Aby rozpocząć rozważania na temat Krajowego Systemu Zarządzania Kryzysowego w Polsce, warto byłoby wyjaśnić sobie kilka istotnych pojęć, jak np.: sytuacja kryzysowa, zarządzanie kryzysowe, rodzaje zagrożeń, infrastruktura krytyczna i jej ochrona, planowanie cywilne, czy też wymienić resorty i urzędy centralne biorące udział w zarządzaniu kryzysowym.

Sytuacja kryzysowa – to sytuacja będąca następstwem zagrożenia i prowadząca w konsekwencji do zerwania lub znacznego naruszenia więzów społecznych, przy równoczesnym poważnym zakłóceniu w funkcjonowaniu instytucji publicznych, jednak w takim stopniu, że użyte środki niezbędne do zapewnienia lub przywrócenia bezpieczeństwa nie uzasadniają wprowadzenia stanów nadzwyczajnych, o których mowa w art. 228 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (stan klęski żywiołowej, wyjątkowy i wojenny). Zarządzanie kryzysowe to działalność organów administracji publicznej będąca elementem kierowania bezpieczeństwem narodowym, która polega na : • zapobieganiu sytuacjom kryzysowym; • przygotowaniu do przejmowania nad nimi kontroli w drodze zaplanowanych działań; • reagowaniu w przypadku wystąpienia sytuacji kryzysowych; • usuwaniu ich skutków oraz odtwarzaniu zasobów i infrastruktury krytycznej; Zagrożenia najczęściej pojawiające się w kraju i zagranicą:

1. Katastrofy naturalne • Powodzie (opadowe i roztopowe) • Silne wiatry (huragany) • Anomalie pogodowe • Epidemie • Plagi zwierzęce • Ruchy tektoniczne (osunięcie ziemi)
2. Katastrofy techniczne • Pożary • Awarie gazowe • Awarie i wypadki z użyciem środków toksycznych • Awarie i wypadki radiacyjne • Katastrofy komunikacyjne • Katastrofy budowlane • Awarie urządzeń infrastruktury technicznej
3. Akty terroru i inne zagrożenia • Podłożenia ładunków wybuchowych • Destrukcyjne działania grup ludzi - terroryzm • Doręczenie podejrzanej przesyłki - niewiadomego pochodzenia • Niewypały Infrastruktura krytyczna to systemy oraz wchodzące w ich skład, powiązane ze sobą funkcjonalnie obiekty, w tym obiekty budowlane, urządzenia, instalacje, usługi kluczowe dla bezpieczeństwa państwa i jego obywateli oraz służące zapewnieniu sprawnego funkcjonowania organów administracji publicznej, a także instytucji i przedsiębiorców. Infrastruktura krytyczna obejmuje systemy:

