
Analiza dokumentu Wizja SZ RP 2030
Wizja Sił Zbrojnych RP do 2030 roku jest dokumentem początkowym, zawierającym opisy stanów pożądanych, które powinny być osiągnięte w perspektywie najbliższych 20 lat. Dokument ten będzie ulegał ewolucji stosownie do rozwoju środowiska bezpieczeństwa międzynarodowego. Został opracowany przez zespół specjalistów z Departamentu Transformacji Ministerstwa Obrony Narodowej i opublikowany w maju 2008 roku. Aktualny stan sił zbrojnych RP wymaga wielu modyfikacji i modernizacji wobec nowych wyzwań oraz zagrożeń. Związku z tym Wojsko Polskie dąży do ciągłego rozwoju, zapewnienia poczucia bezpieczeństwa obywateli , poprawienia sprawności mobilności oraz zdolności do efektywnego działania.
Wizja Sił Zbrojnych RP do 2030 roku jest dokumentem początkowym, zawierającym opisy stanów pożądanych, które powinny być osiągnięte w perspektywie najbliższych 20 lat. Dokument ten będzie ulegał ewolucji stosownie do rozwoju środowiska bezpieczeństwa międzynarodowego. Został opracowany przez zespół specjalistów z Departamentu Transformacji Ministerstwa Obrony Narodowej i opublikowany w maju 2008 roku.
Aktualny stan sił zbrojnych RP wymaga wielu modyfikacji i modernizacji wobec nowych wyzwań oraz zagrożeń. Związku z tym Wojsko Polskie dąży do ciągłego rozwoju, zapewnienia poczucia bezpieczeństwa obywateli , poprawienia sprawności mobilności oraz zdolności do efektywnego działania. Wizja Sił zbrojnych RP -2030 jest punktem wyjściowym do planowanie przyszłości sił zbrojnych z wieloletnim wyprzedzeniem. Wizja Sił Zbrojnych RP 2030 ma na celu utrzymanie spójności oraz jedności celu i kierunku podjętych działań, a także popularyzacje strategicznego myślenia o przyszłości, traktowania planowania jako racjonalnej podstawy kształtowania przyszłości w kategoriach strategicznych. Po przeczytaniu owego dokumentu można stwierdził iż wizja stanowi połączenie wiedzy, doświadczenia oraz wyobraźni oraz możliwości a także aspiracji i oczekiwań wobec sił zbrojnych.
We wprowadzeniu czytamy iż Polska w będzie państwem nowoczesnym o wysokim poziomie jakości życia obywateli a gospodarka kraju będzie oparta na rozwoju potencjału ludzkiego, zwiększaniu innowacyjności i konkurencyjności przedsiębiorstw, a także inwestycjach w jednostki naukowe, zdolne do generowania nowej wiedzy i technologii. Takie założenia są bardzo optymistyczne gdyż Polska od samego początku próbuje doścignąć europejskie mocarstwa. Poczucie bezpieczeństwa obywateli będzie nowoczesny system obrony integralna cześć systemu obronnego UE i NATO, zapewnić ma to udział sił zbrojnych RP w operacjach poza granicami kraju oraz na innych kontynentach.
W Przyszłym środowisku operacyjnym Sił zbrojnych RP będą stanowić takie elementy jak:
• Przeciwnik
• Pole walki
• Operacje
Denacjonalizacja, ideologizacja oraz komercjalizacja oraz dążenia niepodległościowe będą głównym źródłem konfliktów i kryzysów co spowoduje pojawienie się nowych struktur które w bezpośredni sposób będą wpływać na bezpieczeństwo międzynarodowe. Spowoduje to, że siły zbrojne RP będą musiały dostosować się do walki z lokalne (narodowe) i transnarodowe oddziały partyzanckie i paramilitarne, najemnicy oraz oddziały rebelianckie wykorzystujące do walki także dzieci – żołnierzy oraz stosowanych przez nich nowych, asymetrycznych form działań. Doprowadzi to do nieprzestrzegania przez niego norm wynikających z zapisów prawa humanitarnego konfliktów zbrojnych.
Polem walki dla naszych sił zbrojnych będzie Obok tradycyjnych, fizycznych geoprzestrzeni jak ląd, morze, przestrzeń powietrzna (powietrzno - kosmiczna) do prowadzenia walki będą wykorzystywane sfery pozbawione parametrów geograficznych, niemierzalne i nieograniczone takie jak wirtualna przestrzeń cybernetyczna i sfera informacyjna. Obszary te będą się na siebie nakładać i wzajemnie uzupełniać tworząc jednolitą, nieznaną do tej pory przestrzeń walki sił zbrojnych. Jest to nie wątpliwie prawdą, gdyż w dzisiejszym świecie informacja jest głównym czynnikiem na polu walki który wpływa na rozstrzygnięcie konfliktu.
