TOM II

Na Sali zamkowej, gdy pokazano mu obca dziewczynę, wpadł w szal i pozabijał wszystkich oprócz Zygfryda i brata Rotgiera. Ci postanawiają, że Rotgier uda się do księcia i przekaże mu korzystną dla nich wersją. Zbyszko staje z Rotgierem do walki, gdyż wyzwał on każdego kto nie wierzy w jego słowa. Rotgier ginie. Zygfryd planuje zemstę za swojego syna. Okalecza Juranda. Obcina mu język, prawą rękę, oraz wydłubuje oko. Zbyszko wyrusza na poszukiwanie Danusi. W międzyczasie umiera Zych ze Zgorzelic. Maćko postanawia oddać Jagienkę oraz Sieciechówną w opiekę opatowi, który ku ich zdziwieniu zmarł. Ruszają za Zbyszkiem. Spotykają po drodze starca, którym był Jurand, wypuszczony na pewną śmierć. Odwożą go do Spychowa gdzie zostaje z nim Jagienka. Żmudź buntuje się przeciw Niemcom. Hlawa odnajduje Maćka z bratankiem w obozie Skirwoiłły – wodza Żmudzinów. Nadzieje na większe szanse w walce wszyscy wiążą z przybyciem księcia Witolda. Zbyszkowi zostaje powierzona misja, by napaść na tych, którzy wyjdą idącym posiłkom na spotkanie do Nowego Kowna. Zwyciężają potyczkę. Wśród wrogów spotykają De Lorche. Zbyszko dowiaduje się od niego gdzie przebywa Danusia. Odnajdują ją, lecz dziewczyna nie poznaje ukochanego, gdyż jest ciężko chora. Maćko powstrzymuje bratanka od zabicia Zygfryda, którego chce podarować Jurandowi. Napadają na nich Krzyżacy. Wypuszczają Zbyszka z chorą, lecz Maćka biorą jako zakładnika. Jurand daruje życie swojemu oprawcy, jednak Zygfryd nie mogąc żyć z tak wielkim poczuciem winy wiesza się na drzewie. Danusia na chwile przed śmiercią odzyskuje rozum, chwilę potem umiera. Zbyszko jest załamany dlatego z okupem za Maćka wysyłają Toilmę. Młodzieniec jednak po wizycie De Lorche staje na nogi i postanawia ruszyć na pomoc uwięzionemu stryjowi. W Płocku spotyka Jagienkę, którą jest zachwycony. Wraz z królem oraz innymi rycerzami wyrusza do Malborka na spotkanie z Wielkim Mistrzem. Krzyżacy wychwalają się swoją potęga. Maćko zostaje uwolniony. Wracają do Spychowa gdzie Zbyszko jest wdzięczny Jagience za opiekę nad trumną Danusi. Postanawia wyruszyć na wojnę, zaciągnąć się do wojsk księcia Witolda, a tym samym spełnić śluby złożone ukochanej. Spychów otrzymuje Hlawa z Sieciechówną by nim gospodarowali, ponieważ Jurand nie jest już w stanie tego robić. Jagienka osiada w Zgorzelicach a Maćko w Bogdańcu. Życie płynie im spokojnie, zapełnione jest pracą gospodarczą. W końcu powraca Zbyszko, lecz jakiś dziwny, opiekują się nim Maćko i Jagienka. Dziewczyna zakochała się w nim. Zbyszko spełnił śluby wobec Danusi, lecz ciągle dręczy go żal. Po jakimś czasie przebywania razem zauważają, iż są ku sobie i postanawiają się pobrać. Mają wiele dzieci, wzbudzają podziw i szacunek. W międzyczasie umiera Konrad von Jungingen, mistrz krzyżacki, który był zagorzałym przeciwnikiem wojny z Polską. Doceniał on jej potęgę. Nowym przywódcą krzyżaków zostaje jego brat Ulrich von Jungingen, który pewny swej siły rozpoczyna wojnę. 15 Lipca na polach grunwaldzkich dochodzi do decydującego starcia. Mistrz krzyżacki wysyła do Jagiełły 2 nagie miecze, co oznacza iż wyzywa go na śmiertelny bój. Rozpoczyna się walka. Po kilku godzinach, armia krzyżacka przestaje istnieć. Maćko zabija w pojedynku Lichtensteina. Poległego w bitwie Ulricha von Jungingena król nakazuje uczcić chrześcijańskim pogrzebem. Maćko i Zbyszko wracają do Bogdańca. Wszyscy żyją długo i szczęśliwie.