Handel zagraniczny na świecie Handel zagraniczny podlega na odpłatnej wymianie towarów i usług między kontrahentami mającymi stałą siedzibę w różnych krajach. Sens ekonomiczny handlu zagranicznego polega na uzupełnieniu brakujących dóbr oraz wykorzystaniu różnic kosztów produkcji określonych towarów w kraju i zagranicą. Na handel zagraniczny wpływa wiele czynników na swiecie:

 Nierówne Rozmieszczenie surowców na ziemi, np. ropy naftowej;  różne warunki klimatyczne, co wpływa na rodzaje upraw, np. bawełny, kawy, kukurydzy;  Odmienna struktura gospodarki danego kraju, np. kraje uprzemysłowione importują więcej towarów żywnościowych;  Różny poziom rozwoju technicznego. Współczesny handel zagraniczny podlega wielu regulacją. Liczne organizację międzynarodowe dbają o interesy swoich państw członkowskich. Przykładem może być tu:

• OPEC (Organizacja Państw Eksportujących Ropę Naftową) – dyktuje ceny ropy naftowej;
• EU (Unia Europejska) – chroni własny rynek przed nadmiernym napływem towarów z zewnątrz poprzez stosowanie ceł, limitów, kontyngentów itp.;
• FTAA (Strefa Wolnego Handlu Obu Ameryk – projekt) – ma ułatwić przepływ towarów w obrębie Ameryki Północnej i Południowej. Rolę globalnego “strażnika” spełnia, powołana w 1995 roku, Światowa Organizacja Handlu – WTO. Jej głównym zadaniem jest dążenie do liberalizacji światowego handlu oraz działanie na rzecz stworzenia równych warunków dla wszystkich uczestników rynku. W handlu zagranicznym można wyróżnić następujące operację obrotu towarami:  Import; to kupno towaru za granicą i sprowadzenie go do kraju.  Eksport; to sprzedaż towaru zagranicą i wywóz jego z kraju.  Reeksport; Bezpośredni – to nabycie towaru za granicą i bezpośrednia sprzedaż (pominięcie kraju reeksportera); Pośredni – to nabycie towaru za granicą, przywiezienie go do kraju reeksportera oraz dalszy eksport do innego kraju.  Tranzyt. polega na przewiezieniu towaru z jednego do drugiego kraju przez terytorium trzeciego. Bezpośrednie działania polityki handlowej: Ograniczające import:
• Cła – powodują zwiększenie wpływów do budżetu i ochronę rodzimych producentów. Koszty społeczne to podwyższona cena dóbr, promowanie nieefektywnej gospodarki.
• Kontyngenty -– ograniczenia ilości wwożonych towarów – chroniące rodzimych producentów, ale również wpływają na zwiększenie ceny (poprzez zmniejszenie podaży). Wybrani importerzy mogą dzięki temu zwiększyć zysk. Efekt ten niweluje wprowadzenie płatnych licencji importowych. -Umowy handlowe – kraje określają zasady wzajemnego traktowania• -Ograniczenia pozataryfowe – różnego rodzaju utrudnienia, przedłużanie odprawy, opóźnianie wydania zgody na import.• Promujące eksport: -Subwencje -nieodpłatna i bezzwrotna pomoc finansowa udzielana najczęściej przez państwo
• Dumping – zaniżanie cen w celu wyparcia krajowych wytwórców, może być finansowany przez państwo w formie np. subwencji• -Manipulowanie kursem walutowym•

Zdecydowana większość (około 90%) ogólnoświatowych obrotów handlowych przypada na 3 regiony:

• Europę,
• Amerykę Północną,
• Azję Wschodnią. Są to główne obszary na północy gdzie prężnie funkcjonująca gospodarka jest bezpośrednio związana z ożywioną wymianą handlową – np. do produkcji potrzebne są surowce, które często się importuje, a wytworzone towary w dużej części przeznacza się na eksport. Globalnymi liderami w handlu są takie kraje jak: Stany Zjednoczone, Niemcy, Chiny, Japonia, Francja, Wielka Brytania Udział na południu w światowym handlu ogranicza się niemal wyłącznie do eksportu zasobów naturalnych. Słaby rozwój gospodarczy nie pozwala konkurować na międzynarodowych rynkach towarów przetworzonych, natomiast niewielkie możliwości finansowe znacznie ograniczają import. W Afryce, Ameryce Łacińskiej i na południu Azji jest wiele krajów, których gospodarka w dużym stopniu opiera się na eksporcie jednego, naturalnie występującego towaru, np.:
• państwa bliskowschodnie oraz Nigeria, Gabon, Algieria, Libia, Wenezuela – ropa naftowa,
• Chile, Zambia – rudy miedzi,
• Gujana, Surinam, Gwinea – rudy aluminium,
• Botswana, Demokratyczna Republika Konga – diamenty,
• Kostaryka, Honduras – banany,
• Wybrzeże Kości Słoniowej – kakao,
• Bangladesz – juta.

Struktura towarowa handlu Największą grupę stanowią towary przetworzone przemysłowe zalicza się do nich różnorodne produkty z różnych branży m.in. metalicznych, elektrycznych, komputerowej, telekomunikacyjnej, budowlanej itp. Są one używane powszechnie na cały świecie, toteż istnieje potrzeba ciągłego ich wytwarzania i wymieniania. Stale rośnie udział Chin w eksporcie tych towarów. Związane to jest z niemal masowym już przenoszeniem wszelakiej produkcji na obszary o taniej sile roboczej, a w szczególności do Azji Wschodniej.

Drugą grupę stanowią surowce naturalne, a największe znaczenie ma tu ropa naftowa, a poza nią inne paliwa (gaz ziemny, węgiel kamienny) oraz rudy metali. Ropę naftową eksportują państwa bliskowskodnie oraz Rosja (głównie do Europy), Wenezuela, Meksyk, Nigeria (głównie do USA), Indonezja i Malezja (głównie do Japonii i Korei Południowej). W eksporcie gazu ziemnego dominującą rolę odgrywają Rosja i USA. Znaczne nadwyżki węgla kamiennego uzyskuje się w Chinach, Indiach, RPA, USA i Australii. Koszty wydobycia w tych krajach są na tyle niskie, że paliwo to opłaca się wysyłać nawet do odległej Europy (gdzie na rynku konkuruje ono m. in. z polskim węglem). Rudy żelaza eksportują Brazylia, RPA, Indie, Chiny, Australia, Kanada, a importuje cała Europa Zachodnia (oprócz Szwecji) oraz Japonia i Korea Południowa

Warto wspomnieć o powiązaniach handlowych między Japonią a Australią. Japonia to kraj praktycznie pozbawiony surowców mineralnych( mają silnie rozwinięty przemysł przetwórczy)czyli musi je sprowadzać. Głównym dostawcą jest właśnie Australia, gdzie występują liczne bogactwa ( węgiel kamienny i brunatny, uran, rudy żelaza, aluminium, miedzi, cyny, cynku i ołowiu, srebro, złoto i inne metale). Ponadto Australia wytwarza znaczne nadwyżki żywności i eksportuje je m. in. do Japonii, która jest największym na świecie importerem artykułów rolno-spożywczych (górzyste wyspy nie stwarzają dogodnych warunków do rozwoju rolnictwa, a dość duza liczba społeczność japońskiej ma znaczne potrzeby żywieniowe). Jednocześnie w kierunku przeciwnym – z Japonii do Australii – wysyłane są gotowe produkty przemysłu przetwórczego. Dzisiejszy świat nie byłby w stanie funkcjonować bez handlu zagranicznego