
Kropki
PYTANIA NA ZALICZENIE PRAWNE PODSTAWY BEZPIECZEŃSTWA – BN1151Zb Wymień konstytucyjne zadania Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie bezpieczeństwa. ● Rzeczpospolita Polska strzeże niepodległości i nienaruszalności swojego terytorium, zapewnia wolności i prawa człowieka i obywatela oraz bezpieczeństwo obywateli, strzeże dziedzictwa narodowego oraz zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju. Wymień konstytucyjne zadania Sił Zbrojnych w zakresie bezpieczeństwa. ● Siły Zbrojne, realizując zadania konstytucyjne, w zakresie ochrony niepodległości państwa, niepodzielności jego terytorium oraz zapewnienia bezpieczeństwa i nienaruszalności jego granic, mają prawo stosowania środków przymusu bezpośredniego, użycia broni i innego uzbrojenia, z uwzględnieniem konieczności i celu wykonania tych zadań, w sposób adekwatny do zagrożenia oraz w granicach zasad określonych w wiążących Rzeczpospolitą Polską ratyfikowanych umowach międzynarodowych oraz międzynarodowym prawie zwyczajowym.
PYTANIA NA ZALICZENIE PRAWNE PODSTAWY BEZPIECZEŃSTWA – BN1151Zb
- Wymień konstytucyjne zadania Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie bezpieczeństwa. ● Rzeczpospolita Polska strzeże niepodległości i nienaruszalności swojego terytorium, zapewnia wolności i prawa człowieka i obywatela oraz bezpieczeństwo obywateli, strzeże dziedzictwa narodowego oraz zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju.
- Wymień konstytucyjne zadania Sił Zbrojnych w zakresie bezpieczeństwa. ● Siły Zbrojne, realizując zadania konstytucyjne, w zakresie ochrony niepodległości państwa, niepodzielności jego terytorium oraz zapewnienia bezpieczeństwa i nienaruszalności jego granic, mają prawo stosowania środków przymusu bezpośredniego, użycia broni i innego uzbrojenia, z uwzględnieniem konieczności i celu wykonania tych zadań, w sposób adekwatny do zagrożenia oraz w granicach zasad określonych w wiążących Rzeczpospolitą Polską ratyfikowanych umowach międzynarodowych oraz międzynarodowym prawie zwyczajowym.
- Jakie są przesłanki ograniczeń praw i wolności jednostki i za pomocą jakiego aktu normatywnego można wprowadzić te ograniczenia? ● Ograniczenie praw i wolności człowieka i obywatela następuje w momencie wprowadzenia stanu nadzwyczajnego. Stan nadzwyczajny wprowadzony zostaje przez rozporządzenie Prezydenta wprowadzające stan nadzwyczajny, które w oparciu o ustawę określa jakie ograniczenia mogą nastąpić. Ustawa o stanie nadzywczajnym musi być zgodna z regulacją konstytucyjną.
- W jaki sposób organy władzy państwowej zapewniają bezpieczeństwo ekologiczne ? ● O bezpieczeństwie ekologicznym mówi art. 74 konstytucji:
- Władze publiczne prowadzą politykę zapewniającą bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom.
- Ochrona środowiska jest obowiązkiem władz publicznych.
- Każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska.
- Władze publiczne wspierają działania obywateli na rzecz ochrony i poprawy stanu środowiska.
- Podaj konstytucyjne zasady ograniczeń praw i wolności jednostki. ● Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. (Art. 31, ust. 3 konstytucji)
- Na czym polega obywatelski obowiązek obrony Ojczyzny ? ● W ramach powszechnego obowiązku obrony obywatele polscy są obowiązani do:
- pełnienia służby wojskowej,
- wykonywania obowiązków wynikających z nadanych przydziałów kryzysowych i przydziałów mobilizacyjnych,
- świadczenia pracy w ramach pracowniczych przydziałów mobilizacyjnych,
- pełnienia służby w obronie cywilnej,
- odbywania edukacji dla bezpieczeństwa,
- uczestniczenia w samoobronie ludności,
- odbywania ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji i pełnienia służby w jednostkach zmilitaryzowanych,
- wykonywania świadczeń na rzecz obrony na zasadach i w zakresie określonych w ustawie.
