WSTĘP

Huragany to cyklony tropikalne, które tworzą się w strefach międzyzwrotnikowych. To głębokie niże z wirową cyrkulacją, które mogą mieć wysokość kilkunastu kilometrów i średnicę kilkuset kilometrów. Na Atlantyku powstają najczęściej na przełomie lata i jesieni, a na Oceanie Indyjskim w maju i listopadzie a w okolicach Australii w marcu, czyli w czasie, gdy temperatura oceanów jest w tych rejonach najwyższa. Cyklony tropikalne powstają na obszarach morskich , gdzie temperatura wody przekracza 27 st. C i to aż do głębokości 50 m. Naukowcy nie do końca poznali proces tworzenia się cyklonów, uważają jednak, że biorą w nich udział takie czynniki jak ścieranie się mas powietrza, oddziaływanie wyższych warstw troposfery oraz tzw. siła Coriolisa. Siłę huraganów mierzy się za pomocą skali Saffira-Simpsona a 5 kategoria świadczy o największej sile huraganu. Siła cyklonów tropikalnych jest tak wielka ,że naukowcy próbują od dawna ostrzegać zawczasu mieszkańców zagrożonych terenów przed nadchodzącym niebezpieczeństwem. W dzisiejszych czasach, te zjawiska śledzone są z kosmosu za pomocą satelity krążącej nad ziemią.

POWSTANIE HURAGANU KATRINA

Huragan Katrina narodził się 23 sierpnia 2005 roku, późnym wieczorem czasu polskiego ponad karaibskimi wyspami na pograniczu Bahamów oraz wysp Turks i Caicos. Po przerodzeniu się z tropikalnej burzy w cyklon tropikalny co nastąpiło w ciągu zaledwie 18 godzin, Katrina przeszła 24 sierpnia 2005 roku nad Wyspami Bahama, w tym stolicą, Nassau. Wiatr wiał wówczas ze stałą prędkością 100 km/h. Niespodziewanie huragan Katrina stał się najbardziej niszczycielskim huraganem w historii Stanów Zjednoczonych. W historii meteorologii zapisze się jako rekordowy nie tylko pod względem wstrząsającej liczby ofiar ale głównie pod względem zniszczeń jakich świat już dawno nie widział. Aż trudno uwierzyć, że tak potężny kraj jak USA został w takich rozmiarach dotknięty przez zjawisko atmosferyczne, które w pierwszych dniach swego istnienia było bardzo niepozorne. Cyklon przemieszczał się w kierunku Florydy. Dotarł na Plażę Hallandale, a potem na półwysep, powodując pierwsze ofiary śmiertelne. Stracił nieco ze swojej siły na lądzie, by potem znowu przybrać na sile, przemieszczając się przez ciepłe wody Zatoki Meksykańskiej Zanim dotarł do kontynentalnej części Stanów Zjednoczonych, osiągnął piątą, najwyższą kategorię w skali Saffira Simpsona po dziewięciu godzinach od wejścia na wody Zatoki Meksykańskiej. Tak szybki wzrost był możliwy poprzez przejście cyklonu nad niezwykle ciepłymi wodami prądu Golfsztrom, które zwiększyły szybkość wiatru.
26 sierpnia 2005 roku Katrina stała się huraganem 2 kategorii, z wiatrem o stałej prędkości 161 km/h, w porywach do 200 km/h. Huragan wciąż bardzo szybko przybierał na sile i jeszcze przed północą 27 sierpnia 2005 roku osiągnął 3 kategorię, co oznaczało stałą prędkość wiatru do 185 km/h i porywy do 222 km/h. Ciśnienie w oku huraganu obniżyło się do wartości 940 hPa. 28 sierpnia 2005 roku około godziny 5:00 rano czasu polskiego huragan Katrina otrzymał 4 kategorię, gdyż stabilny wiatr przekroczył 211 km/h, w porywach 250 km/h. Dosłownie po sześciu następnych godzinach, kilkadziesiąt minut po południu czasu polskiego, osiągnął 5 i zarazem ostatnią kategorię w skali siły huraganów. Wiatr przekroczył barierę 249 km/h. Około godziny 19:00 czasu polskiego w ramionach huraganu Katrina zanotowano największą prędkość wiatru wynoszącą 282 km/h, w porywach do 343 km/h. Trzy godziny później ciśnienie w oku huraganu obniżyło się do 902 hPa. Huragan miał w tym czasie rozmiary 1,5 tysiąca kilometrów na tysiąc kilometrów. Wówczas huragan ruszył ku południowi USA. 29 sierpnia 2005 roku o godzinie 13:10 czasu polskiego oko huraganu weszło na ląd na południowo-wschodnim wybrzeżu stanu Luizjana, na południe od miasteczek Buras i Empire. W momencie dotknięcia linii wybrzeża Katrina była huraganem 3 kategorii (w 5-stopniowej skali) z wiatrem o sile 209 km/h i porywami do 250 km/h. Fale na wybrzeżach osiągały wówczas wysokość ponad 15 metrów, niewykluczone, że nawet 30 metrów. Fale wdzierające się w głąb lądu wyglądały wówczas niczym azjatyckie tsunami niszczący wszystko na swej drodze. Linia wybrzeża zmieniła swój kształt, wiele wysepek zniknęło pod wodą. Wraz z uderzeniem huraganu zaczęły także pojawiać się niszczycielskie tornada.

