1. Informacje ogólne

• 52. Co do wielkości państwo na świecie • Powierzchnia całkowita – 504 645km2 • Liczba ludności – 46 464 053 • Gęstość zaludnienia – 92osoby/km2 • PKB całkowite - 1199,7 mld USD • PKB na osobę - 34 819 USD • Waluta – Euro • Dziewiąta potęga gospodarcza świata

2. Kryzys gospodarczy w Hiszpanii -Krótka historia hiszpańskiego kryzysu 2008/2009: Hiszpańska gospodarka do czasu kryzysu rozwijała się szybko. Napędzała ją zarówno konsumpcja jak i inwestycje. W 1998r. ówczesny premier Hiszpanii Jose Maria Aznar wprowadza nową ustawę, która sprywatyzowała obrót gruntami. Jej założenia były proste. Jeśli zwiększy się ilość inwestycji i będzie się więcej budować to spadną ceny, co wiązało się z tym, że będzie można kupować mieszkania na dobrych warunkach. W 2002r. boom na rynku nieruchomości już się rozpoczął. W tym samym roku wchodzi w życie reforma prawa pracy. (Jeśli ograniczy się prawa pracownicze) przedsiębiorcy zaczną chętniej zatrudniać i inwestować więcej w pracowników co doprowadzi do spadku bezrobocia. W ten sposób zwiększyło się zapotrzebowanie na siłę roboczą. Ludzie postanowili inwestować w nieruchomości. Niestety ustawa o gruntach nie przyniosła spodziewanych efektów, bo gdy wzrosła podaż na mieszkania ich ceny wzrosły, co doprowadziło do wzrostu cen gruntów a to jeszcze podbiło ceny mieszkań. W 2005r. bańka była już nadmuchana (bańka pojawia się wtedy jeżeli na rynku wszyscy spodziewają się, że wzrosną ceny danych akcji i sensowne staje się kupno takich akcji). Hiszpania w ciągu roku budowała więcej mieszkań niż Francja, Niemcy i Włochy razem wzięte. Ceny mieszkań cały czas szły w górę. Hiszpanie mimo tego cieszyli się, bo cały czas mieli pracę, a bezrobocie spadło do rekordowo niskiego poziomu 9,2% w 2005r. Ale w praktyce mieszkania kosztowały 2x więcej niż wcześniej ludzie zaczęli mieć coraz mniej pieniędzy i wtedy pomocną dłoń wyciągnęły banki i zminimalizowały wymagania dotyczące kredytów hipotecznych i żeby ludzie mogli spłacać raty wydłużyły okres spłaty do 40 lat. Długi samorządów, obywateli i firm stały się ogromne, podobnie jak długi banków wobec innych instytucji finansowych. Kraj wyczerpał swoje zasoby finansowe. W 2008r. mieszkania były jeszcze droższe. W 2008r. wybuchł kryzys hipoteczny w USA, który rozprzestrzenił się na cały świat. Z dnia na dzień banki przestały pożyczać pieniądze, inwestorzy przestali kupować długi. Rynek nieruchomości się załamał i ceny mieszkań kupionych za kredyty zaczęły gwałtownie spadać. Ponieważ nikt nie pożyczał pieniędzy wystąpił efekt domina. Konsumpcja upadła, gospodarka się skurczyła, firmy rozpoczęły zwolnienia grupowe. Dla przykładu: w 2007r. w sektorze budowlanym było zatrudnionych 2,78mln osób, a w 2012r. zatrudnienie w tym sektorze spadło do 1,16mln osób.

3. Bezrobocie w Hiszpanii W 2015 roku liczba mieszkańców Hiszpanii pozostających bez pracy zmniejszyła się o 3% (24,2%) (prawie 680 tys), i jest to największy spadek bezrobocia w skali roku w historii tego kraju, jednak bez zatrudnienia pozostaje wciąż cztery miliony osiemset tysięcy osób. W 2015r. Hiszpania zajmowała pierwsze miejsce pod względem największego bezrobocia w UE i wynosiła 21,2%. Było to najniższy procent bezrobocia i od 4 lat. Dla porównania na początku 2013r. bezrobocie wynosiło 26,9%. Skokowy wzrost bezrobocia Hiszpania zanotowała w czasie kryzysu w latach 2008-09. Wtedy gospodarka Hiszpanii - podobnie jak wielu innych rozwiniętych krajów - pogrążyła się w recesji (polegające na znacznym zahamowaniu tempa wzrostu gospodarczego, skutkujące najczęściej spadkiem produktu krajowego brutto) Masowo zwalniały firmy budowlane czy banki. W rezultacie bezrobocie w Hiszpanii wzrosło z 12,2 proc. we wrześniu 2008 roku do 18,6 proc. rok później. Kolejny wzrost bezrobocia nastąpił w latach 2011-13, gdy kryzys zadłużenia w Europie sprawił, że gospodarka kraju wpadła ponownie w recesję.

