Geneza ,,strategia’’

Termin „strategia" pochodzi od greckiego słowa strategos, co oznacza kierowanie wojskami z pozycji naczelnego wodza. Pojęciem tym zaczęto się posługiwać co najmniej 400 lat p.n.e., chociaż w piśmiennictwie pojawiło się ono dopiero pod koniec XVIII wieku. Od tego okresu, aż do mniej więcej lat sześćdziesiątych XX wieku kategoria ta była przede wszystkim odnoszona do terminologii wojskowej, gdzie strategię rozumiano jako dział sztuki wojennej obejmujący przygotowanie i prowadzenie wojny jako całości. Przed okresem napoleońskim strategia oznaczała sztukę prowadzenia wojsk ku zwycięstwu lub sztukę złagodzenia rozmiarów klęski. W okresie napoleońskim znaczenie tego pojęcia znacznie się rozszerzyło. Obejmowało ono wówczas także odpowiednie kroki polityczne i gospodarcze, podejmowane w celu zwiększenia szans na zwycięstwo militarne. Pruski generał i teoretyk wojskowy Carl von Clausewitz twierdził, że strategia dotyczy tworzenia planu wojny, określenia poszczególnych kampanii wojennych oraz w ich ramach indywidualnych przedsięwzięć
W innych dziedzinach ludzkiej aktywności, zwłaszcza w polityce i gospodar¬ce, termin „strategia" stał się popularny znacznie później. Jednak już w drugiej połowie XIX wieku w rozwoju gospodarki amerykańskiej nastąpiły zjawiska, które miały wymiar strategiczny. Strategie gospodarcze spowodowały przyśpieszenie rozwoju gospodarczego oraz skutkowały wykształceniem się nowoczesnego za¬rządzania. Doprowadziły one również do upowszechnienia się strategii jako podstawowej kategorii zarządzania przedsiębiorstwem. O tym, że termin „strate¬gia" był stosowany, choć nie powszechnie i nie zawsze w takim rozumieniu jak obecnie, już znacznie wcześniej niż zwykło się przyjmować (przełom lat pięć¬dziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku jest uznawany, na gruncie praktyki i nauki o organizacji i zarządzaniu, za okres popularyzacji tej kategorii) wynika z badań przeprowadzonych przez Brookings Institution wśród 100 największych przedsię¬biorstw amerykańskich.  
W pierwszych dekadach XX wieku strategię utożsamiano z programem działania firmy tworzonym na podstawie analizy nieodległej przyszłości. Opracowanie takiego programu ułatwiało funkcjonowanie organizacji, a zwłasz¬cza zarządzanie w coraz trudniejszych warunkach zewnętrznych. Już wówczas otoczenie zaczęło się przekształcać ze stałego w zmienne. W coraz większym zakresie były bowiem identyfikowane takie zjawiska, jak: umiarkowane zmiany wyrobów i usług, stali wielcy konkurenci oraz pojawianie się nowych konkurentów, przewidywalne zmiany w postępowaniu władz państwowych, stopniowe zmiany techniczne, ewolucyjne tendencje zewnętrzne, kombinacja zasad sta¬tycznych i podejścia dynamicznego. Dorobek klasyków nauki organizacji i zarządzania oraz proponowane przez nich naukowe zasady zarządzania niewiele zmieniły w tym okresie w istocie planu jako krótkookresowej koncepcji roz¬woju firmy. 
Lata trzydzieste i czterdzieste XX wieku to okres, w którym funkcjonowanie organizacji podlegało szczególnym uwarunkowaniom ekonomicznym. Takie po¬strzeganie przedsiębiorstw skutkowało również innym niż dotychczas rozumieniem strategii. Program działania firmy uległ przeobrażeniu i skonkretyzował się w po¬staci budżetu. Stał się on swego rodzaju dogmatem, a bezwzględna realizacja ujętych w nim zadań — podstawowym celem firmy. Zdeterminował on bowiem proces podejmowania decyzji i to niezależnie od tego, jak kształtowały się bieżące uwarunkowania dotyczące funkcjonowania organizacji. Był to kolejny istotny krok w procesie kształtowania się strategii organizacji.