- Na czym polega służba zastępcza i kogo obowiązuje ? ● Służba zastępcza polega na wykonywaniu prac na rzecz ochrony środowiska, ochrony przeciwpożarowej, ochrony zdrowia, pomocy społecznej, opieki nad osobami niepełnosprawnymi albo bezdomnymi oraz na rzecz administracji publicznej i wymiaru sprawiedliwości. (ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej) ● Obywatel, któremu przekonania religijne lub wyznawane zasady moralne nie pozwalają na odbywanie służby wojskowej, może być obowiązany do służby zastępczej na zasadach określonych w ustawie. (Art. 85 ust. 3 konstytucji)
- Wymień formy realizacji powszechnego obowiązku obrony.
- Służba zastępcza
- Służba zasadnicza.
- Wymień zadania Prezydenta RP w sferze bezpieczeństwa i obronności państwa. ● Prezydent Rzeczypospolitej czuwa nad przestrzeganiem Konstytucji, stoi na straży suwerenności i bezpieczeństwa państwa oraz nienaruszalności i niepodzielności jego terytorium ● art. 133 Konstytucji, Prezydent jest reprezentantem państwa “w stosunkach zewnętrznych”.
- Wymień kompetencje Prezydenta RP w sferze bezpieczeństwa i obronności państwa. ● W zależności od charakteru i stopnia zagrożenia zewnętrznego państwa Prezydent może zarządzić, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, powszechną lub częściową mobilizację i użycie Sił Zbrojnych do obrony Rzeczypospolitej Polskiej (art. 136). ● art. 234 Konstytucji stanowiący, że: „Jeżeli w czasie stanu wojennego Sejm nie może zebrać się na posiedzenie, Prezydent Rzeczypospolitej na wniosek Rady Ministrów wydaje rozporządzenia z mocą ustawy w zakresie i w granicach określonych wart. 228 ust. 35. Rozporządzenia te podlegają zatwierdzeniu przez Sejm na najbliższym posiedzeniu". ● nadaje na wniosek Ministra Obrony Narodowej określone w ustawach stopnie wojskowe (art. 134 ust. 5); ● w razie zewnętrznego zagrożenia państwa, zbrojnej napaści na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub gdy z umów międzynarodowych wynika zobowiązanie do wspólnej obrony przeciwko agresji na wniosek Rady Ministrów może wprowadzić stan wojenny na części, albo na całym terytorium państwa (art. 229); ● w razie zagrożenia konstytucyjnego ustroju państwa, bezpieczeństwa obywateli lub porządku publicznego na wniosek Rady Ministrów może wprowadzić na czas oznaczony, nie dłuższy jednak niż 90 dni, stan wyjątkowy na części, albo na całym terytorium państwa (art.230 ust. 1). ● Ponadto, Prezydent, na wniosek Rady Ministrów lub Prezesa Rady Ministrów, decyduje o wysłaniu Sił Zbrojnych poza granice kraju. Odbywa się to w przypadku użycia Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa. Zgodnie z zapisem art. 4a, ust.1 ustawy, Prezydent: ● zatwierdza, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, strategię bezpieczeństwa narodowego; ● wydaje, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, w drodze postanowienia, PolitycznoStrategiczną Dyrektywę Obronną Rzeczypospolitej Polskiej oraz inne dokumenty wykonawcze do strategii bezpieczeństwa narodowego; ● zatwierdza, na wniosek Rady Ministrów, plany krajowych ćwiczeń systemu obronnego i kieruje ich przebiegiem; ● postanawia, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, o wprowadzeniu albo zmianie określonego stanu gotowości obronnej państwa; ● może zwracać się do wszystkich organów władzy publicznej, administracji rządowej i samorządowej, przedsiębiorców, kierowników innych jednostek organizacyjnych oraz organizacji społecznych o informacje mające znaczenie dla bezpieczeństwa i obronności państwa; ● inicjuje i patronuje przedsięwzięciom ukierunkowanym na kształtowanie postaw patriotycznych i obronnych w społeczeństwie.
- Co oznacza stwierdzenie, że Prezydent jest najwyższym zwierzchnikiem Sił Zbrojnych? ● Zatwierdzane i wydawane przez Prezydenta dokumenty stanowią podstawę do realizacji przedsięwzięć oraz planowania zamierzeń w sferze polityki bezpieczeństwa narodowego, jak również w sferze podejmowania czynności mających na celu doskonalenie systemu obronnego państwa.