ZNISZCZENIE NOWEGO ORLEANU

Przed nadejściem huraganu władze zarządziły przymusową ewakuację pół miliona mieszkańców miasta. Prezydent Bush jeszcze przed nadejściem huraganu ogłosił Luizjanę terenem klęski żywiołowej. Strefa zagrożenia ulewami i wichurami objęła również stany: Luizjana, Missisipi, Alabama i zachodnią część Florydy. W tym samym czasie amerykańskie media nie przebierały w słowach określając huragan w nagłówkach nadzwyczajnych wydań gazet, czołówkach serwisów informacyjnych i internetowych strasząc mieszkańców słowami: “Boże, chroń Amerykę”, “Katrina zdmuchnie Nowy Orlean z powierzchni ziemi”, “Katastrofa w Nowym Orleanie”. Centralna część huraganu Katrina 29 sierpnia 2005 roku o godzinie 15:30 czasu polskiego (poranek czasu lokalnego) przeszła zaledwie 50 kilometrów na wschód od Nowego Orleanu. W samym mieście i okolicach wiatr według szacunków wiał ze stałą prędkością 200 km/h, co oznaczało huragan 3 kategorii. Tym samym Katrina stała się najpotężniejszym huraganem jaki nawiedził Nowy Orlean w całej historii tego miasta. Wszystkie stacje meteorologiczne zawiesiły pomiary w momencie gdy prędkość wiatru przekroczyła 140 km/h. Wiadomo tylko, że ostatni pomiar w Nowym Orleanie wykazał ciśnienie równe 958 hPa, tymczasem w pobliskim oku huraganu ciśnienie wynosiło wówczas 923 hPa. Nowy Orlean został w większości zniszczony. Domki jednorodzinne, które dominują w mieście, zostały w wielu dzielnicach zrównane z ziemią. Wiatr uszkodził także dach słynnego stadionu w centrum miasta, gdzie władze zorganizowały dla dziesiątków mieszkańców schronienie przed huraganem. Wichura powaliła wiele drzew, słupów energetycznych, latarni ulicznych i tablic reklamowych oraz powybijała szyby w biurowcach. Poziom wody w rzece Missisipi wzrósł aż o 5 metrów. Miasto jest pogrążone w ciemnościach i w wodzie, miejscami nawet na wysokość kilku metrów. Nowy Orlean leży na terenach depresyjnych na poziomie do 6 metrów poniżej poziomu morza. Przy efekcie wepchnięcia wody z Zatoki Meksykańskiej do jeziora Pontchartrain przez huragan, nadmiar wody z jeziora zatopił aż 80 procent miasta. Podczas przechodzenia huraganu Katrina na każdy metr kwadratowy ziemi spadło około 500 litrów wody, z czego 100 litrów lokalnie potrafiło spaść w ciągu zaledwie godziny. Najpotężniejsze porywy wiatru zanotowano także w mieście Biloxi leżącym dokładnie nad Zatoką Missisipi. Miasto jest niemal w całości zdewastowane przez wiatr i fale, które wdarły się w głąb nabrzeża. Burmistrz Biloxi powiedział, że zniszczenia są niewyobrażalne. Władze zatopionego Nowego Orleanu po huraganie nakazały ewakuację 20 tysięcy osób pozostałych jeszcze w mieście statkami pasażerskimi oraz specjalnymi autobusami do miasta Houston w Teksasie, na miejscowym stadion Astrodome. Stany Luizjana, Alabama i Missisipi ogłoszono regionem klęski żywiołowej. Telewizje pokazywały obrazy ludzi idących pieszo, z bagażami, dziećmi na rękach, zwierzętami, opustoszałymi autostradami w poszukiwaniu dachu nad głową. W Nowym Orleanie w największej mierze ucierpieli prawie wyłącznie Afro-Amerykanie. Sytuacje pogarszały plądrowania domów i sklepów oraz strzelaniny, walki z policją i wojskiem. W stanie Missisipi w jednym tylko hrabstwie śmierć poniosło co najmniej 110 osób. Ostateczny bilans mówi o 1,577 osobach zabitych w 30 stanach. W Missisipi zaginęły 63 osoby, w Alabamie 48 osób, na Florydzie 30 osób, w Tennessee 24 osoby, a w Arkansas 20 osób. W 24 innych stanach od Rhode Island po Montanę i w Dystrykcie Kolumbii zginęło co najmniej po 1 osobie .