• zaopatrzenia w energię i paliwa,
• łączności i sieci teleinformatycznych,
• finansowe,
• zaopatrzenia w żywność i wodę,
• ochrony zdrowia,
• transportowe i komunikacyjne,
• ratownicze,
• zapewniające ciągłość działania administracji publicznej,
• produkcji, składowania, przechowywania i stosowania substancji chemicznych i promieniotwórczych, w tym rurociągi substancji niebezpiecznych. Ochrona infrastruktury krytycznej to zespół przedsięwzięć organizacyjnych realizowanych w celu zapewnienia funkcjonowania lub szybkiego odtworzenia infrastruktury krytycznej na wypadek zagrożeń, w tym awarii, ataków oraz innych zdarzeń zakłócających jej prawidłowe funkcjonowanie. Planowanie cywilne a) całokształt przedsięwzięć organizacyjnych, polegających na opracowywaniu planów, w tym planów reagowania kryzysowego i programów mających na celu optymalne wykorzystanie dostępnych sił i środków w sytuacjach kryzysowych oraz w czasie stanów nadzwyczajnych i w czasie wojny, w zakresie zapobiegania sytuacjom kryzysowym, przygotowania do przejmowania nad nimi kontroli, reagowania w sytuacjach kryzysowych oraz odtwarzania infrastruktury i przywracania jej pierwotnego charakteru, b) planowanie w zakresie wspierania Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w razie ich użycia oraz planowanie wykorzystania Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej do realizacji zadań z zakresu zarządzania kryzysowego. Resorty i urzędy centralne biorące udział w zarządzaniu kryzysowym : • Rządowe Centrum Bezpieczeństwa • Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji Krajowe Centrum Zarządzania Kryzysowego w RCB • Ministerstwo Spraw Zagranicznych Centrum Operacyjne • Ministerstwo Obrony Narodowej • Departament Polityki Bezpieczeństwa Międzynarodowego • Ministerstwo Sprawiedliwości Biuro Ochrony Informacji Niejawnych, Zarządzania Kryzysowego i Spraw Obronnych • Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Spraw Obronnych i Ochrony Informacji Niejawnych • Ministerstwo Zdrowia Departament Spraw Obronnych, Zarządzania Kryzysowego i Ratownictwa Medycznego • Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej • Komenda Główna Policji • Komenda Główna Straży Granicznej • Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego • Agencja Wywiadu • Służba Kontrwywiadu Wojskowego • Służba Wywiadu Wojskowego Organy właściwe w sprawach zarządzania kryzysowego oraz ich zadania i zasady działania, a także zasady finansowania zadań zarządzania kryzysowego określa Ustawa z dnia 17 lipa 2009r. o zmianie ustawy o zarządzaniu kryzysoym (Dz. U. Nr 131, poz. 1076).

System zarządzania kryzysowego Państwo polskie plany ochrony infrastruktury krytycznej przygotowuje na wypadek wszystkich trzech typów zagrożeń: naturalnych, technicznych i wojennych. Wszystkie poziomy zarządzania (związane z poziomami władzy) czyli lokalny wojewódzki i centralny mają odpowiednie zadania. Poziom lokalny to poziom wykonawczy. Pozostałe poziomy spełniają przede wszystkim rolę koordynującą. Strukturę zarządzania kryzysowego na poszczególnych poziomach administracji publicznej przedstawia rys. 1.

Rys. 1. Schemat systemu zarządzania kryzysowego System zarządzania kryzysowego w Polsce jest wieloszczeblowy i składa się z następujących komponentów: • organów zarządzania kryzysowego; • organów opiniodawczo-doradczych właściwych w sprawach inicjowania i koordynowania działań podejmowanych w zakresie zarządzania kryzysowego; • centrów zarządzania kryzysowego, utrzymujących 24-godzinną gotowość do podjęcia działań.