- Jak jest relacja między Prezydentem a Ministrem Obrony Narodowej jako bezpośrednim zwierzchnikiem Sił Zbrojnych? ● Prezydent RP jako Zwierzchnik Sił Zbrojnych, na wniosek Ministra Obrony Narodowej, określa główne kierunki rozwoju Sił Zbrojnych oraz ich przygotowań do obrony państwa (art. 5 pkt 1)
- Jaka jest relacja między Prezydentem a Naczelnym Dowódcą Sił Zbrojnych w czasie wojny? ● zatwierdza, na wniosek Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych, plany operacyjnego użycia Sił Zbrojnych; ● uznaje, na wniosek Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych, określone obszary Rzeczypospolitej Polskiej za strefy bezpośrednich działań wojennych”.
- Wymień zadania Rady Ministrów w sferze bezpieczeństwa i obronności państwa. ● Zapewnia bezpieczeństwo wewnętrzne państwa oraz porządek publiczny ● Zapewnia bezpieczeństwo zewnętrzne państwa ● Sprawuje ogólne kierownictwo w dziedzinie obronności kraju oraz określa corocznie liczbę obywateli powoływanych do czynnej służby wojskowej.
- Wymień kompetencje Rady Ministrów w sferze bezpieczeństwa i obronności państwa. ● Sprawuje ogólne kierownictwo w sprawach obronności. ● Opracowuje projekty strategii Bezpieczeństwa Narodowego RP. ● Odpowiada za planowanie i realizowanie przygotowań obronnych państwa. ● Odpowiada za przygotowanie systemu kierowania BN. ● Odpowiada za utrzymanie stałej gotowości obronnej państwa. ● Wnioskuje do Prezydenta o wprowadzenie stanu wojennego i wyjątkowego.
- Jakie są konstytucyjne funkcje Rady Ministrów w sferze obronności i bezpieczeństwa? ● zapewnia bezpieczeństwo wewnętrzne państwa oraz porządek publiczny, ● zapewnia bezpieczeństwo zewnętrzne państwa, ● sprawuje ogólne kierownictwo w dziedzinie obronności kraju oraz określa corocznie liczbę obywateli powoływanych do czynnej służby wojskowej,
- Na czym polega zapewnienie bezpieczeństwa wewnętrznego państwa oraz porządku publicznego przez RM ? ● Opracowuje projekty strategii bezpieczeństwa narodowego. ● Sprawuje ogólne kierownictwo w dziedzinie obronności kraju oraz określa corocznie liczbę obywateli powoływanych do czynnej służby wojskowej. ● Planowanie i realizacja przygotowań obronnych państwa zapewniających jego funkcjonowanie w razie zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa i w czasie wojny, w tym planowanie przedsięwzięć gospodarczoobronnych oraz zadań wykonywanych na rzecz SZRP i wojsk sojuszniczych. ● Przygotowanie systemu kierowania bezpieczeństwem narodowym, w tym obroną państwa i organów władzy publicznej do funkcjonowania na stanowiskach kierowania. ● Utrzymywanie stałej gotowości obronnej państwa, wnioskowanie do Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej o jej podwyższenie w razie zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa i w czasie wojny oraz o jej obniżanie stosowanie do zmniejszania stopnia zagrożenia. ● Zapewnia funkcjonowanie systemu szkolenia obronnego w państwie.
- Na czym polega domniemanie kompetencji na rzecz Rady Ministrów w zakresie polityki państwa. ● Kieruje polityką wewnętrzną i zewnętrzną państwa. ● Zapewnia wykonywanie ustaw, kontroluje, i koordynuje pracę administracji rządowej.
- Kto wchodzi w skład Rady Gabinetowej i w jakich okolicznościach jest zwoływana? ● W skład Rady Gabinetowej wchodzą Prezydent i Rada Ministrów. Jest zwoływana dla omówienia spraw szczególnie ważnych dla interesu państwa. Podstawę prawną powołania Rady Gabinetowej stanowi art. 141 Konstytucji RP.