4. Handel zagraniczny Zgodnie z danymi opublikowanymi przez Min. Gospodarki i Konkurencyjności za 2014 r. wartość hiszp. eksportu wyniosła 240,035 mld euro. Wartość hiszp. importu wyniosła 264,506 mld euro Hiszpania jest znaczącym uczestnikiem handlu zagranicznego, wielkie banki mają swe siedziby gł. w Madrycie Barcelonie i Walencji. W gospodarce Hiszpanii bardzo dużą rolę odgrywa obcy kapitał zagraniczny – głównie inwestycje amerykańskie, brytyjskie, francuskie, to właśnie one doprowadziły do szybkiego uprzemysłowienia Hiszpanii. Hiszpania jest zaliczana do grupy państw wysoko rozwiniętych, co potwierdza wysoki PKB. Pod względem potencjału ekonomicznego Hiszpanie stanowią wielką czołówkę Europy wraz z takimi krajami jak: Wielka Brytania, Francja, czy Włochy. Są już dziewiątą potęgą gospodarczą świata i stali się jednym z głównych motorów napędowych europejskiej gospodarki. Eksport W 2015 r. Hiszpania osiągnęła kolejny rekord w eksporcie. wzrosła o 4,3% i Całkowita sprzedaż produktów i usług za granicę w 2015 r. wyniosła 250,241 mld euro Branże o największym udziale w hiszpańskim eksporcie to m.in.:  Maszyny, narzędzia i części zamienne (20,1%)  Branża motoryzacyjna (17%)  Branża spożywcza (16,2%)  Branża chemiczna (14,4%) Kluczowy dla Hiszpanii obszar rynków eksportowych stanowią kraje Unii Europejskiej (65% całego eksportu) Głównymi odbiorcami hiszp. produktów były: Francja (38,7 mld euro, Niemcy (27,1 mld euro), Włochy (18,6 mld euro) oraz Portugalia (17,9 mld euro) W przypadku pozostałych krajów europejskich na uwagę zasługuje silny spadek eksportu do Rosji do 1,6 mld euro. Ucierpiała również sprzedaż hiszp. towarów do Norwegii. Natomiast o 9% wzrósł eksport do Szwecji i Turcji W ramach rynków UE, Polska zajmuje 8 miejsce pod względem hiszpańskiego eksportu oraz 8 miejsce pod względem importu z Hiszpanii. W pozaeuropejskich kierunkach eksportowych dominuje Azja, której udział w eksporcie Hiszpanii wynosi 9,6% (23,9 mld euro) i stale rośnie. Największą dynamikę wzrostu eksportu obserwuje się w przypadku Arabii Saudyjskiej (+36% r/r). Następnie plasuje się Ameryka Łacińska, (14,9 mld euro ) oraz USA (4,6% udziału w całkowitym eksporcie, tj. 11,4 mld euro. W przypadku Afryki eksport hiszp. produktów w 2015 r. wyniósł 16,3 mld euro (6,5% udziału w eksporcie; +0,1%). Najsilniejsze spadki eksportu zarejestrowano w przypadku: Tajwanu (-52,3%), Singapuru (-33,4%), Wenezueli (-33,5%) oraz Brazylii (-13,3%).

IMPORT Wartość hiszpańskiego importu wyniosła 274,42 mld euro, to jest o 3,7% więcej niż w 2014 r. Najwięcej produktów Hiszpania importuje z UE (56%). . Hiszpania najchętniej kupowała towary z Niemiec (35,9 mld euro), Francji (29,7 mld euro) i Włoch (17,3 mld euro). W przypadku Rosji redukcja importu wyniosła 44,2% r/r. Poza UE ważnym rynkiem zakupu towarów jest Azja (18,9% całego hiszp. importu). Import z tego kontynentu zwiększył się o 9,4% r/r. Zmniejszył się znacznie zapotrzebowanie na towary sprowadzane z Afryki oraz Ameryki Łacińskiej Silny spadek importu miał miejsce w przypadku produktów energetycznych, których całkowity udział w imporcie stanowi 14% (38,6 mld euro) i wyniósł 30,3%, z czego praktycznie całość odnosi się do importu ropy i produktów ropopochodnych.

POLSKO-HISZPAŃSKA WYMIANA HANDLOWA W 2015 ROKU

Polsko-hiszpańska współpraca gospodarcza odbywa się w warunkach jednolitego rynku Unii Europejskiej, przy swobodzie przepływu towarów i usług, kapitału oraz osób. Polska nie jest wprawdzie postrzegana przez Hiszpanię jako strategiczny partner handlowy, ale zajmuje czołową pozycję wśród nowych państw członkowskich UE. Polska jest 8. partnerem handlowym Hiszpanii w UE zarówno w rankingu rynków eksportowych (1,9% całego eksportu do UE) jak importowych (1,6% całego importu z UE).

W 2015 r. udało się utrzymać nadwyżkę w wymianie handlowej z Hiszpanią, Polska zanotowała pozytywne saldo (935 mln euro), przy wzroście obrotów o 16%.

W 2015 r. polski eksport do Hiszpanii wyniósł 4 717,7 mln euro i był wyższy o 16% w porównaniu z rokiem 2014.

STRUKTURA POLSKO-HISZPAŃSKIEJ WYMIANY HANDLOWEJ

W polskim eksporcie do Hiszpanii, pod względem wartości sprzedanych towarów (do sierpnia 2015 r.), dominowały:

• maszyny i urządzenia mechaniczne, sprzęt elektryczny i ich części • wyroby przemysłu chemicznego i przemysłów pokrewnych • pojazdy i jednostki pływające • tworzywa sztuczne i wyroby z nich, kauczuk i wyroby z kauczuku • metale nieszlachetne i wyroby z nich • artykuły rolno-spożywcze (głównie mięso i nabiał) • wyroby różne (głównie meble i zabawki)

Z Hiszpanii Polska importuje głównie:

• artykuły rolno-spożywcze (ryby i przetwory rybne, oliwa z oliwek, wino, cytrusy) • wyroby przemysłu chemicznego • statki powietrzne, jednostki pływające • urządzenia mechaniczne i elektryczne • wyroby z metali nieszlachetnych