Mówiąc o fabule mamy na myśli ciąg zdarzeń, stanów wewnętrznych i zewnętrznych połączonych ze sobą więzią kompozycyjną. Alegoria, natomiast, to motyw lub zespół motywów, w których można zauważyć poza znaczeniem dosłownym, określony, przenośny ich sens. Zastanówmy się czy w powieści „Lalka” Bolesława Prusa legenda Węgiełka urozmaica tylko fabułę , czy pełni jednak rolę alegorii.Podczas pobytu Wokulskiego w Zasławku, Węgiełek opowiedział pannie Izabeli i Stanisławowi legendę. Myślę, że jest ona alegorią, którą oprócz czytelnika nawet sami bohaterowie odczytują aluzję do ich związku. Mówią wyraźnie nam o tym słowa Wokulskiego do Izabeli: „Obudzisz się, ty, moja królewno…”. Już na początku legendy zauważamy, że skarby kryjące się w podziemiach, między którymi leży na złotym łóżku panna, symbolizują stan Izabeli Łeckiej jakim jest arystokracja. Straszydła mogą to być przeszkody, takie jak bariera społeczna czy inni wielbiciele, które stały na drodze Wokulskiemu w zdobyciu ukochanej. Zarówno kowal z legendy jak i Stanisław zakochali się w swoich wybrankach „od pierwszego wejrzenia”. Od tej pory ich jedynym celem stało się zdobycie panien. Oboje dążyli do tego celu z determinacją. Byli cierpliwi i wkładali w to wielkie starania. Wokulski poznał ojca Izabeli, wykupił jego weksle, nabył serwis i srebra panny Łęckiej, wspomógł ochronkę prowadzoną przez jej ciotkę, uczył się angielskiego, dał hojny datek na cele charytatywne w czasie Wielkopiątkowej kwesty, odnosił także sukcesy handlowe, rozwiną działalność filantropijną, coraz częściej bywał w salonach, gdzie mógł spotykać pannę Izabelę, wreszcie kupił kamienicę Łęckich. Kowal, natomiast, zasięgnął rady baby w sprawie zdobycia panny, chodził często do potoku, a na tydzień przed świętym Janem wcale się stamtąd nie ruszył, tylko czekał. Interesujący jest także stan uczuć obu mężczyzn. Od pierwszego spotkania obydwoje zostali zawładnięci miłością. Nie mogli znaleźć sobie miejsca, wszystko kojarzyło im się ze swoimi wybrankami. Przeszkadzało im to w wykonywaniu codziennych czynności. Miłość nie pozwalała im normalnie funkcjonować. Tęsknili do swych ukochanych, byli wyłącznie nastawieni do dążenia do wybranego celu, poświęcając mu wszystko. Potem pojawia się w legendzie motyw walki kowala za straszydłami. Kowal był nieugięty, potwory starały się go zatrzymać, przestraszyć, lecz nie ośmieliły się go zatrzymać, gdyż wiedzieli że się ich nie boi. Wokulski również podjął walkę, ale przeszkodami były tu bariery społeczne i inni adoratorzy Łąckiej. Także i ten bohater nie bał się niczego, był uparty, konsekwentny i niezłomny w swoich działaniach. Następuje wreszcie upragniony moment zbliżenia się do wybranek i osiągnięcia wymarzonego celu. Przyczyną niepowodzenia była i w pierwszym przypadku, i w drugim sama wybranka, która w jednej chwili stała się niedostępna, nieosiągalna. Obie nie spełniły oczekiwań wielbicieli. Tka jak kowal zląkł się po wypowiedzeniu słów panny i poniósł klęskę, tak i Stanisław przegrał za przyczyną ukochanej, gdy w pociągu podsłuchał rozmowę Łęckiej ze Starskim. Jeszcze jedno porównanie można zauważyć w zakończeniu. Panna z legendy zaczęła płakać na wieki, a kowal został rozszarpany przez stwory. Izabela, natomiast, wstąpiła do klasztoru a Wokulski po nieudanej próbie samobójczej zniknął w tajemniczych okolicznościach.

 Wokulski idealizował obiekt swoich uczuć. Nie zauważał tego, że Izabela potrafiła, tylko flirtować, nie umiała się zakochać. Wszystko jej poświęcił, gdyż dostał od niej nadzieję na zdobycie celu. Cały czas siebie oszukiwał, źle interpretował fakty. Z legendy opowiedzianej przez Węgiełka odczytał alegorię ich związku, jednak nie zauważył przesłania, przestrogi, tragicznego jej zakończenia i dlatego się zawiódł, poniósł klęskę. Fakty z życia bohaterów „Lalki” pokrywają się w pewien sposób ze zdarzeniami z legendy, kowal klarownie przedstawia Wokulskiego a Panna ze szpilką w głowie to Izabela Łęcka. Z powyższych przykładów możemy doskonale zauważyć, że opowieść Węgiełka jest alegorią historii miłości pary bohaterów powieści Bolesława Prusa.