- Wymień kompetencje Zgromadzenia Ogólnego. ● służy jako główne forum dla prowadzenia dyskusji o kwestiach objętych Kartą NZ, takich jak: wspieranie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, promowanie rozwoju gospodarczego i społecznego, ustanowienie regulacji w dziedzinie prawa morza i wykorzystania przestrzeni kosmicznej, wymiana handlowa, kontrola broni, ochrona uchodźców, walka o prawa człowieka, ochrona zasobów naturalnych, ochrona środowiska, itp. ● wspiera współpracę międzynarodową ● wyznacza standardy, przyjmuje rezolucje i pomaga formułować regulacje międzynarodowego prawa, co może przyczynić się do wypracowania prawnie wiążących konwencji ● zatwierdza budżet ONZ (decyzje zapadają większością 2/3 głosów), ustala politykę administracyjną i personalną ● koordynuje prace innych organów i ciał pomocniczych ONZ ● zwraca uwagę Rady Bezpieczeństwa na sytuacje, które mogą zagrażać bezpieczeństwu i pokojowi międzynarodowemu ● na mocy rekomendacji Rady Bezpieczeństwa w drodze głosowania przyjmuje większością 2/3 głosów nowych członków Organizacji Narodów Zjednoczonych ● większością 2/3 głosów wybiera członków do różnych Rad, między innymi niestałych członków Rady Bezpieczeństwa oraz członków Rady Gospodarczej i Społecznej ● wraz z Radą Bezpieczeństwa zwykłą większością głosów wybiera sędziów Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości ● na podstawie rekomendacji Rady Bezpieczeństwa w drodze tajnego głosowania zwykłą większością głosów wybiera Sekretarza Generalnego
- Jaki jest tryb podejmowania decyzji przez Zgromadzenie Ogólne? ● Zgromadzenie Ogólne, które jest swego rodzaju parlamentem, gdzie każde państwo członkowskie posiada jeden głos. Decyzje zapadają zwykłą większością głosów, natomiast w sprawach ważnych większością 2/3 głosów.
- Jak jest rola Zgromadzenia Ogólnego w utrzymaniu bezpieczeństwa globalnego? ● Zgromadzenie Ogólne ONZ nie podejmuje decyzji politycznych w sprawie powoływania czy zakończenia działań misji pokojowych, jednakże odgrywa kluczową rolę w sprawie ich finansowania. Zgodnie z 17 art. Karty Narodów Zjednoczonych wszystkie państwa członkowskie ONZ są zobowiązane do płacenia ustalonej składki na misje pokojowe. Jej wysokość jest ustalana przez Zgromadzenie Ogólne według złożonego wzoru uzgodnionego przez państwa członkowskie. Zgromadzenie Ogólne, przy pomocy Piątego Komitetu (Komitet Administracyjny i Budżetowy), zatwierdza oraz nadzoruje budżet misji pokojowych. Wysokość budżetu misji zależy od jej wielkości, powierzonych zadań oraz przewidywanego wyposażenia. Zgodnie z Kartą Narodów Zjednoczonych Zgromadzenie Ogólne nie prowadzi debaty ani nie udziela rekomendacji w sprawach pokoju i bezpieczeństwa, jeżeli są one przedmiotem obrad Rady Bezpieczeństwa.
