Równowaga sił - jedna z podstawowych zasad brytyjskiej polityki zagranicznej, realizowana od XVI w. Jej geneza sięga czasów starożytnych – greckie państwa-miasta stosowały tę normę w relacjach zewnętrznych. Polega na utrzymywaniu stanu równowagi sił pomiędzy mocarstwami oraz przeciwstawianiu się (siłami dyplomatycznymi i militarnymi) dominacji jakiegoś państwa lub koalicji państw na arenie międzynarodowej. W wypadku Wielkiej Brytanii zasada ta była stosowana w stosunku do Francji Ludwika XIV i Napoleona I, a także w stosunku do Niemiec w okresie przed I wojną światową. Politykę równowagi sił prowadził także kanclerz Niemiec O. von Bismarck w latach 70. i 80. XIX w. Siła w stosunkach międzynarodowych – grupa czynników decydujących o zdolności państwa do skutecznego funkcjonowania, obrony swoich interesów na arenie MN. Niegdyś pojęcie używane do oceny potęgi siły zbrojnej państwa. Podmiot stosunków międzynarodowych – stosunki MN utrzymywane są zwykle przez podmioty prawa MN – państwa. Bardziej wyszczególnionymi podmiotami stosunków międzynarodowych są: narody, korporacje, ruchy i organizacje społeczne i polityczne, np. kościoły, partie. Deklaracja międzynarodowa - publiczne wypowiedzenie się państwa, grupy państw lub organizacji w ważnej sprawie o znaczeniu międzynarodowym, dokonywane w formie pisemnej lub ustnej, nie mające wiążącej mocy prawnej. W ONZ jest to uroczyste oświadczenie podjęte przez Zgromadzenie Ogólne jednomyślnie, w odróżnieniu od uchwalanych większością głosów rezolucji. Np. Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, Deklaracja Praw Dziecka, Deklaracja o Przyznaniu Niepodległości Krajom i Narodom Koloni. Deklaracje międzynarodowe przyjmują też inne organizacje, np. deklaracja londyńska NATO o przeobrażonym sojuszu z 5-6 lipca 1990 roku, a także państwa, np. wspólna deklaracja Chin i Wielkiej Brytanii w sprawie Hongkongu z 19 grudnia 1984 roku. Jurysdykcja - zwykle odnosi się do uprawnienia i władztwa w zakresie sprawowania wymiaru sprawiedliwości na ściśle określonym terytorium. Obejmuje to kompetencję sądów państwowych do rozpoznawania spraw dotyczących osób, mienia lub zdarzeń oraz uprawnienia do fizycznej interwencji, np. do aresztowania osób lub zajęcia mienia. Koalicja – porozumienie partii lub organizacji politycznych zawarte w celu wspólnego występowania na scenie politycznej. Państwa zawiązują koalicje w celu wspólnego występowania na forum aby min: prowadzić wspólną politykę, dyplomacje, działania wojenne. Mocarstwo – państwo, które ze względu na swoją siłę militarną i ekonomiczną pełni ważną rolę na świecie i góruje nad innymi państwami wpływami które wykorzystuje do kreowania stosunków międzynarodowych we wszelkich sprawach. Konfederacja - związek kilku miast lub stanów; grupa utworzona przez partie, państwa lub miasta dla osiągnięcia określonych celów. Forma tego stowarzyszenia ma na celu zachowanie pełnej równości. Środki militarne – polegają na wyraźnym zagrożeniu użycia siły lub faktycznym jej użyciu. (demonstracja siły, pomoc wojskowa, interwencje, wojna, wspieranie jednej ze stron konfliktu, nielegalne dostarczanie broni jednej ze stron konfliktu, odstraszanie lub szantaż za pomocą broni jądrowej). Autarkia – jest cechą gospodarki lub celem polityki gospodarczej prowadzonej przez państwo lub państwa, dążące do zaspokojenia wszelkich potrzeb gospodarki, konsumpcyjnych i produkcyjnych. Casus belli – w prawie MN, zdarzenie fakt lub sytuacja dająca pretekst do rozpoczęcia wojny. Obecnie jedynym casus belli jest agresja na inne państwo. Casus foederis – zdarzenie, fakt luli czynność, które w myśl postanowień traktatu sojuszniczego zobowiązuje państwa sprzymierzone do wspólnej akcji udzielania bezpośredniej