OSTATNIA FAZA HURAGANU

Po przejściu nad Luizjaną centrum huraganu wkroczyło 29 sierpnia 2005 roku późnym popołudniem czasu polskiego nad stan Missisipi jednocześnie zahaczając chmurami burzowymi o sąsiednie stany Alabama, Arkansas i Georgia Po początkowym krótkotrwałym wejściu na ląd w Luizjanie Katrina ostatecznie weszła na ląd w pobliżu granicy stanowej. Missisipi doznało po przejściu Katriny dużych uszkodzeń; do 29 sierpnia 2005 zginęło tam 238 osób, los 67 nie został ustalony. Zniszczenia były liczone w miliardach dolarów; mosty, barki, łodzie, mola, domy i samochody zostały przez huragan zmiecione w głąb lądu, po czym doszczętnie zniszczone Huragan przemieszczał się w głąb stanu. Wszystkie spośród 82 hrabstw znajdujących się w Missisipi zostały objęte zarządzeniem o wprowadzeniu stanu klęski żywiołowej; 47 otrzymało pełną pomoc finansową. Oko cyklonu w niewielkiej odległości ominęło miasta zatoki St. Louis i miasto Waveland. Katrina była wówczas huraganem trzeciej kategorii z wiatrem o prędkości 195 km/h. Potężny wówczas obszar Katriny przeszedł przez zachodnią i centralną część stanu. Spowodowało to potężny przypływ o wysokości dochodzącej do 8 metrów; woda na dużym obszarze wdarła się na 10 km w głąb lądu; w pobliżu rzek i zatok było to aż 12 km. Na niektórych obszarach woda zalała Autostradę międzystanową nr 10. Cyklon przyniósł ze sobą silny wiatr o prędkości dochodzącej w Missisipi do 217 km/h, który spowodował znaczne uszkodzenia w drzewostanie tego obszaru. Powyższy pomiar został zarejestrowany niedaleko miasta Polarville. 30 sierpnia 2005 roku po północy prędkość wiatru spadła poniżej 120 km/h, a więc Katrina osłabła do miana cyklonu tropikalnego. W południe czasu polskiego Katrina dalej straciła na sile, stała prędkość wiatru spadła do 80 km/h, w porywach 115 km/h, a ciśnienie wzrosło do 981 hPa. Oko cyklonu przeszło nad pograniczem stanów Missisipi i Tennessee. Wieczorem czasu polskiego Katrina przekroczyła granicę stanów Tennessee oraz Kentucky i osłabła do miana niżu tropikalnego, a więc stała prędkość wiatru zmniejszyła się do 56 km/h, w porywach 72 km/h, ciśnienie zaś wzrosło do 985 hPa. W Kentucky doszło do lokalnych powodzi, wiatr zniszczył wiele domów i powalił wiele drzew, głównie w mieście Hopkinsville. Po północy 31 sierpnia 2005 roku Katrina z prędkością wiatru 50 km/h dotarła nad pogranicze stanów Kentucky, Indiana i Ohio. W niewidocznym już na zdjęciach satelitarnych oku ciśnienie było już wysokie i wynosiło 994 hPa. Krajowe służby pogodowe wydały ostrzeżenie dla północnego wschodu USA przed tornadami, ulewami, burzami oraz porywistym wiatrem. Późnym popołudniem niż tropikalny Katrina znajdował się już nad Jeziorem Erie, na pograniczu stanów Ohio, Pensylwania i Nowy Jork. Stała prędkość wiatru spadła do zaledwie 31 km/h, w porywach 48 km/h, a ciśnienie wzrosło do 996 hPa. Rozpoczęło się wówczas łączenie ze zwyczajnym niżem znad Jeziora Ontario. Wieczorem czasu polskiego doszło do ostatecznego połączenia się Katriny z owym niżem i utworzenia jednego ośrodka niżowego, który następnie zaczął przemieszczać się na północ. To był ostatni moment istnienia Katriny.