- NATO – podaj genezę. ● Koniec wojny przyniósł radykalną zmianę stosunków międzynarodowych. Nastąpił upadek trzech tradycyjnych mocarstw europejskich: Wielkiej Brytanii, Francji i Niemiec. Europa utraciła rolę centrum polityki światowej, co wiązało się z powstaniem dwóch nowych jej ośrodków. Jednym z nich były Stany Zjednoczone – przodująca potęga świata zachodniego, drugim był Związek Radziecki, kierujący tzw. „obozem państw socjalistycznych”. Kraje Europy Zachodniej odczuwając zagrożenie ze strony światowego komunizmu musiały uzgadniać swą politykę ze Stanami Zjednoczonymi mimo iż w początkowym okresie nie akceptowały jej poczynań. Polityczna jedność Europy Zachodniej kształtowała się poczynając od paktu brukselskiego, który został podpisany w 1948 r. przez Francję, Wielką Brytanię i kraje Beneluksu. Efektem paktu była Unia Zachodnioeuropejska. Na płaszczyźnie militarnej współpraca państw zachodnich przybrała postać utworzonego w 1949 r. Paktu Północnoatlantyckiego, oczywiście z przeważającą w nim rolą USA. Powstanie Paktu wiązało się m.in. z tym, iż dotychczasowa polityka amerykańska „łagodzenia” ZSRR musiała zostać zastąpiona polityką „powstrzymywania”. To przejście nastąpiło w 1947 r., gdy w Waszyngtonie ostatecznie zwyciężyło przekonanie, iż nie wolno dłużej ignorować agresywnej polityki ZSRR. Amerykańscy politycy przyjęli pogląd, że tylko polityka stanowczości, zarówno USA jak i innych demokratycznych, zmusi Stalina do poprzestania na dotychczasowych zdobyczach. A 11 czerwca 1948 r. Kongres uchwalił rezolucję nr 239, która znana jest bardziej pod nazwą rezolucji Vandenberga. Zalecała ona rządowi, aby Stany Zjednoczone wbrew dotychczasowej półtorawiecznej tradycji politycznej, także w okresie pokojowym były członkiem układów i organizacji o charakterze militarnym. Decydując się na utworzenie organizacji militarnej krajów Europy Zachodniej, USA zwróciły uwagę na Unię Zachodnią. Rozmowy między USA a Unią rozpoczęły się 7 czerwca 1948 r., a w lipcu tego roku po raz pierwszy Waszyngton złożył projekt stworzenia North Atlantic Treaty Organization, czyli NATO. 4 kwietnia 1949 r. podpisany został w Waszyngtonie Pakt Północnoatlantycki.
- NATO – podaj etapy rozszerzenia. ● Sygnatariuszami Traktatu były Belgia, Dania, Francja, Holandia, Islandia, Kanada, Luksemburg, Norwegia, Portugalia, USA, WB i Włochy (1949). Późniejszymi sygnatariuszami stały się Grecja i Turcja (1952), RFN (1955), Hiszpania (1982), Czechy, Polska, Węgry (1999), Bułgaria, Litwa, Estonia, Łotwa, Rumunia, Słowacja i Słowenia (2004), Chorwacja i Albania (2009).
- Wymień Organy NATO. ● Komitet Planowania Obronnego, ● Rada Północnoatlantycka, ● Grupa Planowania Nuklearnego, ● Komitet Wojskowy, ● Wysoki Komitet Planowania Centralnego na Sytuacje Nadzwyczajnych Zagrożeń
- Wymień zadania NATO. ● zapewnia fundament trwałego bezpieczeństwa w Europie, opartego na rozwoju instytucji demokratycznych i pokojowym rozwiązywaniu konfliktów; ● zapewnia środki odstraszania i obrony przed jakąkolwiek formą ataku na terytorium każdego państwa członkowskiego; ● rozwija bezpieczeństwo międzynarodowe poprzez stałą i aktywną współpracę ze wszystkimi państwami partnerskimi należącymi do programu Partnerstwo dla pokoju (PdP) oraz Euroatlantyckiej Rady Partnerstwa; ● wysyła swoje misje wojskowe do państw, na terytorium których toczy się konflikt zbrojny, celem zażegnania tego konfliktu.
- Jaka jest podstawa prawna podejmowania operacji wojskowych przez NATO ? ● Art.5 Traktatu Północnoatlantyckiego
- Jaka jest struktura sił zbrojnych NATO? ● siły natychmiastowego i szybkiego reagowania, które mają za zadanie szybkie udzielenie pomocy siłom zbrojnym napadniętego państwa lub też zademonstrowania determinacji Paktu do użycia siły w przypadku zaistnienia kryzysu międzynarodowego.; ● główne siły obronne, które biorą na siebie główny ciężar walki w przypadku powstania konfliktu zbrojnego. Składają się głównie z ciężkich związków taktycznych: sił lądowych, lotniczych i morskich służących do odstraszania i obrony przeciwko agresji lub wymuszania.; ● siły wzmocnienia, które są mobilizowane w przypadku znacznego przedłużenia działań zbrojnych. W ich skład wchodzą główne jednostki amerykańskie, stacjonujące na terytorium USA.
- Na czym polegają negocjacje, a na czym mediacja? ● Negocjacje to proces, w jaki próbujemy wpływać na innych, aby pomogli nam zaspokoić nasze potrzeby, biorąc pod uwagę ich potrzeby a mediacje polegają na pośredniczeniu między stronami danego sporu w celu umożliwienia im podjęcia negocjacji.
