Holenderskie imperium kolonialne istniało od XVII do XX wieku .W skład imperium wchodziły Królestwa Niderlandów kolonie w Azji, Afryce i obu Amerykach. Do końca XVI w. holenderscy kupcy pośredniczyli w handlu różnorodnych towarów kupując je od Portugalczyków. Sytuację zmienił podbój Portugalii przez Hiszpanię w 1580 r. oraz wybuch wojny osiemdziesięcioletniej 1568 – 1648 r. w wyniku której Hiszpanie utrudniali handel kupcom holenderskim. Holenderskie kupiectwo postanowiło sprowadzać towary kolonialne na własną rękę. Pierwsze ekspedycje, finansowane głównie przez kupców z Amsterdamu, wyruszyły w latach 1582, 1598 oraz 1595 na Daleki Wschód, docierając m.in. na Jawę, która potem stała się jednym z najważniejszych centrów handlu kolonialnego Niderlandów. Istotą kolonializmu holenderskiego było to, że stworzyło go nie państwo, ale spółki kupieckie, którym Zjednoczone Prowincje nadały monopol na handel oraz szerokie uprawnienia. Władze Republiki pozbawiły się przez to praktycznej kontroli nad nimi. Spółki te zjednoczyły się w dwóch strukturach: – Zjednoczonej Kompanii Wschodnioindyjskiej (Verenigde Oost-Indische Compagnie – VOC), działającej w latach 1602 – 1798 – Kompanii Zachodnioindyjskiej (West-Indische Compagnie – WIC), działającej w latach 1621 – 1674 / 1675 –1792 Holenderski system kolonialny różnił się od systemów stworzonych przez Hiszpanów, Portugalczyków czy Brytyjczyków. System ten był opraty na współpracy z lokalnymi władcami a nie przez delegatów wybranych przez metropolię.Kolonizacji Holenderskiej towarzyszyła tolerancja religia- nie wprowadzano na siłę chrześcijaństwa tak jak w przypadku pozostałych kolonizatorów.Kolejną cechą w znaczący sposób odróżniającą była różnorodność narodowa. Niewiele Holendrów skłaniało się do wyjazdu dlatego kompanie musiały korzystać z ochotników innych narodowości w tym Niemców, Francuzów, Skandynawów, Szwajcarów, Żydów, a także Polaków. Spośród Polaków najbardziej znany jest Krzysztof Arciszewski, który był przejściowo wicegubernatorem oraz naczelnym wodzem wojsk holenderskich w Nowej Holandii (Brazylia). Kolonizację można podzielić na dwa etapy: -kupiecki XVII-XVIII w. -państwowy XIX-XX w. Przyczyną upadku pierwszego etapu była korupcja słabo opłacalnych urzędników,przemyt,nielegalny handel poza strukturami kompanii co doprowadziły do bankructwa kompanii. Koniec drugiego etapu nastąpił wskutek ruchów narodowowyzwoleńczych po II wojnie światowej. Istotną rolę w upadku holenderskiego imperium kolonialnego odegrała rywalizacja z Anglią, która w wyniku IV wojny angielsko-holenderskiej przyczyniła się do ekonomicznego upadku Holandii wtedy też odebrała Niderlandom większą część zamorskich posiadłości. Obecnie, Holandia wraz ze swoimi byłymi koloniami – Arubą, Bonaire, Curaçao, Sabą, Sint Eustatius oraz Sint Maarten, tworzy Królestwo Niderlandów. 350 lat działalności kolonizacyjnej Holandii pozostawiło wiele wpływów.Okres użytkowania poszczególnych koloni był bardo różny , nie równomierny. Dlatego dziedzictwo jakie po sobie pozostawili rożni się w każdej kolonii. W większości kolonii ze względu na różnorodna mieszankę narodowości język niderlandzki nie przyjął się tak jak języki innych kolonizatorów(hiszpański,portugalski,angielski i francuski). Wyjątek stanowi Surinam i Afryka Południowa gdzie na bazie dialektów niderlandzkich narodził się język afrikaans będący jednym z języków urzędowych w Republice Południowej Afryki, język ten jest używany przez większość europejskich osadników. Nie trudno jest doszukać się holenderskich słów w języku indonezyjskim, w dialektach niektórych stanów USA np. w Jersey Dutch, Mohawk Dutch czy Albany Dutch. oraz oczywiście w językach używanych na Karaibach (języki kreolskie).Pod względem lingwistycznym dawne holenderskie Antyle dzielą się na dwie strefy: wyspy ABC (Aruba, Bonaire, Curaçao), na których mówi się po niderlandzku i w papiamento, oraz wyspy S (St Maarten, Saba, St Eustatius), w których używa się niderlandzkiego i angielskiego, a na St Maarten także francuskiego. Wielką grupa etniczną ,która ma swoje korzenie w Holandii są południowoafrykańscy potomkowie osadników holenderskich tzw.Burowie czy Afrikanerzy. Również nieliczna grupa etniczna Sri Lanki(ludność Burgher) czy Indonezji (ludność Indo) są potomkami holendrów. Holendrzy