Siły zbrojne RP muszą być poddawane ciągłej transformacji ze względu na zmieniające się środowiska bezpieczeństwa, dlatego też będą one służyły do budowania i polepszania pozycji Polski na arenie międzynarodowej zarówno w UE i NATO.
Aby siły zbrojne mogły być częścią europejskiego systemu obronnego muszą one być siłami uniwersalnymi mogącymi walczyć w każdych warunkach oraz w każdym rejonie świata. Ważnym elementem jest położenie geopolityczne Polski jako wschodniej granicy UE, związku z tym siły zbrojne muszą być zawsze nowoczesne oraz w wysokim stopniu gotowości bojowej i dostępności.
Misje Sił Zbrojnych RP będą wpływać w decydujący sposób na interesy państwa, sytuacją środowiska bezpieczeństwa międzynarodowego, przede wszystkim rodzaj zagrożeń, a także nałożoną na siły zbrojne funkcją w systemie bezpieczeństwa narodowego, oraz zobowiązaniami Polski wobec UE i NATO. Będą obejmowały:
• utrzymanie bezpieczeństwa i integralności terytorialnej kraju, Unii Europejskiej, a także obszaru euroatlantyckiego;
• utrzymanie pokoju i stabilizacji międzynarodowej;
• wspieranie bezpieczeństwa wewnętrznego i pomoc społeczeństwu.
Zadania Sił Zbrojnych RP obejmą:
• udział narodowych komponentów wojskowych (zgrupowań zadaniowych) w międzynarodowych operacjach reagowania kryzysowego, realizowanych w celu opanowania kryzysów oraz zapewnienia osłony przed ich skutkami,
• udział w międzynarodowych działaniach stabilizacyjnych, włączających militarne wsparcie wysiłków na rzecz tworzenia struktur państwowych opartych na zasadach demokracji, które przyczynią się do poprawy bezpieczeństwa oraz do rozwoju wolnorynkowej gospodarki na obszarach stanowiących źródło zagrożeń dla bezpieczeństwa międzynarodowego,
• uczestnictwo w operacjach antyterrorystycznych,
• udział w międzynarodowych działaniach, mających na celu osłonę infrastruktury wydobywczej i dróg przesyłowych surowców energetycznych w celu zapewnienia płynności dostaw tych surowców,
• działania na rzecz bezpieczeństwa wewnętrznego kraju oraz wsparcie sił pozawojskowych w utrzymaniu porządku publicznego i praworządności,
• prowadzenie działań zbrojnych w celu obrony terytorium kraju, Unii Europejskiej lub obszaru euroatlantyckiego w razie bezpośredniej agresji, dotyczących wykorzystania całego lub części potencjału obronnego do odparcia agresji dzięki przygotowaniu i przeprowadzaniu operacji wysokiej intensywności.
Misje i zadania SZ RP skupić powinny się na zapewnieniu integralności terytorialnej kraju oraz zapewnieniu bezpieczeństwa obywatelom kraju ze względu na pobliskie konflikty zbrojne toczone w państwach granicznych oraz napięcia dyplomatyczne z innymi krajami
Zmianom ulegnie także struktura organizacyjna Sił Zbrojnych RP. Ich liczebność będzie uzależniona od udziału sprzętu wojskowego i systemów uzbrojenia opartych na nowoczesnych technologiach. Nastąpi zmniejszenie liczby żołnierzy przy zwiększeniu możliwości bojowych w stosunku do współczesnych oddziałów. System dowodzenia przybierze spłaszczoną strukturę, co pozwoli na maksymalne skrócenie procesu decyzyjnego. Nastąpi wyraźne rozgraniczenie funkcji planistycznych, dowodzenia oraz wsparcia i zabezpieczenia.
Organizacja przyszłych sił zbrojnych będzie opierać się na 6 rodzajach wojsk:
• Wojska Lądowe- do roku 2030 staną się wojskami o dużej mobilności i manewrowości, Głównym potencjałem Wojsk Lądowych powinny stanowić pododdziały zmechanizowane i zmotoryzowane. Wojska Lądowe powinno wyposażyć się w nowoczesny sprzęt który umożliwi osiągnięcie przewagi nad przeciwnikiem. Ważnym elementem jest zapewnienie wsparcia Wojskom Lądowym. Takim elementem powinna być wg autorów oddziały i pododdziały artylerii samobieżnej, jednak żeby spełniała ona swoją funkcje musi być wyposażona w najnowocześniejsze systemy walki.