SKUTKI

Zalane zostało 80% Nowego Orleanu . W wyniku huraganu zginęło 1836 osób, a 705 zostało uznane za zaginione Zniszczenia w samym Nowym Orleanie wyniosły ponad 81 miliardów dolarów. Tym samym był to jeden z cyklonów, które przyniosły w Stanach Zjednoczonych największe straty materialne. Według danych rządu federalnego Katrina objęła swym zasięgiem ponad 233 000 kilometrów kwadratowych. Jest to obszar porównywalny z powierzchnią Wielkiej Brytanii. Po przejściu cyklonu trzy miliony ludzi było pozbawionych prądu

Gospodarka i przemysł wydobywczy i energetyczny Spowolnienie wzrostu gospodarczego, wyższa inflacja oraz tańszy dolar - to najważniejsze efekty ekonomiczne następstw huraganu Katrina .Według oceny władz amerykańskich, huragan Katrina zniszczył w całych Stanach Zjednoczonych 350 tysięcy domów . Ze wstępnych szacunków wynika, że straty w gospodarce spowodowane przez huragan wyniosą 100 mld dolarów. Ponad połowa tej kwoty, jak podaje Risk Management Solutions, związana będzie z wydarzeniami w Nowym Orleanie. “Katrina” pokazała także jak bardzo uzależnieni jesteśmy od paliw kopalnych i jak wielkie zamieszanie ekonomiczne ta zależność powoduje. Wydobycie i produkcja ropy w tym rejonie, zostały właściwie zatrzymane przez “Katrinę”. Kraje OPEC nie są w stanie zwiększyć wydobycia na tyle, by uzupełnić te braki, co z kolei prowadziło do gwałtownego wzrostu cen paliw. Uzmysłowiło to, nie tylko ekonomistom na całym świecie, jak bardzo jesteśmy zależni od tego surowca i jak bardzo podatni na wszelkie zachwiania na tym rynku. Naprawienie ogromnych i scentralizowanych sieci energetycznych, zależnych od wielkich elektrowni, będzie bardzo trudne i kosztowne. . KONSEKWENCJE EKOLOGICZNE