zostawili po sobie dziedzictwo w nazewnictwie Nowojorska dzielnica Broklyn wzięła swą nazwę z holenderskiej nazwy Breukelen, a Haarlem z holenderskiego Haarlemu.Inne amerykańskie nazwy pochodzenia niderlandzkiego to Coney Island (Conyne Eylandt – Wyspa Królików), Orange County, Nassau County, Staatsburg, Kinderhook, Coeymans, Stuyvesant  itd. W RPA holenderskie nazwy mają miasta Johannesburg, Kaapstad, Vereeniging, Bloemfontein i Vanderbijlpark. Stolicą Aruby jest Oranjestad, a wyspy Curaçao – Willemstad. W Indonezji zauważalnym dowodem na obecność Holendrów są pozostałe po nich miasta,domy i forty. Z miast Jawy najabardziej holenderskim jest Dżakatra ,Bandung, Semarang, Yogyakarta, Surabaya i Malang. W Dżakarcie zachował się m.in. pałac prezydencki, siedziba ministra finansów i teatr. nny przykład wschodnioazjatycki to miasto Stadthuys w Malakce (Malacca) w Malezji.W dawnych Antylach Holenderskich najbardziej holenderski  styl reprezentuje miasto Willemstad (Curaçao), którego domy wyglądają jak przeniesione wprost z Niderlandów.Także na innych wyspach przetrwało wiele architektury niderlandzkiej. Z  budowli obronnych zachowały się Fort Zeelandia w Paramaribo (stolica Surinamu), a w USA – ruiny fortu Goede Hoop (obecnie Hartford) w Connecticut i Fort Orange (obecnie Albany, Nowy Jork). W Kapsztadzie do dzisiaj architektura przypomina o holendrach tak jak i niektóre nazwy dzielnic. W centrum miasta zachowały się ogromne ogrody na cześć Kompani Wschodnioindyjskiej . ndonezyjczycy bardzo wiele zawdzięczają inżynierom holenderskim okresu kolonialnego. Jak wyliczono, w latach 1800 – 1950 Holendrzy zbudowali na terenie tzw. Indii Holenderskich 67,000 km dróg, 7,500 km torów kolejowych, system irygacyjny na obszarze 1,4 mln ha, 140 systemów wody pitnej, wiele mostów, kilkanaście międzynarodowych portów. To ich dziełem jest The Great Post Road (nid. Grote Postweg) – droga łącząca wschodni i zachodni kraniec Jawy, biegnąca na północy wyspy. Holendrzy wprowadzili uprawy, które stosuje się po dziś dzień na szeroką skalę. A nawet jest się w tej dziedzinie światowym liderem. Takim przypadkiem jest Jawa z jej produkcją tytoniu i naturalnej gumy (II miejsce w świecie). Zasługą Holendrów jest wprowadzenie tam także masowej produkcji kakao (zaimportowanego z Filipin). W Ameryce Południowej i Środkowej Holendrzy założyli i upowszechnili plantacje kawy. Podstawy kodeksu cywilnego na Indonezji stworzyli holenderscy prawnicy po odzyskaniu niepodległości niepodległości Indonezja zmodyfikowała dotychczasowe prawo, które obecnie stanowi mieszankę prawa rzymsko-holenderskiego, lokalnego (adat) i współczesnego prawa indonezyjskiego.Mieszkańcy kolonii mogli studiować w Niderlandach. Po wznowieniu stosunków z Indonezją w latach 70. indonezyjska kadra oficerska może kształcić się w Holandii. Mniej chlubną spuścizną po okresie kolonialnym był system apartheidu w Republice Południowej Afryki, istniejący w latach 1948 – 1994. Stworzony przez białych Afrykanerów, wynikał z polityki segregacji rasowej wprowadzonej na południu Afryki przez Holendrów i Brytyjczyków. Dzięki zyskom z handlu kolonialnego rolnicze Niderlandy zurbanizowały się, a w XVII w. przeżyły tzw. Złoty Wiek. Epoka kolonialna wywarła wpływ na strukturę społeczeństwa Holandii, którego sporą grupę tworzą emigranci z byłych kolonii, głównie z Indonezji i Surinamu, przybyli tu po upadku imperium.  Szacuje się (według „Dutch colonialism, migration and cultural heritage”, KITLV Press, Leiden 2008 – omówienie internetowe), że z Indonezji przyjechało około 300 000 Europejczyków, Euroazjatów i Moluków (są to tzw. Indische Nederlanders, czyli Holendrzy indyjscy), z Surinamu po 1975 r. – około 100 000 osób (prawie 1/4 ludności!), a z Curaçao w latach 80. XX w. około 125 000 migrantów. Liczba obywateli holenderskich pochodzenia kolonialnego wynosi  w przybliżeniu milion. Imigranci wprowadzili  w Holandii elementy swojej kultury. Najbardziej widoczne są wpływy indonezyjskie, a zwłaszcza kuchnia. Szczególnym powodzeniem cieszą się sateh i Nasi goreng (smażony ryż). Praktycznie każde miasto posiada sklep Toko z towarami indonezyjskimi, restaurację indonezyjską, a w wielu organizowane są nocne kiermasze zwane Pasar Malam. Festiwal kultury indonezyjskiej w Hadze jest największy na świecie.