- Na czym polega koncyliacja ? ● Koncyliacja należy do tzw. alternatywnych sposobów rozstrzygania sporów (Alternative Dispute Resolutions). Koncyliacja to proces, który polega na tym, że spór istniejący pomiędzy stronami zostaje rozstrzygnięty przez koncyliatora. Co ważne wyniki jego prac nie są obowiązujące, stanowią jedynie propozycję dla stron, która może zostać odrzucona lub być przedmiotem dalszych negocjacji.
- Na czym polega istota arbitrażu międzynarodowego ? ● Istotą międzynarodowego arbitrażu jest rozstrzyganie sporów w każdej sytuacji, gdy strony sporu nie są podmiotami prawnymi tego samego państwa
- Co to są klauzule arbitrażowe ? ● Klauzula arbitrażowa jest to zapis do umowy cywilno prawnej lub osobna umowa o poddanie sporu pod rozstrzygniecie sądu polubownego, dotyczącego praw majątkowych, z wyjątkiem sporów o alimenty i ze stosunku pracy. Klauzulę arbitrażową możemy umieścić w zawieranej umowie cywilnoprawnej, fakturze, rachunku a nawet w statucie spółki, spółdzielni i stowarzyszenia, może mieć ona również formę aneksu do umowy.
- Jaka jest organizacja i skład Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości ? ● Trybunał składa się z 15 sędziów wybieranych na dziewięcioletnie kadencje. Co 3 lata wybierana jest jedna trzecia składu. Sędziowie mogą być wybrani ponownie ( reelekcja ). Kandydatów na sędziów zgłaszają grupy narodowe Stałego Trybunału Rozjemczego w Hadze spośród osób mogących pełnić najwyższe stanowiska sędziowskie w swych państwach lub uznanych znawców prawa międzynarodowego . Następnie sędziowie są wybierani przez Zgromadzenie Ogólne ONZ oraz Radę Bezpieczeństwa i muszą uzyskać bezwzględną większość w każdym z tych organów. Każdy sędzia musi być obywatelem innego państwa. Przy wyborze należy zwracać uwagę na to, by w składzie były reprezentowane główne systemy prawne i formy cywilizacji. W przypadku wakatu wybiera się sędziego na resztę kadencji poprzednika.
- Podaj poziomy i zasady zarządzania kryzysowego. Zasady zarządzania kryzysowego ● Zasada prymatu układu terytorialnego – uznaje za podstawową konstrukcje tego modelu układ terytorialny państwa i sprowadza do funkcji pomocniczej układ branżowy. ● Jednoosobowe kierownictwo – decyzje podejmuje się jednoosobowo i się odpowiada za nie. ● Zasada odpowiedzialności organów władzy publicznej – przyjmują kompetencje i odpowiedzialność w zakresie podejmowania decyzji w sytuacji kryzysowych ● Zasada zespolenia – przyznanie organom władz administracyjnych ogólnej kompetencji gwarantujących wywiązanie się z nałożonych na nie odpowiedzialności. ● Zasada kategoryzacji zagrożeń – polega na podziale zagrożeń na grupy według rodzaju i rozmiaru oraz przyporządkowaniu im określonych rozwiązań prawnych, organizacyjnych i finansowych ● Zasada powszechności – zarządzanie kryzysowe organizują organy władzy publicznej we współdziałaniu z istniejącymi specjalistycznymi instytucjami i organizacjami oraz ogółem społeczeństwa Struktura zarządzania kryzysowego na poszczególnych poziomach administracji publicznej (od najwyższego): ● Poziom 1
- Prezes Rady Ministrów
- Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
- Minister Administracji i Cyfryzacji
- Rządowy Zespół Zarządzania Kryzysowego
- Rządowe Centrum Bezpieczeństwa
- Zespoły Zarządzania Kryzysowego Ministerstw i Centralnych Organów Administracji Rządowej
- Centra Zarządzania Kryzysowego Ministerstw i Centralnych Organów Administracji Rządowej ● Poziom 2
- Wojewoda
- Wojewódzki Zespół Zarządzania Kryzysowego
- Wojewódzkie Centrum Zarządzania Kryzysowego ● Poziom 3
- Starosta Powiatowy
- Powiatowy Zespół Zarządzania Kryzysowego
- Powiatowe Centrum Zarządzania Kryzysowego ● Poziom 4
- Wójt (Burmistrz, Prezydent miasta)
- Gminny Zespół Zarządzania Kryzysowego
- Gminne Centrum Zarządzania Kryzysowego