Zagrożenie dla Nowego Orleanu nie zniknęło wraz z przeminięciem sztormu. Huragan, a następnie fala powodziowa, która zalała miasto, spowodowała znaczne zniszczenia zakładów petrochemicznych, włączając w to rafinerie w tej części kraju, uwalniając do środowiska ogromne ilości substancji toksycznych i ropy, zatruwając zalane siedziby ludzkie i ujęcia wody pitnej. Stojąca woda, która w niektórych miejscach sięgała 6 metrów wysokości, wystawiła cały obszar na działanie takich substancji jak: chlor, chlorek winylu, benzyna i zużyty olej silnikowy. Badania przeprowadzone przez Agencję Ochrony Środowiska (EPA) ujawniły także wysoki poziom ołowiu w wodzie.

SYSTEM ZARZADZANIA KRYZYSOWEGO PRZED I PO HURAGANIE

Rząd USA jest odpowiedzialnego za spóźnioną reakcję władz na atak huraganu “Katrina”, w pierwszych krytycznych chwilach bagatelizowano cała sytuacje, a w momencie zaistnienia poważnego kryzysu administracja zadziałała zbyt opieszale. Jednakże huragan ten pozwolił wyciągnąć wiele cennych wniosków oraz wywołał zmiany na płaszczyźnie ustawodawczej, programowej i organizacyjnej w lokalnych, stanowych i federalnych strukturach rządowych. Pomimo tego, że działania ratownicze podjęte w odpowiedzi na huragan charakteryzowała znacznie większa szybkość i zasięg niż dwa najpoważniejsze wcześniejsze kataklizmy łącznie – więcej artykułów pierwszej potrzeby ,więcej osób uratowanych i akcji ratowniczych, pomoc w postaci tymczasowych obiektów mieszkalnych – ze względu na skale zniszczeń spowodowanych na wybrzeżu Zatoki Meksykańskiej wiele potrzeb pozostało niezaspokojonych. Procedury reagowania kryzysowego w Stanach Zjednoczonych w przypadku wystąpienia klęski żywiołowej tradycyjnie stanowią domenę organów rządowych na szczeblu lokalnym i stanowym, natomiast rząd federalny pełni jedynie role pomocniczą. W toku oficjalnych analiz skutków kataklizmu, przeprowadzonych już po przejściu Katriny, wskazano 17 obszarów krytycznych, które będą stanowiły szczególne wyzwanie dla Stanów Zjednoczonych w zakresie przyszłych planów reagowania na sytuacje kryzysowe. W szczególności wskazano konieczność przygotowania do zdarzeń katastrofalnych. Poniżej najważniejsze obszary które wymagają udoskonalenia i wprowadzenia usprawnień: • Zintegrowane planowanie powinno być realizowane nie tylko na szczeblu federalnym ,ale na wszystkich szczeblach administracji z uwzględnieniem sektora prywatnego i organizacji wolontariuszowskich; • Należy przyjąć, że wprowadzone zarządzenia zasobami pociąga za sobą powszechne trudności, pogłębione dodatkowo przez wszechobecne zniszczenia, trudności komunikacyjne oraz rywalizacje o dostęp do ograniczonych zasobów i możliwości korzystania z nich; • Wprowadzić skuteczny system komunikacji i ostrzegania, zakładając że możliwości działania przed wystąpieniem zdarzenia są ograniczone przy braku odpowiedniego efektu redundancji oraz że komunikacja i działania ostrzegawcze są w znacznym stopniu utrudnione w obliczu zniszczonej infrastruktury i problemów w zakresie interoperacyjności. • Należy zapewnić wieloaspektowy system informacji publicznej na temat charakteru, zakresu i zalecanych działań w celu bezpiecznej ewakuacji z obszaru dotkniętego katastrofą. Po przejściu huraganu Biały Dom pod rządami prezydenta Georga Buscha wydał nakaz opracowania planów reagowania na wypadek katastrofy, które mogły by stanowić podstawę podstawę kompleksowego planu strategicznego i koncepcji operacyjnej (CONOPS), mających na celu zapewnienie bezpiecznej ewakuacji 2,0 – 3,5 mln obywateli i zwierząt domowych ze strefy zagrożenia, zorganizowania dla nich schronienia na okres od 3 dni do 12 miesięcy lub dłuższy, a następnie możliwie najszybszego powrotu po ustaniu ryzyka, zagrożenia, skutków lub niebezpieczeństw związanych z danym kataklizmem. Na początku 2008r. prezydent George Bush podpisał zaktualizowany Krajowy Ramowy Plan Reagowania Kryzysowego (NRF), który miał służyć jako zbiór wytycznych do przygotowania krajowego planu działań n wypadek wystąpienia różnorodnych zagrożeń. Plan NRF został opublikowany po zakończeniu szeroko zakrojonego procesu konsultacji i koordynacji pomiędzy Departamentem Bezpieczeństwa Krajowego Stanów Zjednoczonych i kluczowymi stronami zainteresowanymi , reprezentującymi federalne, plemienne, stanowe i lokalne organy rządowe, organizacje i stowarzyszenia pozarządowe oraz sektor prywatny. Krajowy ramowy plan reagowania kryzysowego (NRF) to podstawowy dokument dla jednostek zarządzania wszystkich szczebli. Dokument ten pomaga określić role, zadania oraz relacje i zależności mające krytyczne znaczenie dla efektywności planów kryzysowych, poziomu gotowości i działań ratowniczych podejmowanych w przypadku sytuacji kryzysowej lub klęski żywiołowej .