Warunki otoczenia, jakie zarysowały się po II wojnie światowej, wyznaczyły nową jakość w funkcjonowaniu wszystkich podmiotów, także gospodarczych. Ciągłe zmiany wyrobów i usług, zmieniająca się konkurencja, niemożliwe do przewidzenia działania władz państwowych, zasadnicze innowacje techniczne czy gwałtowne zmiany społeczne to tylko najczęściej występujące zjawiska, które charakteryzowały ujawniające się z całą mocą burzliwe otoczenie. W takich warunkach zrodziła się potrzeba szukania innych wzorców działania. Nastąpił rozkwit nauki i praktyki zarządzania. Wszystko to nie pozostało bez wpływu na istotę, a przede wszystkim na upowszechnienie się strategii. Budżet jako szczególna, formułowana w stosunku do dłuższego niż wcześniej horyzontu czasowego, strategia rozwoju organizacji jest coraz częściej wykorzystywanym instrumentem zarządzania. Jednak w warunkach wzrostu turbulencji otoczenia, którego wyrazem są coraz ostrzej ujawniająca się konkurencja rynkowa, dynamicznie rozwijająca się gospodarka oraz złożona sytuacja polityczna, budżet zmienia swoją postać. Staje się długofalową koncepcją rozwoju przedsiębiorstwa nazywaną strategią. Przełom lat pięćdziesiątych i sześć¬dziesiątych XX wieku jest okresem, w którym pojawiła się współczesna definicja strategii. Identyfikowana w literaturze przedmiotu bardzo duża liczba definicji strate¬gii świadczy o ich merytorycznej różnorodności, która wynika, jak się wydaje, z odmiennych podejść czy postaw metodologicznych prezentowanych przez ich autorów. Obserwuje się próby poddania tego zbioru klasyfikacji. Jedną z bardziej interesujących jest typologia dokonana przez K. Obłoja, który zestawiając znane w literaturze pojęcia strategii, ujmuje je w cztery główne grupy.

1. Strategia polega na tworzeniu i egzekucji planu działania.
2. Strategia sprowadzona jest do pozycji organizacji względem otoczenia.
3. Strategia jest względnie trwałym wzorcem działania organizacji, zbiorem pewnych trwałych reguł, sposobów, reakcji, wspieranym kulturą or¬ganizacyjną.
4. Strategia to proces samoidentyfikacji organizacji, odkrywanie i kształ¬towanie jej tożsamości, własnego ,ja’’

Wskazanie tej czy innej definicji strategii nie rozwiązuje postawionego tu problemu. Wydaje się, że najlepszym sposobem pogodzenia różnych stanowisk wyznaczonych przez punkt widzenia, z jakiego jest definiowana strategia, może być model 5xP H. Mintzberga, Uważa on, że strategii nie można zredukować do pojedynczej definicji, a w zależności od sytuacji przedsiębiorstwa może być ona rozumiana i rozpatrywana jako:

• P jak plan lub rodzaj świadomie zamierzonego działania; w tym ujęciu strategia ma dwie specyficzne cechy: — opracowuje się ją przed działaniem, do którego się odnosi, — jest opracowywana świadomie i celowo; • P jak paltem (wzór, model) utożsamiany ze sformalizowanym, ustrukturalizowanym działaniem; w tym znaczeniu strategia to konsekwencja w działaniu, która może być zamierzona lub niezamierzona; strategia jako plan i wzorzec mogą być od siebie niezależne, ponieważ konsekwencja w działaniu nie musi być wcale skutkiem uprzednich planów; jest ona wynikiem postępowania ludzi; • P jak ploy (sterowanie), działanie zmierzające do osiągnięcia konkretnego celu; może być planem, który się odnosi do konkretnej sytuacji or¬ganizacji, może również oznaczać specyficzny manewr (sposób 1działa¬nia), który ma zmylić przeciwnika czy konkurenta; • P jak posińon (pozycja, miejsce) identyfikowane z szukaniem korzystnej pozycji czy miejsca w otoczeniu, które pozwala sprostać konkurencji; to miejsce w otoczeniu może być skutkiem przygotowywanego wcześniej planu, ale może być również rezultatem wytrwałości w działaniu; • P jak perspective, czyli postrzeganie swojej pozycji w przyszłości mniej lub bardziej odległej perspektywie; w tym znaczeniu strategia dla organizacji jest tym, czym osobowość dla człowieka; sięga do wnętrza organizacji, do ludzi zjednoczonych wspólnym celem lub wspólnym działaniem