Rys. 2. Model organizacji powiadamiania i reagowania kryzysowego W razie awarii dany organ, który ją wykrył, musi powiadomić o tym niższy i wyższy szczebel zarządzania kryzysowego wraz z działaniami, które zostały przedsięwzięte aby wyeliminować awarię. Każdy szczebel ma własny organ monitorujący infrastrukturę krytyczną na swoim terenie wójt/burmistrz mają gminne centrum zarządzania kryzysowego, starosta powiatowe centrum zarządzania kryzysowego, wojewoda wojewódzkie centrum natomiast rząd ma Rządowe Centrum Bezpieczeństwa, gdzie spływają wszystkie raporty z całego terytorium kraju o nieprawidłowościach bądź awariach. Aby nie dopuścić do katastrofalnych skutków awarii infrastruktury krytycznej działania zarządzania kryzysowego zostały podzielone na 4 fazy: Zapobieganie: • analiza zagrożeń i ocena wrażliwości; • wspieranie badań stosowanych i transferu technologii; • uświadamianie społeczeństwa i powszechna edukacja w zakresie przeciwdziałania zagrożeniom; • stworzenie systemu zachęt i restrykcji finansowych oraz właściwe wykorzystanie zasobów; • zapewnienie przywództwa i koordynacji. Zapobieganie odnosi się do działań, które eliminują lub redukują prawdopodobieństwo wystąpienia katastrofy, albo ograniczają jej skutki. Przygotowanie: Kluczowym elementem przygotowań jest opracowanie planów reagowania kryzysowego, które to plany opisują kto, co i kiedy będzie robił, za pomocą jakich sił i środków i na jakiej podstawie prawnej – przed, w czasie i natychmiast po zdarzeniu kryzysowym. Przygotowanie to także zapewnienie zasobów specjalistycznych sił i środków reagowania, takich jak: stanowisko kierowania, system łączności kryzysowej, system alarmowania oraz personel reagowania kryzysowego, a także ewidencja zasobów sił i środków przydatnych do reagowania kryzysowego. Reagowanie: Następuje po wystąpieniu realnego zagrożenia lub zdarzenia. Jego celem jest uruchomienie działań prewencyjnych zapobiegających lub minimalizujących możliwość zniszczeń, a po ich wystąpieniu, podjęcie akcji ratowniczej celem dostarczenia pomocy poszkodowanym i ograniczenia wtórnych szkód i strat. Faza reagowania wymaga: • przestrzegania dyscypliny obiegu informacji; • gromadzenia informacji i dokumentowania działań; • unikania działań nieprzemyślanych; • profesjonalnej informacji (rzecznika); • prognozowania rozwoju wydarzeń; • przewidywania skutków podejmowanych decyzji; • uwzględniania implikacji prawnych decyzji; • zagwarantowania funkcjonowania instytucji publicznych; • dysponowania odpowiednią liczbą ekspertów. Odbudowa: Jest końcową fazą cyklu zarządzania kryzysowego. Odbudowę kontynuuje się, aż wszystkie systemy wrócą do stanu poprzedniego albo lepszego niż poprzedni. Odbudowę dzieli się na krótkoterminową i długoterminową. Krótkoterminowa polega na przywróceniu systemów niezbędnych do życia do minimalnych standardów operacyjnych. Odbudowa długoterminowa może trwać wiele lat, aż do kompletnej odbudowy całego obszaru dotkniętego katastrofą. Jednocześnie odbudowa ta powinna być realizowana w nowy sposób, tak aby rejon dotknięty katastrofą był po odbudowie mniej wrażliwy na kolejną katastrofę. W razie zagrożenia infrastruktury krytycznej ustawa o zarządzaniu kryzysowym wprowadza możliwość ogłaszania stopni alarmowych. Prezes Rady Ministrów z własnej inicjatywy, na wniosek właściwego ministra, kierownika urzędu centralnego lub wojewody, może wprowadzić na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo jego części, w drodze zarządzenia, jeden z czterech stopni alarmowych.

Stopnie alarmowe mogą być wprowadzone w następujących sytuacjach: • pierwszy stopień alarmowy – w przypadku uzyskania informacji o możliwości wystąpienia zdarzenia o charakterze terrorystycznym lub innego zdarzenia, których rodzaj i zakres jest trudny do przewidzenia; • drugi stopień alarmowy – w przypadku uzyskania informacji o możliwości wystąpienia zdarzenia o charakterze terrorystycznym lub innego zdarzenia, powodujących zagrożenie bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej; • trzeci stopień alarmowy – w przypadku uzyskania informacji o osobach lub organizacjach przygotowujących działania terrorystyczne godzące w bezpieczeństwo Rzeczypospolitej Polskiej lub wystąpienia aktów terroru godzących w bezpieczeństwo innych państw albo w przypadku uzyskania informacji o możliwości wystąpienia innego zdarzenia godzącego w bezpieczeństwo Rzeczypospolitej Polskiej lub innych państw; • czwarty stopień alarmowy – w przypadku wystąpienia zdarzenia o charakterze terrorystycznym lub innego zdarzenia, powodujących zagrożenie bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej lub innych państw.

