Mocarskie aspiracje Chińskiej Republiki Ludowej Chiny (Chińska Republika Ludowa)- państwo w Azji Wschodniej, obejmujące historyczne Chiny ChRL graniczy z czternastoma państwami. Są to: Afganistan, Bhutan, Indie, Kazachstan, Kirgistan, Korea Północna, Laos, Mjanma, Mongolia, Nepal, Pakistan, Rosja, Tadżykistan, Wietnam. Chiny to jeden z najstarszych ośrodków cywilizacyjnych świata, o odrębnej i bogatej tradycji muzycznej, teatralnej, literackiej, filozoficznej, historycznej oraz naukowej. Bezprecedensowe w dzisiejszych Chinach jest obecne otwarcie tego kraju na świat i jego szybka okcydentalizacja.

• wzrost gospodarczy 7% (najszybciej rozwijający się kraj)
• najludniejsze państwo świata
• graniczy z czternastoma państwami
• realizuje swoje interesy, cele na terenie Afryki (złoża złota, energetyki, węgla itp.)
• duża armia

Łączna liczba chińskich żołnierzy to 2 250 000 osób. Służba obowiązkowa w wojskach lądowych trwa 3 lata, a w marynarce i lotnictwie 4. Siły rezerwowe liczą ok. 12 milionów żołnierzy[potrzebne źródło]. Chińskie wojsko nadzoruje również program kosmiczny. Według rankingu Global Firepower (2014) chińskie siły zbrojne stanowią trzecią (po USA i Rosji) siłę militarną na świecie z rocznym budżetem na cele obronne w wysokości 126 mld dolarów (USD).

Chiny- Indie

• ruchy separastyczne
• spory graniczne i terytorialne
• walka z międzynarodowym terroryzmem
• chińskie uzbrojenie, które cały czas rozbudowują i zdobywają coraz nowocześniejsze uzbrojenie
• zapewnienie uzbrojenia ekonomicznego
• Indie i Chiny posiadają broń jądrową
• dążenie do uzyskania pozycji mocarstwa
• czynniki wewnętrzne: wprowadzenie liberalnych reform gospodarczych
• rywalizacja o przywództwo i wpływy w rejonie Trzeciego Świata
• fizyczno-geograficzne ukształtowanie terenu
• sprawa o Tybet (1911) Niejednoznaczne ustalenia nie wpływały jednak znacząco na relacje obu krajów po odzyskaniu przez nie suwerenności w końcu lat 40. XX w. Stało się tak z dwóch powodów – po pierwsze oba rządy skupione były raczej na sprawach wewnętrznych i konsolidacji nowo uzyskanej władzy, a po drugie do końca lat 50. Chiny i Indie dzieliły granicę tylko na krótkim odcinku w Kaszmirze - rejonie, który stanowił raczej mało istotne z punktu strategicznego rubieże obu państw. Zmiany w początkowo przyjaznych stosunkach dwóch gigantów przyniósł rok 1959, kiedy to Pekin zlikwidował bufor oddzielający wzajemne strefy wpływów – Tybet. Aneksja tego państwa i idące za nim kontrowersje związane z udzieleniem przez Indie azylu rządowi na uchodźstwie Dalajlamy znacząco pogorszyły klimat polityczny i przyczyniły się do odświeżenia problemu niewytyczonej granicy.
• wojna graniczna (1962)
• Tybet jako obszar powierzchniowy jest bardzo cenny dla obu krajów
• W ostatnich latach Chiny i Indie stały się dla siebie nawzajem istotnymi partnerami handlowymi, zaczęto również dostrzegać komplementarność gospodarek obu krajów.
• Oba kraje coraz częściej wypowiadają się w podobny sposób na temat globalnych problemów, często także deklarują chęć zacieśnienia więzów.