• Siły Powietrzne – powinny stanowić trzon naszej armii, W ich skład wchodzić będzie lotnictwo wojskowe, wyposażone w załogowe i bezzałogowe statki powietrzne, pododdziały i oddziały wojsk obrony powietrznej posiadające mobilne naziemne systemy rażenia typu „ziemia - powietrze” oraz oddziały rozpoznania i obserwacji przestrzeni powietrznej. Ich wyposażenie stanowić będą stałe i mobilne, trójwspółrzędne zestawy aktywnego i pasywnego rozpoznania radiotechnicznego i elektronicznego. Jest to dobra zmiana świadcząca o dużym znaczeniu Sił Powietrznych na współczesnym polu walki
• Marynarka Wojenna – powinna być efektywna i sprawna w swych działaniach, a także przystosowana do zmiennych warunków środowiskowych. MW będzie składała się z trzech komponentów: sił okrętowych, lotniczych i brzegowych. Siły okrętowe będą dysponowały korwetami wielozadaniowymi, których głównym zadaniem jest ochrona linii komunikacyjnych oraz realizacja innych zadań na wodach przybrzeżnych. Istotną rolę odegrają również okręty patrolowe odpowiedzialne za wykonywanie ataku rakietowego. Za obronę przeciwminową odpowiedzialne będą uniwersalne systemy przeciwminowe.
• Wojska Specjalne – będą formacją o najwyższej gotowości, dostępności i poziomie wyszkolenia. Wojska te prowadzić będą działania zarówno na lądzie jak i w powietrzu i na morzu we współpracy z innymi rodzajami sił zbrojnych, bądź sami.
• Żandarmeria Wojskowa – będzie istotnym komponentem sił stabilizacyjnych który realizuje zadania poza granicami kraju. ŻW we współpracy z innymi komponentami sił zadaniowych bądź samodzielnie będą realizować zadania o charakterze policyjnych.
• Wojska Informacyjne – będą zasadniczym narzędziem walki w przestrzeni informacyjnej. Ich zadaniem będzie integracja wszystkich sił i środków rozpoznania i walki elektronicznej. Przeznaczone będą do ofensywnych i defensywnych działań realizowanych w celu uzyskania przewagi informacyjnej nad przeciwnikiem i osiągnięcia zamierzonego rezultatu.
Dodatkową formacją albo osobnym rodzajem wojsk powinna być Obrona Terytorialna której autorzy nie uwzględnili.
Wymienione rodzaje wojsk przejdą transformację w wyniku rozwoju technologicznego, zwiększenia zasobów kadrowych, szkolenia kadr, zmieniającej się sytuacji politycznej, gospodarczej i militarnej. SZ kultywować będą narodowe tradycje wojskowe, a personel armii stanie się jednym z kluczowych elementów jej potencjału. Siły Zbrojne muszą dostosować się do warunków panujących na rynku pracy. Ich oferta powinna być na tyle atrakcyjna, by przyciągnąć jak najlepszych kandydatów. Przewiduje się, że strukturę SZ stworzą trzy korpusy osobowe: szeregowi, podoficerowie i oficerowie. Zwiększy się znacznie udział kobiet w kadrze wojskowej.
Nowoczesne Siły Zbrojne nie mogą istnieć bez szkolnictwa wojskowego, dobrze funkcjonującego systemu szkolenia przygotowującego wysoko wykwalifikowane kadry. Przyszły system szkolenia i kształcenia wojskowego opierać będzie się na dwóch
larach, czyli ośrodkach i centrach szkoleniowych poszczególnych rodzajów wojsk oraz na wyższej uczelni integrującej wszystkie funkcje pełnione obecnie przez szkoły oficerskie i akademie wojskowe.
Braki w uzbrojeniu Sił Zbrojnych RP są ogromne; Polska jest jednak w stanie zbudować sprawne i nowoczesne siły zbrojne, niezbędne są jednak całościowa wizja, planowanie oraz dialog administracji rządowej i przemysłu obronnego.
Siły Zbrojne muszą stale dostosowywać się do nowych wyzwań, które wynikają ze zmieniającego się środowiska bezpieczeństwa. Radykalne zmiany w Siłach Zbrojnych są jedynym optymalnym rozwiązaniem. Wymogiem do sprawnego przeprowadzenia zmian Sił Zbrojnych jest realizacja spójnej, popartej analizami Wizji SZ.
„Wizja Sił Zbrojnych RP – 2030” przedstawia zapowiedź kształtu i charakteru przyszłych Sił Zbrojnych RP. Jest też próbą przekształcenia obecnej filozofii funkcjonowania sił zbrojnych z modelu statycznego, nastawionego głównie na obronę terytorium Polski przed atakiem sił konwencjonalnych, na elastyczny i nowoczesny, odpowiadający realiom XXI wieku, instrument polityki bezpieczeństwa.
Zapowiadanie przyszłości jest zadaniem niezwykle złożonym i obciążonym ryzykiem niespełnienia ze względu na zmienny charakter środowiska, a także ze względu na wpływ nowych uwarunkowań zewnętrznych na które nie można mieć wpływu. Określenie charakteru, kształtu oraz zdolności, jakimi powinny dysponować Siły Zbrojne RP w 2030 roku, jest obarczone podobnym ryzykiem.