Zadania administracji publicznej na rzecz bezpieczeństwa narodowego Celem nadrzędnym zarządzania kryzysowego jest zapewnienie bezpieczeństwa, a w szczególności bezpieczeństwa społeczności lokalnej na nim zamieszkującej. Dlatego ten związek działalności kryzysowej wiąże sie nierozerwalnie z bezpieczeństwem. Prowadzenie rozważań należałoby rozpocząć od zdefiniowania pojęcia bezpieczeństwa. Bezpieczeństwo jest to stan otoczenia cywilizacyjnego i naturalnego określonego poziomem istniejącego zagrożenia. Bezpieczeństwo jest naczelną (egzystencjalną) potrzebą człowieka i społeczeństwa, a zarazem najważniejszym ich celem, ma bowiem zapewnić naczelne, żywotne potrzeby trwania życia, stabilizacji i przewidywalności rozwoju, dobrobytu i w końcu ludzkiego szczęścia. Zachowanie bezpieczeństwa związane jest właściwie z całym obszarem działalności człowieka oraz z jego funkcjonowaniem zarówno w środowisku naturalnym, jak i cywilizacyjnym. Intuicyjnie wiadomo, że bezpieczeństwo wiąże sie nierozerwalnie z zagrożeniem. Zagrożenie natomiast odnosić sie może do pojedynczego człowieka, grupy ludzi, społeczności lokalnych, a także do całych społeczeństw. Każda z wymienionych grup postrzega bezpieczeństwo w sposób właściwy tylko dla niej. To wielokrotnie powtarzane i analizowane stwierdzenie stawia na pierwszym planie pytanie o stopień subiektywności występującego bezpieczeństwa. Pojawiające sie nowe wyzwania globalne są związane przede wszystkim z napięciami i niestabilnością wywoływanymi przez terroryzm międzynarodowy i proliferacje broni masowego rażenia, a także nieprzewidywalna politykę reżimów. Duży wpływ na bezpieczeństwo narodowe ma sytuacja międzynarodowa i związane z nią zagrożenia globalne dotyczące: • zagrożenia bytu ludności (podstawy egzystencji, życie, rodzina, kultura, wychowanie, zdrowie, dobytek); • zagrożenia bezpieczeństwa i porządku (ładu) publicznego; • zagrożenia dóbr publicznych (majątku narodowego). Z dużej liczby istniejących zagrożeń można wyłonić te najistotniejsze dla naszego bezpieczeństwa, które zawierają się: • w zorganizowanej przestępczości międzynarodowej; • tranzytowym położeniu Polski; • obcych służbach specjalnych; […] Struktura systemu zarządzania kryzysowego (sposób funkcjonowania administracji publicznej) w Polsce oparty jest o ustawę o stanie klęski żywiołowej, a w szczególności rozporządzeniu do art. 12 tej ustawy w sprawie sposobu tworzenia gminnego zespołu reagowania, powiatowego i wojewódzkiego zespołu reagowania kryzysowego oraz Rządowego Zespołu Koordynacji Kryzysowej i ich funkcjonowania. Rozporządzenie zakłada powstanie na każdym szczeblu administracji publicznej właściwego terytorialnie zespołu, do którego zadań należy m. in.: • monitorowanie bieżącej sytuacji, • przygotowanie planów reagowania kryzysowego, • reagowanie w sytuacji kryzysowej oraz koordynacja procesu odbudowy. Tak więc zgodnie z zapisami rozporządzenia zespoły realizują więc swoje zadania nie tylko w czasie trwania stanu klęski żywiołowej lub kryzysu, ale także w stanach normalnych poprzez podejmowanie działań prognostycznych, planistycznych, analitycznych i innych niezbędnych do wypełnienia ustawowo nałożonych na odpowiednie organy powinności i kompetencji. Na podstawie ww. zapisów prawnych powołano we wszystkich województwach wojewódzkie zespoły reagowania kryzysowego. W realizacji zadań z zakresu bezpieczeństwa cywilnego (szczególnie fazy reagowania kryzysowego) organy administracji, poza ww. zespołami, wykorzystują działające w kraju: • krajowy system ratowniczo – gaśniczy, • podmioty systemu ratownictwa medycznego inne systemy ratownicze (np. SAR – Morska Służba Ratownicza) • oraz organizacje pozarządowe

Organizacja kierowania bezpieczeństwem narodowym

       Projekty założeń kształtujących system obronny państwa oraz projekty decyzji i wytycznych Rady Ministrów dotyczące obrony państwa i organizacji systemu kierowania bezpieczeństwem narodowym przygotowuje Departament Strategii i Planowania Obronnego. Realizuje zadania Ministra w zakresie strategii i planowania obronnego, koordynacji realizacji zadań obronnych wykonywanych przez organy administracji publicznej, przedsiębiorców i inne podmioty oraz przygotowań obronnych w pozamilitarnej części systemu obronnego państwa i militaryzacji — w czasie pokoju, kryzysu i wojny.