Porozumienia

• porozumienie pokoju i środkach budowy zaufania (1993r. i 1996r.)
• SOW Chiny jako członek (2001r), Indie jako obserwatora (2005)
• deklaracja współpracy (2003)
• porozumienia dotyczące strategicznego partnerstwa (2005r)

SZANGHAJSKA ORGANIZACJA WSPÓŁPRACY Regionalna organizacja międzynarodowa, powołana 15 czerwca 2001 przez Rosję, Chińską Republikę Ludowa, Kazachstan, Kirgistan i Tadżykistan (istniejącą od 1996 tzw. Szanghajską Piątkę), w 2001 dołączył do niej Uzbekistan. Jej celem jest umacnianie bezpieczeństwa regionalnego w Azji Centralnej, poprzez wielopłaszczyznową współpracę Rosji i Chin. Jakkolwiek istnieją projekty przekształcenia SOW w sojusz wojskowy, to organizacja ta pozostaje na razie paktem politycznym państw. (Dla Rosji jest organizacja potrzebna aby zamienić ją na sojusz militarny przeciwko NATO). ORGANY SOW

a) Rada Głów Państw

Jest to najwyższy organ SOW. Ma określać priorytety oraz wypracowywać podstawowe kierunki działania Organizacji. Do jej zadań należy też decydowanie na temat zasadniczych kwestii jej struktury oraz funkcjonowania, współpracy z innymi państwami i organizacjami międzynarodowymi, a także rozpatruje najbardziej aktualne międzynarodowe problemy. Rada Głów Państw ma zbierać się na posiedzenie raz w roku. Przewodniczy mu głowa państwa organizującego szczyt, a kolejność przewodniczenia ustalana jest za pomocą alfabetycznego porządku nazw państw – członków w języku rosyjskim.

b) Rada Szefów Rządów

Głównym jej zadaniem wynikającym z artykułu 6 Karty SOW jest ustalenie budżetu Organizacji. Rozpatruje ona również i decyduje w konkretnych aspektach działalności SOW. Są to przede wszystkim sprawy współpracy gospodarczej. Rada Szefów Rządów zbiera się na kolejne posiedzenia, podobnie jak Rada Głów Państw, raz do roku.

c) Rada Ministrów Spraw Zagranicznych

Jej zadania to rozpatrywanie kwestii związanych z bieżącą działalnością organizacji, przygotowywanie posiedzeń Rady Głów Państw oraz prowadzenia konsultacji w sprawach międzynarodowych. W razie konieczności Rada Ministrów Spraw Zagranicznych może wydawać oświadczenie w imieniu SOW. Zebrania zwyczajne odbywają się miesiąc przed rozpoczęciem posiedzenia Rady Głów Państw, natomiast nadzwyczajne mają miejsce po uprzednim zgłoszeniu wniosku popartym przez co najmniej dwa państwa członkowskie.

d) Narady Kierowników Ministerstw i/lub Resortów

W zgodzie z decyzjami Rady Głów Państw oraz Rady Szefów Rządów szefowie odpowiednich ministerstw i/lub resortów państw-członków mogą prowadzić konsultacje w celu rozpatrzenia konkretnych problemów w rozwoju współpracy w ramach działalności w SCO.

e) Rada Narodowych Koordynatorów

Jest to organ odpowiedzialny przede wszystkim za koordynację i kierowanie bieżącej działalności SOW. Prowadzi on przygotowania do posiedzeń Rad: Głów Państw, Szefów Rządów oraz Ministrów Spraw Zagranicznych. Narodowi koordynatorzy są mianowani przez każde państwo według wewnętrznie przyjętej przez siebie procedury. Rada zbiera się na posiedzenia nie rzadziej niż trzy razy w roku. Przewodnictwo obejmuje narodowy koordynator państwa – organizatora.

f) Regionalna Struktura Antyterrorystyczna (RATS)

Organ ten rozpoczął swoją działalność od momentu ogłoszenia Szanghajskiej Konwencji o Walce z Terroryzmem, Separatyzmem i Ekstremizmem z 15 czerwca 2001 r. Siedzibą miała być stolica Kirgistanu – Biszkek, jednak ostatecznie przeniesioną ją do stolicy Uzbekistanu – Taszkentu. Jest stale działającym organem SCO – jedynym, którego poczynania nie jest regulowana przez Radę Głów Państw, lecz jej podstawowe zadania i funkcje, zasady formowania i finansowania, a także porządek działalności regulowane są przez osobne porozumienie międzynarodowe, zawierane przez członków SCO. Oprócz zwalczania terroryzmu, separatyzmu oraz ekstremizmu w trakcie funkcjonowania tego organu wyłoniły się takie funkcje jak m.in. koordynacja niemilitarnych działań zmierzających do zapewnienia bezpieczeństwa w Azji Środkowej oraz stworzenie systemu wymiany informacji między państwami członkowskimi. Jednym z najważniejszych osiągnięć RATS było opracowanie przez nie listy osób oraz organizacji zakazanych w SCO oraz zidentyfikowanie wielu działaczy organizacji terrorystycznych oraz ekstremistycznych.

