Kąpiel w drewnianej balii - drzeworyt z XVI wieku. Kąpiel w tej formie była bardziej dostępna właścicielowi folwarku niż jego poddanym. Mieszkańcy wsi zażywali kąpieli korzystając z naturalnych zbiorników wodnych. Pierwsze prywatne łazienki ( z miedzianą wanną ) pojawiły sie około połowy XVI w. w domach najbogatszych mieszczan i szlachty. Powiększenie 44 KB ( Ilustracja z : M. Bielski, Żywoty filozofów, Kraków 1535 ). Łaźnia w XVII wieku - drzeworyt z XVII w. Łaźnia - drzeworyt z XVII wieku. Również łaźnie dostępne były raczej zamożniejszym ludziom, chociaż w wielu miastach i biedacy ( często bez opłaty ) mogli wziąć kąpiel w miejskiej łaźni. W szlacheckich dworach można było spotkać niewielkie łaźnie parowe. Łaźnie - szczególnie miejskie uważane były za siedlisko rozpusty. Powiększenie 45 KB ( Ilustracja z : J. A. Komensky ,Orbis sensualium pictus …, Norymberga 1657 ). Poród w XVI wieku - drzeworyt z XVI w. Poród - drzeworyt z XVI wieku. Wystrój komnaty świadczy, że poród ma miejsce w domu szlacheckim lub mieszczańskim. Należy jednak sądzić, iż w podobny sposób odbywał się w wiejskiej chacie. Szacunkowe dane dla Poznania z XVI wieku mówią o tym, że 30 % niemowląt umierało po urodzeniu, a połowa dzieci umierała przed osiągnięciem 10 roku życia. Przeciętna długość życia wynosiła w tym mieście około 20 - 22 lata. Mieszkańcy wsi żyli prawdopodobnie kilka lat dłużej. Powiększenie 68 KB ( Ilustracja z : S. Falimirz, O ziołach i mocy gich, Kraków 1534 ). Gra w karty i kości - drzeworyt z XVI w. Gra w karty i kości - drzeworyt z XVI wieku. Rozrywki te były bardzo lubiane wśród ludności wiejskiej. Anzelm Gostomski w Gospodarstwie pisał : Kmieć kart ma nie grywać, a urzędnik ma tego dojźrzeć i karać, aby łotrostwa nie patrzyli. Powiększenie 46 KB ( Ilustracja z : J. Muczkowski, Zbiór drzeworytów w Bibliotece Uniwersytetu Jagiellońskiego zachowanych, Kraków 1849 ). Zabawa w wiejskiej karczmie - drzeworyt z XVII w. Zabawa w karczmie i wiejscy muzycy - drzeworyt z XVI wieku. Wydaje się, iż karczma dostarczała chłopom nieco rozrywki w ich ciężkim życiu. Ilustracje przedstawiające karczmy znajdują się w GALERII. Podstawowe informacje o karczmarzach znajdują się na stronie : Podział ludności wsi. Powiększenie 67 KB ( Ilustracja z : J. K. Haur, Skład albo skarbiec… sekretów oekonomiey, Kraków 1693 ). Puszczanie krwi - drzeworyt z XVI w. Puszczanie krwi - drzeworyt z XVI wieku. Na tej ilustracji przedstawiono jeden z podstawowych zabiegów medycznych w czasach nowożytnych : puszczanie krwi, które uważano za skuteczne na wszystkie choroby. Podstawą medycyny w XVI wieku było ziołolecznictwo, na wsi często można bylo się spotkać z wszelkiego typu zabiegami magicznymi. Nie wydaję się, by zabieg puszczania krwi był rozpowszechniony wśród chłopów, często stosowano go w środowisku szlacheckim. Leczono się głównie w domu, ówczesne szpitale zazwyczaj pełniły rolę przytułków dla osób starych i pozbawionych rodzin. Powiększenie 62 KB