ZAKOŃCZENIE

Huragan Katrina został uznany przez ONZ za największą katastrofę naturalną do 2005 roku w historii świata. Nie brano pod uwagę liczby zabitych czy wielkości zniszczeń, ale gigantyczne straty materialne jakie powstały po przejściu tego huraganu. Zarówno Nowy Orlean jak i wiele miast nad Zatoką Meksykańską niemal przestały istnieć. Odbudowa Nowego Orleanu potrwa ponad dwadzieścia lat. Katrina ujawniła również nieprzygotowanie Amerykanów na spotkanie z tak potężnym żywiołem. Służby ratunkowe oraz prezydent USA zbagatelizowały informację o nadchodzącym huraganie. Niestety huragan Katrina wywołał głębsze reperkusje społeczne, w tym na tle rasowym. Nawet znawcy huraganów uważali, iż huragan pomimo piątej kategorii szybko osłabnie i nie uderzy z taką prędkością wiatru. W tym jednak momencie Katrina pokazała na co ją stać i zaskoczyła wszystkich, dlatego też pomoc nadeszła tak późno. Ponadto Katrina wstrząsnęła rynkiem naftowym. Benzyna, zaczęła gwałtownie wzrastać aż do tego stopnia , iż zaczęło jej brakować. Katrina uświadomiła nam także, jakie tragiczne skutki mogą mieć anomalie pogodowe, z którymi coraz częściej mamy do czynienia. Katrina miała na początku być zwyczajnym cyklonem, który miał przejść bez zauważenia, jednak w ciągu kilkudziesięciu godzin przybrała takie rozmiary i spowodowała tyle niewyobrażalnych szkód iż została uznana najpotężniejszym huraganem w historii Stanów Zjednoczonych .

BIBLIOGRAFIA: http://www.dedust.pl/tag/katrina http://www.greenpeace.org/poland/pl/wydarzenia/swiat/konsekwencje-ekologiczne archiwum.rp.pl/artykul/567750_Skutki_huraganu_Katrina.htm http://pl.wikipedia.org/wiki/Huragan_Katrina, http://www.twojapogoda.pl/encyklopedia/h/105304,huragan-katrina Douglas Brinkley, Wielki potop,