g) Sekretariat

Sekretariat Szanghajskiej Organizacji Współpracy jest stale działającym organem administracyjnym, zajmującym się przede wszystkim aspektami organizacyjno – technicznymi. Zajmuje się przygotowaniem spotkań przedstawicieli państw członkowskich, corocznym przygotowywaniem projektu budżetu organizacji. Na czele stoi Sekretarz Wykonawczy, który wybierany jest przez Radę Głów Państw po przedstawieniu kandydata przez Radę Ministrów Spraw Zagranicznych. Funkcję tę może pełnić obywatel państwa członkowskiego. W wyborze narodowości Sekretarza stosuje się metodę rotacji – według porządku alfabetu rosyjskiego. Swoją funkcję może pełnić 3 lata, bez możliwości przedłużenia tego terminu. Zastępcy Sekretarza Wykonawczego wybierani są przez Radę Ministrów Spraw Zagranicznych, po uprzedniej nominacji Rady Narodowych Koordynatorów. Nie mogą oni jednak pochodzić z tego samego kraju co Sekretarz Wykonawczy. Sekretarz Wykonawczy, zastępcy Sekretarza oraz pozostali pracownicy Sekretariatu są niezależni. Nie mogą otrzymywać żadnych instrukcji ze strony jakiegokolwiek podmiotu. Muszą oni powstrzymywać się od działań, które mogłyby zaszkodzić działaniu urzędu oraz całej organizacji. Państwa członkowskie zmuszone są szanować międzynarodowy charakter Sekretarza Wykonawczego oraz personelu Sekretariatu. Odpowiadają oni wyłącznie przed SOW. Na siedzibę Sekretariatu wybrany został Pekin. Funkcjonuje on od 2004 r. Obecnie funkcję Sekretarza Wykonawczego sprawuje Kirgiz Imanalijew Muratbek Sansyzbajewić. Wcześniej Sekretariatem przewodzili Chińczyk Zhang Deguang (2004-2007) oraz Kazach Bolat Nurgalijew (2007-2010).

Decyzje wydawane przez organy SOW są przyjmowane przez konsensus. Ich wdrożenie w poszczególnych państwach, zależy od jego procedur wewnętrznych.

Obserwatorzy: - Mongolia (2004) - Indie (2005) - Iran (2005) - Pakistan (2005) - Afganistan (2012) Na szczycie w Szanghaju (w dniach 14-15 czerwca 2001, utworzono SOW, podpisując Deklarację o utworzeniu Szanghajskiej Organizacji Współpracy. Członkowie zobligowali się w niej przede wszystkim do dbałości o wzajemne relacje, przyjaznej współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa, gospodarki, kultury itp., wzmocnienia zaufania, a także poszanowania równości oraz niemieszania się w sprawy wewnętrzne państw. Zaznaczono również, iż organizacja nie jest skierowana przeciw jakiemukolwiek innemu podmiotowi stosunków międzynarodowych. 7 czerwca 2002 na szczycie w Petersburgu przyjęto Kartę Szanghajskiej Organizacji Współpracy, dokument ramowy określający cele, zadania, strukturę instytucjonalną oraz sposoby przystąpienia lub wystąpienia z SOW.

