingu, czasem jest tu sporządzona specjalna umowa, jeśli koszty eksploatacji ponosi leasingodawca. Leasing operacyjny. Jest zawierany na czas krótszy niż wynosi okres przydatności dobra do użytkowania. Istnieje możliwość przerwania umowy przed jej uzgodnionym terminem z powodu pojawienia się na rynku urządzeń nowocześniejszych niż przedmiot umowy. Dotyczy to takich wyrobów, które szybko starzeją się, np. sprzętu komputerowego. Koszty eksploatacji ponosi leasingodawca i są częścią opłat leasingowych. Leasing zwrotny (back). Ten rodzaj leasingu dotyczy najczęściej nieruchomości. Pozwala właścicielowi potrzebującemu gotówki na sprzedaż spółce leasingowej posiadanych dóbr z zachowaniem prawa do korzystania z nich oraz z możliwością odzyskania tytułu własności po zakończeniu kontraktu. Instytucja leasingu zwrotnego jest bardzo korzystna dla poprzedniego właściciela, ponieważ umożliwia mu dalsze korzystanie bez konieczności ponoszenia dużych nakładów. IV. Pożyczki pieniężne. Innym obcym źródłem kapitału jest pożyczka pieniężna. Dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej ilości.