
Polityka MIedzynarodowa Iranu po usunieciu Saddama Husajna
Ważna zasadą polityki zagranicznej w Iranie jest pan szyityzm , od zawsze był postrzegany jako sposób Iranu na powiększenie swoich regionalnych wpływów, oraz jako narzedzie służace realizacji celów miedzynarodowych w krajach arabskich. Islamska rewolucja w Iranie w 79 r osmieliła szyitów do wyrażania swojej faktycznej tożsamości i pokazania obecności innymi. Symboliczna rola Iranu jako obrońców szyizmu jest dla teherany narzędziem do realizacji politycznych interesów. Iran traktowany jest w Azji wschodniej jako państwo które wyzwoli ich z izolacji.
Ważna zasadą polityki zagranicznej w Iranie jest pan szyityzm , od zawsze był postrzegany jako sposób Iranu na powiększenie swoich regionalnych wpływów, oraz jako narzedzie służace realizacji celów miedzynarodowych w krajach arabskich. Islamska rewolucja w Iranie w 79 r osmieliła szyitów do wyrażania swojej faktycznej tożsamości i pokazania obecności innymi. Symboliczna rola Iranu jako obrońców szyizmu jest dla teherany narzędziem do realizacji politycznych interesów. Iran traktowany jest w Azji wschodniej jako państwo które wyzwoli ich z izolacji. Po obaleniu Husajna do włdzy doszły ugrupowania szyickie i stały się one znaczącym czynnikiem w polityce zagranicznej Teheranu na bliskim wschodzie. Po raz pierwszy Iran poprawił swoje relacje z Irakiem. Polityka Iranu wykorzystująca czynnik szyicki jest bardziej pragmatyczna , jest w niej polityczna ideologia islamska. Można stwierdzić także że ideologia wojującego szyizmu przestała być wykorzystywana do prowadzenia polityki zagranicznej , służy natomiast do tłumienia opozycji w samym Iranie i próbom zjednoczenia tłumu przeciwko wrogowi. Przemawiają za tym czynniki takie jak:
- szyizm – podobnie jak sunnizm, w obydwu wyznaniach istnieją rozliczne wyznania a poziom ich skłócenia prowadzi do silnych napięć i krwawych zamieszek co staniowi jedno z głównych źródeł destabilizacji państwa. Charakterystyczny jest przykład Iraku w którym szyickie grupy polityczne i zbrojne rywalizują ze sobą o włądze w południowych prowincjach kraju. Populacje szyitów są kształtowane przez społeczne, polityczne i gospodarcze warunki lokalne , zewnętrzne wpływy nie mogą zatem pomyślnie rywalizowac z narodowymi interesami państwowymi . państwa bliskiego wschodu doświadczone przez kolonializm są bardzo wrażliwe na wszelkie zewnętrzne ingerencje w ich sprawy wewnętrzne. Realizacje interesów narodowych powstrzymuje rozprzestrzenianie się transnarodowego ruchu opartego na systemie wspólnej wiary , zaś nacjonalizm ma większy wpływ na sziyckie wspólne wierzenia. Tendecje nacjonalistyczne są zdecydowanie silniejsze niż proces integracji państw regionu.
- specyficzna koncepcja sprawowania włądzy proponowana przez Teheran nie znajdzie poparcia wśród innych społeczeństw . widać to na przykładzie iraku gdzie historyczne doświadczenie irackich duchownych za czasów Chomeiniego jak i Husajna były powodem odrzucenia.
- szyickie duchowieństwo nie posiada jednoczącej całej społeczność organizacji porównywalnej z Kościołem rzymsko – katolickim, nie istnieje wspólnota duchowieństwa która byłaby zdolna zrównoważyć siły odśrodkowe czynników ideologicznych i etniczno – narodowych . możliwość stania się przez teheran przywódca świata szyickiego wydaje się ograniczona ze względu na fiasko teherańskiego modelu gospodarczego i jego głębokich problemów społeczno-gospodarczych. Iracka pan szyicka polityka regionalna jest utrudniana ze względu na świadomość indoeuropejskiej tożsamości większości społeczeństwa która nie pomaga w jednoczeniu szyitów poza Iranem. Religia która się odwołuje do ummy muzułmańskiej i szyickiej wykorzystuje ją do regionalnej, bliskowschodniej polityki zagranicznej Iranu. Hasła wojującego islamu sa pomocne w kształtowaniu relacji z Izraelem i światem zachodnim. W połaczeniu za sprzeciwem wobec wielkich mocarstw np. USA , islam jest wykorzystywany jako narzędzie w realizacji narodowych interesów strategicznych. Religia w radykalnej formie wojującego islamu i nacjonalizm uznawane są za ideologie i przeciwstawienie się pragmatyzmowi, każdy z tych elementów odegrał znaczącą rolę w kształtowaniu Pol.miedz. Islamskiej republiki Iranu a rywalizacja miedzy nimi stanowi podstawę walki miedzy róznymi frakcjami o kontrolę nad irańskim systemem politycznym. Hasła religijne bardziej służą skuteczności walki z opozycją wew w społeczeństwie Iranu muzułmańskiej wspólnoty traktowanej jako umma. Ze względu na rosnące nastroje nacjonalistyczne a także w obliczu pogarszającej się sytuacji ekonomicznej tego kraju Pol. Zagr koncentruje się na realizacji interesów narodowo państwowych. Nacjonalizm irański i interesy narodowe będą zapewne siłami napędowymi polityki zagranicznej natomiast nacjonalizm nie będzie motywowany rasowo ponieważ musi obejmowac etnicznie nieperskich szyitów w Iranie jak np. Turcy azerscy (1/4 społeczeństwa Iranu). Teheran nei przestanie traktowac islamu instrumentalnie do realizacji partykularnych inetersów. Ideologia i agresywna retoryka będą potrzebne w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa państwa( Izrael USA UE).