- Wymień zasady ogólne stanów nadzwyczajnych w świetle Konstytucji RP. ● Podstawą decyzji o wprowadzeniu stanu nadzwyczajnego może być tylko ustawa, a właściwą formą rozporządzenie, które oprócz tego, że jak każdy akt prawny tego rodzaju podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw, to jeszcze podlega dodatkowemu podaniu do publicznej wiadomości w formie łatwo docierającej do wszystkich obywateli. Formy te mogą przybierać różnorodną postać. Konstytucja ich nie wymienia, są one zależne od miejscowych warunków i zwyczajów. Z pewnością najczęstsze zastosowanie znajdzie forma obwieszczeń i plakatów, komunikatów radiowych i telewizyjnych
- Opisz tryb wprowadzenia stanu klęski żywiołowej. ● Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może wprowadzić stan klęski żywiołowej z własnej inicjatywy lub na wniosek właściwego wojewody. ● Rozporządzenie ogłasza się w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto podaje do publicznej wiadomości, w drodze obwieszczenia właściwego wojewody przez rozplakatowanie w miejscach publicznych, a także w sposób zwyczajowo przyjęty na danym obszarze. ● Redaktorzy naczelni dzienników oraz nadawcy programów radiowych i telewizyjnych są obowiązani do niezwłocznego, nieodpłatnego podania do publicznej wiadomości rozporządzenia Rady Ministrów o wprowadzeniu stanu klęski żywiołowej, przekazanego im przez wojewodę właściwego ze względu na siedzibę redakcji lub nadawcy.
- Na czym polega kontrola decyzji o wprowadzeniu stanu klęski żywiołowej.
- Wymień zasady działania organów władzy publicznej w czasie stanu klęski żywiołowej. ● W czasie stanu klęski żywiołowej organy władzy publicznej działają w dotychczasowych strukturach organizacyjnych państwa i w ramach przysługujących im kompetencji, z zastrzeżeniem przepisów ustawy z dn. 18 kwietnia 2002r. o stanie klęski żywiołowej. ● W czasie stanu klęski żywiołowej działaniami prowadzonymi w celu zapobieżenia skutkom klęski żywiołowej lub ich usunięcia kierują:
- wójt (burmistrz, prezydent miasta) — jeżeli stan klęski żywiołowej wprowadzono tylko na obszarze gminy,
- starosta — jeżeli stan klęski żywiołowej wprowadzono na obszarze więcej niż jednej gminy wchodzącej w skład powiatu,
- wojewoda — jeżeli stan klęski żywiołowej wprowadzono na obszarze więcej niż jednego powiatu wchodzącego w skład województwa,
- minister właściwy do spraw wewnętrznych lub inny minister, do zakresu działania którego należy zapobieganie skutkom danej klęski żywiołowej lub ich usuwanie, a w przypadku wątpliwości co do właściwości ministra lub w przypadku gdy właściwych jest kilku ministrów — minister wyznaczony przez Prezesa Rady Ministrów — jeżeli stan klęski żywiołowej wprowadzono na obszarze więcej niż jednego województwa.
- Na czym polega ograniczenie praw i wolności jednostki w czasie stanów nadzwyczajnych w świetle art. 233 Konstytucji RP ? ● Ustawa określająca zakres ograniczeń wolności i praw człowieka i obywatela w czasie stanu wojennego i wyjątkowego NIE MOŻE ograniczać wolności i praw określonych: (godność człowieka), (obywatelstwo), (ochrona życia), (humanitarne traktowanie), (ponoszenie odpowiedzialności karnej), (dostęp do sądu), (dobra osobiste), (sumienie i religia), (petycje) (rodzina i dziecko). ● 2. Niedopuszczalne jest ograniczenie wolności i praw człowieka i obywatela wyłącznie z powodu rasy, płci, języka, wyznania lub jego braku, pochodzenia społecznego, urodzenia oraz majątku. ● 3. Ustawa określająca zakres ograniczeń wolności i praw człowieka i obywatela w stanie klęski żywiołowej może ograniczać wolności i prawa określone: (wolność działalności gospodarczej), (wolność osobista), (nienaruszalność mieszkania), (wolność poruszania się i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej), (prawo do strajku), (prawo własności), (wolność pracy), (prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy), (prawo do wypoczynku).