pomocy zbrojnej, wsparcia finansowego, itd. Przykładem casus foederis są postanowienia art. 4 Układu Warszawskiego z 14 V 1955: “W przypadku napaści zbrojnej w Europie na jedno lub kilka państw-stron Układu, dokonanej przez jakiekolwiek państwo lub grupę państw, każde państwo - strona Układu, realizując prawo do samoobrony indywidualnej lub zbiorowej, zgodnie z art.51 Karty NZ, udzieli państwu lub państwom, na które dokonana została taka napaść, natychmiastowej pomocy indywidualnej i w porozumieniu z innymi państwami - stronami Układu wszelkimi środkami, jakie będzie uważała za niezbędne, włączając zastosowanie siły zbrojnej”. W świetle postanowień paktu Północnoatlantyckiego z 4 IV 1949 casus foederis zobowiązujący państwa NATO do wspólnego działania w wykonaniu uznanego przez Kartę NZ, prawa do indywidualnej lub zbiorowej samoobrony stanowiłaby “zbrojna napaść” na jednego lub wszystkich uczestników sojuszu. W takiej sytuacji każdy z nich udzieli pomocy “podejmując natychmiast indywidualnie i w porozumieniu z innymi stronami taką akcję, jaką uzna za konieczną, nie wyłączając siły zbrojnej, w celu przywrócenia i utrzymania bezpieczeństwa strefy północnoatlantyckiej” (art.5). Kooperacja – kooperacja stanowi współpracę określonej grupy osób na podstawie zawartej wcześniej umowy. Kooperacja produkcyjna – ma miejsce, gdy przedsiębiorstwo (kooperant) współpracuje z innym w ten sposób, że wykonuje dla niego pewne fazy procesu produkcyjnego. Sojusz – jest układem między co najmniej dwoma podmiotami charakteryzującym się wspólnym działaniem w określonym celu. Sojusz dwustronny to taki, który obejmuje dwa państwa. Trzystronny to taki który jest zawarty przez trzy państwa. Sojusz może mieć charakter: gospodarczy, polityczny, wojskowy. Podmiot prawa międzynarodowego – nie posiada określonej definicji przez akty praw MN, rozpatruje się to pojęcie jedynie w sferze doktrynalnej. Posiada dwa główne elementy:

• zdolność prawna możliwość posiadania praw i obowiązków międzynarodowych
• zdolność do czynności prawnych możliwość nabycia praw i zaciąganie zobowiązań przez swoje działanie Federacja – państwo składające się z mniejszych, obdarzonych autonomią państw związkowych (np.stanów, krajów, prowincji, kantonów, landów), ale posiadających wspólny (federalny) rząd. Państwa związkowe posiadają zwykle szeroką autonomię wewnętrzną oraz tworzą w niektórych kwestiach własne prawa, wspólna pozostaje najczęściej polityka zagraniczna i obronna. Kraje federacyjne posiadają wspólną walutę. Ład międzynarodowy – całościowy układ sił politycznych i gospodarczych postrzegany w skali regionalnej bądź globalnej, wyznaczający wszelkiego rodzaju zależności pomiędzy podmiotami stosunków narodowych. Pojęcie to ma charakter umowny, gdyż układ sił i stosunków międzynarodowych – choć istnieje prawo międzynarodowe – cechuje się pewną dozą anarchii i bezwładności, porządek zachowują bowiem nie wszyscy uczestnicy życia międzynarodowego. Konflikt międzynarodowy - najostrzejsza forma sporu międzynarodowego. Konflikt międzynarodowy charakteryzuje się rozwojem cyklicznym: od wybuchu konfliktu poprzez jego eskalację, deeskalację, aż do zakończenia. Początkowa faza konfliktu zwykle ma charakter działań dyplomatycznych, przebiega na poziomie werbalnym: ostrzeżenia, wojna psychologiczna, groźby, ograniczenie lub zerwanie stosunków dyplomatycznych. W fazie eskalacji nasila się użycie środków militarnych. Mamy wówczas do czynienia z konfliktem zbrojnym. Jest on szerszym pojęciem od wojny, ponieważ w jego zakres wchodzą wszystkie przejawy walki zbrojnej. Konflikty legalne według prawa międzynarodowego to wojny obronne, antykolonialne i narodowowyzwoleńcze, skierowane przeciw agresorowi lub dominacji.