Często wydaje nam się, że człowiek jest wielki i doskonały, a dzięki potędze swojego rozumu opanował wszystkie dziedziny życia. Czy naprawdę tak jest? Czy rzeczywiście rozum jest źródłem siły i potęgi człowieka? A może kierując się wyłącznie rozumem człowiek staje się pyszny, co niejednokrotnie doprowadza go do porażki i klęski? Odnalezienie jednoznacznej odpowiedzi na te pytania nie jest łatwe, ale postaram się na nie znaleźć odpowiedz w dalszej części mojej pracy. Pieśń chóru – we wskazanych fragmentach dramatu antycznego Sofoklesa pt. „Antygona” – jest zachwytem nad geniuszem człowieka , pochwałą potęgi jego rozumu, uznaniem dla jego zręczność i wynalazków (Od mroźnych wichrów na deszcze i gromy Zbudował sobie schroniska i domy). Chór z drugiej strony dodaje jednak, że człowiek nie jest wolny od słabości i pozostaje bezradny wobec wyroków losu (Śmierci nie ujdzie on kroków). Przypomina również o konieczności podporządkowania się prawom zarówno stanowionych przez ludzi (Kto…wali rząd) jak również i tym boskim (Kto bogów lży) (z II fragmentu ). Słowa chóru są ponadczasowe i obiektywnie wskazują wspaniałość człowieczego rozumu. Człowiek, jako jedyny, posiada rozum. Istota ludzka potrafi umiejętnie uprawiać ziemię, zdobywać pożywienie niezbędne do życia. Umiemy oswajać a także hodować wiele drapieżnych zwierząt. Dzięki rozumowi człowiek odkrywa nowe zjawiska i konstruuje wynalazki. Niestety niejednokrotnie człowiek zapomina, że nie jest wszechmocny i nieśmiertelny. Wynajduje nowe sposoby na przedłużenie życia i często chciałby pokonać śmierć. Niestety, śmierć jest nieunikniona i dotyczy każdego człowieka bez względu na jego bogactwo czy wiedzę. Człowiek, który o tym zapomina staje się próżny i w konsekwencji traci sens życia. Odwołując się do literatury należy przywołać postać Kreona z utworu Antygona, z którego pochodzą analizowane fragmenty. Kreon był władcą Teb. Zakazał pogrzebać ciała Polinika. Traktuje to jako zdradę, złamanie prawa, które wprowadził. Zakazowi temu odważyła się sprzeciwić Antygona, siostrzenica króla i siostra zmarłego, która za swój czyn zostaje skazana na śmierć. Kreon ukazany zostaje jako władca państwa stojący na straży ustanowionych przez siebie praw, który kieruje się poczuciem odpowiedzialności i sprawiedliwości. Przemawiają przez niego racje rozumu: winny musi ponieść kare. Kreon sądzi, że bogowie również potępią duszę Polinika. Jako władca nie może pozwolić, by ktoś podważał jego autorytet. W rezultacie Kreon traci najważniejsza wartość życia – rodzinę. Analizując losy Kreona należy stwierdzić, że człowiek który wyłącznie kieruje się rozumem, nawet gdy jest przekonany o swoich racjach i intencjach staje się zaślepiony i zapomina o swoim miejscu na ziemi. Tym samym w rezultacie przegrywa z losem i zdany jest na swoja klęskę.
Innym przykładem poruszającym problematykę ludzkiego rozumu jako źródła potęgi człowieka a jednocześnie źródła pychy stanowiącej jego zgubę jest postępowanie Raskolnikowa bohatera „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego. Główny bohater tej powieści usprawiedliwia podwójne morderstwo, którego dokonał racjonalnymi analizami i dochodzi do wniosku, ze miał prawo zabić, lecz jego sumienie nie pozwala mu z tym żyć i ostatecznie Raskolnikow poddaje się karze. To ukazuje, ze pewnych spraw nie da się waśnić i usprawiedliwić umysłem, a kierowanie się wyłącznie jego wskazówkami może doprowadzić do zupełnego upadku człowieka. Ludzki rozum nie może stać ponad uniwersalnymi zasadami, którym podlegaja wszyscy ludzie. Podsumowując stwierdzam, ze ludzki umysł jest potężny i zdolny do wielkich czynów lecz człowiek, który kieruje się wyłącznie swoim rozumem, a zapomina o zasadach moralnych i brak mu pokory skazany jest na klęskę.