STRATEGIA WOJSKOWA: Pojęcie strategii wojskowej zostało zdefiniowane przez pruskiego generała, autora dzieła “Na wojnie” i teoretyka wojny Carla von Clausewitza. Uważał on, że strategia to:

• stworzenie planu wojny,
• określenie poszczególnych kampanii wojennych,
• określenie indywidualnych przedsięwzięć w ramach kampanii,

„Strategia wojskowa to zbiór działań prowadzących do spełnienia planu wojennego, zawierających projekt poszczególnych kampanii, a w ich ramach bitew.” ~ Carl von Clausewitz

CECHY STRATEGII: • horyzont czasu- odległy z punktu widzenia wykonania czynności i występowania ich efektów, • skupienie wysiłków na danym zadaniu(jednak w ten sposób ogranicza się zasoby dla innych rodzajów działalności), • układ decyzji- podejmowanie wielu decyzji określonego typu w czasie, muszą się one wspierać, tworzyć konsekwentny układ, • wszechobecność- strategia obejmuje szerokie pasmo działań, podlega ocenie przez wskaźniki, uwzględnia zasoby konkurencji.

Strategia Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej
Strategia Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej – dokument zatwierdzony w Warszawie (źródło Biuro Bezpieczeństwa Narodowego) 13 listopada 2007 roku przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego na wniosek Prezesa Rady Ministrów. Dokument wydany w oparciu o art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (dane Ministerstwa Obrony Narodowej). Dokument zawiera podstawowe interesy i cele państwa polskiego w zakresie bezpieczeństwa narodowego. Koncepcja bezpieczeństwa prezentuje podejście do problematyki zagrożeń i obejmuje nie tylko zagrożenia czysto militarne. Jest zgodna z celami NATO oraz Unii Europejskiej, a także z Konstytucją RP. Poszczególnymi wymiarami dotyczącymi bezpieczeństwa narodowego są bezpieczeństwo zewnętrzne, militarne, wewnętrzne, obywatelskie, społeczne, ekonomiczne, ekologiczne, informacyjne i telekomunikacyjne. Dokument ten kładzie nacisk na umocnienie poczucia tożsamości narodowej Polaków przy równoprawnej integracji.

Głównymi celami tego dokumentu są: • Zapewnienie nienaruszalności granic RP wraz z zapewnieniem jej suwerenności. • Zapewnienie dogodnych warunków rozwoju cywilizacyjnego oraz gospodarczego. • Zagwarantowanie obywatelom korzystania z wolności wynikającej z Konstytucji RP • Stworzenie możliwości aktywnego kształtowania stosunków międzynarodowych • Zapewnienie bezpieczeństwa obywatelom mieszkającym poza granicami RP • Wspieranie polskiej gospodarki na arenie międzynarodowej • Ochronę duchowego i materialnego dziedzictwa narodowego • Zapewnienie poczucia bezpieczeństwa własnym obywatelom • Ochronę środowiska naturalnego • Zadbanie o wysoki poziom intelektualny obywateli poprzez podniesienie poziomu edukacji oraz zapewnienie szerokiego dostępu do informacji, a także stworzenie silnego zaplecza naukowo-badawczego