DALEKI WSCHÓD W POLITYCE BEZPIECZEŃSTWA USA Od kilku dekad coraz większego znaczenia w stosunkach gospodarczych i politycznych nabiera region Azji i Pacyfiku. Stał się on już kluczowym elementem w polityce globalnej. Znajdują się tam wschodzące rynki Chin, Indii, Indonezji oraz jedni z głównych sojuszników USA. Akweny wodne tej części świata (Ocean Indyjski, Ocean Spokojny) są nie tylko bogate w węglowodory i łowiska ryb, ale też przechodzą przez nie główne trasy żeglugi handlowej, w tym transporty surowców strategicznych. Nierozwiązane spory terytorialne w regionie (Morze Wschodniochińskie, Morze Południowochińskie) – w które uwikłani są pozostający w konflikcie z Chinami sojusznicy USA – powodują, że istnieje niebezpieczeństwo zablokowania wolności żeglugi (morskiej i powietrznej) w tym obszarze, zwłaszcza w sytuacji coraz większej asertywności chińskiej polityki w regionie. Powyższe czynniki spowodowały konieczność przewartościowania dotychczasowej amerykańskiej polityki oraz przeniesienia jej punktu ciężkości na ten właśnie obszar. Sednem strategii Waszyngtonu stała się opisywana już wielokrotnie zmiana struktury i dyslokacji sił zbrojnych USA na świecie polegająca na zwiększeniu obecności politycznej i militarnej w regionie Azji i Pacyfiku. Jej zasadniczą częścią – swoistą odpowiedzią na rozwój chińskich zdolności militarnych – jest koncepcja bitwy powietrzno-morskiej na Pacyfiku, której ważnym elementem jest geografia baz wojskowych i rozbudowa systemu tarczy antyrakietowej w tej części świata. W obliczu dotychczasowej politycznej i militarnej obecności USA w Azji (zwłaszcza Środkowej) współpraca ChRL z Federacją Rosyjską jest już realizowana zarówno na poziomie multilateralnym (Szanghajska Organizacja Współpracy), jak i bilateralnym (w 2001 r. podpisany został „Układ o przyjaznym sąsiedztwie”, w którym podkreślono zasadę „antyhegemonizmu” w stosunkach międzynarodowych, zaś w 2005 r. – „Deklaracja w sprawie porządku międzynarodowego w XXI w.”, w której wskazano na zasadniczą rolę ONZ w rozwiązywaniu konfliktów w „wielobiegunowym świecie”). Czasowe wstrzymanie redukcji sił USA w Europie. Dokumenty strategiczne USA wskazują, że Waszyngton postrzega rosnącą rolę Chin jako główne wyzwanie dla swoich globalnych interesów. W rezultacie w latach 2009–2014, przy znacznie zmniejszonym budżecie obronnym, USA zwiększyły liczebność wojsk na Dalekim Wschodzie z 73 tys. do 135 tys. zmniejszając jednocześnie siły w Europie z 78 tys. do 65tys.Ich stała obecność w Europie jest zastępowana obecnością rotacyjną, rozmieszczeniem nowych rodzajów uzbrojenia (systemy obrony przeciwrakietowej, samoloty F-35), wzmacnianiem zdolności do działania sił specjalnych i potencjału obronnego sojuszników i partnerów. USA konsekwentnie domagają się też od Europy zwiększenia budżetów obronnych i wzięcia większej odpowiedzialności za własne bezpieczeństwo, zwłaszcza w obliczu nowych zagrożeń.

Nie można też pominąć nieobliczalnej polityki Korei Północnej pozostającej formalnie w stanie wojny z Koreą Południową. Bardzo interesujący jest wątek japońsko-południowokoreański. Stosunki między tymi państwami pozostają napięte pomimo łączącego ich sojuszu z USA oraz poczucia zagrożenia ze strony Korei Północnej i Chin. Oprócz sporu terytorialnego przyczyną takiego stanu rzeczy pozostają kwestie historyczne (jap1ońska okupacja Korei w latach 1910-1945). W lipcu br. parlament południowokoreański przyjął uchwałę krytykującą japońskie plany rozbudowy armii. W tym samym miesiącu wizytę w Seulu złożył prezydent Chin Xi Jinping, co można interpretować z jednej strony jako dystansowanie się Pekinu do Pjongjangu (dotychczas Xi Jingping nie złożył wizyty w Korei Północnej) i z drugiej jako dystansowanie się Seulu od Tokio, które jednak zdecydowało o zacieśnieniu współpracy wojskowej z Hanoi. Wietnam również obawia się Chin. W maju br. wybuchły antychińskie zamieszki (śmierć poniosło 21 chińskich robotników), po tym jak Chiny umieściły platformę wiertniczą na spornych obszarze w pobliżu wysp Paracelskich. ZAGROŻENIA

• zagrożenia militarne/nuklearne
• zagrożenia półwyspu koreańskiego
• zagrożenia graniczne