- Wymień przesłanki wprowadzenia stanu wyjątkowego w Polsce w świetle Konstytucji RP? ● Zagrożenia konstytucyjnego ustroju państwa, bezpieczeństwa obywateli lub porządku publicznego. Stan ten wprowadza Prezydent na wniosek RM. Czas oznaczony, nie dłuższy niż 90 dni, całość kraju lub część. Przedłużenie tylko raz za zgodą Sejmu na czas nie dłuższy niż 60 dni.
- Wymień przesłanki wprowadzenia stanu klęski żywiołowej w Polsce w świetle Konstytucji RP? ● Stan klęski żywiołowej może być wprowadzony dla zapobieżenia skutkom katastrof naturalnych lub awarii technicznych noszących znamiona klęski żywiołowej oraz w celu ich usunięcia.
- Wymień przesłanki wprowadzenia stanu wojennego w Polsce w świetle Konstytucji RP? ● Zewnętrzne zagrożenia państwa, zbrojna napaśc na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej lub gdy z umowy międzynarodowej wynika zobowiązanie do wspólnej obrony przeciwko agresji, Prezydent Rzeczypospolitej na wniosek Rady Ministrów może wprowadzić stan wojenny na części albo na całym terytorium państwa.
- Wymień zasady działania organów władzy publicznej w czasie stanu wojennego. ● W czasie stanu nadzwyczajnego nie mogą być zmienione: Konstytucja, ordynacje wyborcze do Sejmu, Senatu i organów samorządu terytorialnego, ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej oraz ustawy o stanach nadzwyczajnych. W czasie stanu wojennego może być powołany Naczelny Dowódca Sił Zbrojnych, który podlega Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej. Dowodzi on Siłami Zbrojnymi oraz innymi podporządkowanymi jednostkami organizacyjnymi. przejmuje dowodzenie z chwilą jego mianowania, o ile Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej nie określi innego terminu przejęcia dowodzenia. ● Rada Ministrów w czasie stanu wojennego :
- zarządza uruchomienie systemu kierowania obroną państwa;
- zarządza przejście na wojenne, określone w odrębnych przepisach, zasady działania organów władzy publicznej;
- określa, na wniosek Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych, zasady działania organów władzy publicznej w strefie bezpośrednich działań wojennych; ● Minister Obrony Narodowej w czasie stanu wojennego :
- dokonuje oceny zagrożeń wojennych i możliwości obronnych oraz formułuje i przedstawia właściwym organom propozycje dotyczące obrony państwa;
- koordynuje realizację zadań organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego wynikających z zadań dotyczących obrony państwa;
- Opisz tryb wprowadzenia stanu wojennego. ● Jest on wprowadzany przez Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej, na wniosek Rady Ministrów na części albo na całym terytorium państwa. W takim wniosku Rada Ministrów określa przyczyny i obszar, na którym ma być wprowadzony stan wojenny. Dodatkowo, wskazuje jakie prawa i wolności człowieka i obywatela zostaną ograniczone (zawsze odpowiednio do stopnia i charakteru zagrożenia). Wniosek jest niezwłocznie rozpatrywany przez Prezydenta RP, a następnie wydaje rozporządzenia o wprowadzeniu stanu wojennego (bądź odmawia jego wprowadzenia).
- Pojęcie wojny lądowej.
- Definicja wojny powietrznej. ● Wojny powietrzne – odbywają się w przestrzeni powietrznej, przy pomocy statków powietrznych (pojedynczych samolotów, śmigłowców i bezzałogowych statków powietrznych).
- Definicja wojny morskiej oraz metody i środki wojny morskiej.
- Pojęcie konfliktu niemiędzynarodowego. ● Niemiędzynarodowy konflikt zbrojny oznacza walkę na terytorium państwa między regularnymi siłami zbrojnymi i określonymi uzbrojonymi grupami lub między uzbrojonymi grupami, które się nawzajem zwalczają.
