Liceum, Technikum Historia Klasa I Lekcja 38 Dział: Rozkwit średniowiecza – od IX do XIII wieku

Temat: Kryzys i odbudowa monarchii wczesnopiastowskiej.

1. Panowanie króla Mieszka II (s. Chrobrego i Emnildy) ( król 1025 -1031)(ks 1032-1034)

• Żonaty z Rychezą (c. księcia reńskiego Ezona i Matyldy - siostra Ottona III)

a. Bunt braci Mieszka II i najazd na Polskę w 1031 koalicji niemiecko-ruskiej

• Łupieżcze wyprawy na Saksonię - koalicja Niemiecko - Rosyjska przeciwko królowi Polski

• Konflikt wewnętrzny - Bezprym i Otton (synowie Chrobrego) chcą władzy - pod pretekstem ich obrony w 1031 Polskę najechała koalicja niemiecko - ruska

• Mieszko II ucieka do Czech a Bezprym przejmuje władze na krótko (zamordowany), ale odsyła insygnia koronacyjne do Niemiec

• Mieszko II powraca (1032-1034) wpierw akceptuje warunki cesarza - zrzeka się korony a kraj dzieli - ostatecznie jednoczy kraj, ale umiera w 1034

2. Bunt ludowy w 1037 przeciw możnym i religii chrześcijańskiej

• Wygnanie z Polski Wdowy Rychezy z synem Kazimierzem

• Państwo rozpadło się na dzielnice rządzone przez możnowładców (Miecław - Mazowsze)

• 1037 bunt ludowy przeciwko możnych i duchownym  Koszty utrzymania dworu książęcego i duchownych - chłopi  Chrześcijaństwo narzucane siłą i przeciwko starym obyczajom pogańskim

• 1038 - najazd księcia czeskiego Brzetysława I na Polskę  Złupienie Wielkopolski (kradzież relikwii św. Wojciecha) utrata Śląska

3. Odbudowa państwa przez księcia Kazimierza Odnowiciela (s. Mieszka II) (1039 -1058)

• 1039 Kazimierz Odnowiciel w Polsce - pomoc cesarza niemieckiego i księcia kijowskiego

• Przyłączył do Polski - Śląsk i Mazowsze (pokonał w 1047 Miecława) nie udało się Pomorza

• Odbudował administrację kościelną i państwowa ( w oparciu o Kraków)

4. Panowanie Bolesława Śmiałego (Szczodrego) (1058-1079) koronowany w 1076. (s. Kazimierza Odnowiciela i Dobroniegi)

• Poparł papieża Grzegorza VII w sporze z cesarzem Henrykiem IV o inwestyturę  Zgoda papieża na koronacje w Gnieźnie w 1076 a. Konflikt z Biskupem Stanisławem ze Szczepanowa, bunt możnych i ucieka Bolesława Smiałego z kraju w 1079

• Stanisław biskup krakowski skazany na męczeńską śmierć za udział w spisku przeciwko królowi - Święty i patron Polski od XIII W. (1253)

• Tomasz Becket - Henryk II - 1170 kanonizowany 1173

• Kronika Galla Anonima - broni króla - stronniczy  Król zbyt okrutnie potraktował biskupa (obcięcie członków) - pomazańca bożego - czym spowodował bunt możnych a w rezultacie utratę władzy

• Kronika Wincentego Kadłubka (XIII w)  Król tyran i bezbożnik wypędzony słusznie, Stanisław niewinny męczennik – stron.

 W trakcie wyprawy na Ruś części rycerzy wróciła do rodzin - król ich ukarał - biskup rzucił na króla klątwę a Król osobiście zabił biskupa w kościele na Skałce

5. Początki systemu feudalnego - przemian społeczne w monarchii Piastów

• Bolesław Chrobry

 Cała ziemia należy do króla,  Rycerze duchowni wynagradzani ze skarbca władcy - byli od niego zależni  Rycerze chcą długotrwałych wypraw zagranicznych - łupy

• Kazimierz Odnowiciel a potem Bolesław Śmiały

 Za służbę żołnierzom nadanie ziemię - musza się z niej utrzymać  Rycerze nie chcą wypraw zagranicznych - mają swoją ziemię  Możnowładcy mają swoje posiadłości i własne drużyny zbrojne  Wzrost autorytetu duchowieństwa

• Bolesław Śmiały - żył przeszłością - traktował państwo jak własność a sprzeciw jako zdradę

Zadanie domowe str. 114

1. Zapoznaj się z fragmentem kroniki Galla oraz Wincentego zwanego Kadłubkiem. Wyjaśnij, czym się różnią obie relacje dotyczące życia Bolesława Śmiałego i jaki cel przyświecał kronikarzom. • Gall i Wincenty opisują genezę przydomku króla - Szczodry,

Pytania sprawdzające:

1. Opisz panowanie Mieszka II w Polsce • Mieszka II król 1025 -1031, książę - 1032-1034, Bunt braci Mieszka II i najazd na Polskę w 1031 koalicji niemiecko-ruskiej, Bunt ludowy w 1037 przeciw możnym i religii chrześcijańskiej
2. Podaj, dlaczego Bolesław Śmiały musiał zrezygnować z rządów i opuścić kraj • Popadł w konflikt z Biskupem Stanisławem ze Szczepanowa, zbuntowali się możni i musiał uciekać z kraju w 1079