Narodowy System Pogotowia Kryzysowego (skrót nazwy NSPK) – to realizowane przez organy administracji rządowej oraz Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej zadania i procedury mające na celu zapobieganie sytuacjom kryzysowym, przygotowanie do przejmowania nad nimi kontroli w drodze zaplanowanych działań oraz reagowanie w przypadku wystąpienia sytuacji kryzysowych. Centrum Zarządzania Kryzysowego spełnia funkcję punktu koordynacyjnego i ośrodka łączności, scalającego w codziennej działalności służby ratownicze i komunalne, które biorą bezpośredni i pośredni udział w akcjach ratowniczych. Do zadań Centrum Zarządzania Kryzysowego należy:

1. Pełnienie całodobowego dyżuru w celu zapewnienia przepływu informacji na potrzeby zarządzania kryzysowego.
2. Organizowanie przetwarzania, sprawdzania i przekazywania informacji dotyczących sytuacji nadzwyczajnych.
3. Podejmowanie przedsięwzięć związanych z przygotowaniem Centrum do koordynacji działań w razie zdarzeń kryzysowych.
4. Współdziałanie z Centrami Zarządzania Kryzysowego organów administracji publicznej.
5. Nadzór nad funkcjonowaniem systemu wykrywania i alarmowania oraz systemu wczesnego ostrzegania ludności.
6. Gromadzenie, aktualizowanie baz danych i innych narzędzi dla potrzeb Centrum oraz współdziałanie w tym zakresie z innymi wydziałami Urzędu, administracją samorządową, administracją zespoloną i niezespoloną oraz innymi służbami, inspekcjami i organizacjami pozarządowymi
7. Pozyskiwanie informacji i opracowywanie dobowych meldunków o sytuacji w województwie, a także opracowywanie zbiorczych raportów tygodniowych, miesięcznych i kwartalnych o sytuacji i prognozowanych zagrożeniach
8. Współpraca z podmiotami realizującymi monitoring środowiska.
9. Współdziałanie z podmiotami prowadzącymi akcje ratownicze, poszukiwawcze i humanitarne.
10. Stała wymiana informacji ze służbami dyżurnymi administracji zespolonej i niezespolonej oraz innymi służbami i inspekcjami
11. Dokumentowanie działań podejmowanych przez Centrum - W przypadku zagrożenia i zaistnienia stanu kryzysowego niezwłoczne i ciągłe informowanie o rozwoju sytuacji Centrum Zarządzania Kryzysowego szczebla centralnego.
12. Realizacja zadań stałego dyżuru na potrzeby podwyższania gotowości obronnej państwa. Zarządzanie bezpieczeństwem na poziomie ministrów Centralnym organem (pomocniczym) Prezesa Rady Ministrów w sprawach „kryzysowych” jest Rządowy Zespół Zarządzania Kryzysowego - organ opiniodawczo - doradczy właściwy w sprawach inicjowania i koordynowania działań podejmowanych w zakresie zarządzania kryzysowego. Zespół został powołany zarządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2002 r. Do zakresu zadań RZZK należy m. in. : • bieżąca analiza występujących i potencjalnych zagrożeń, • opracowywanie procedur postępowania w przypadku wystąpienia bezpośrednich zagrożeń, w tym aktów terroru, • zapewnienie koordynacji działania i współpracy organów administracji rządowej w zakresie zapobiegania zagrożeniom oraz reagowania i likwidacji ich skutków, • nadzorowanie szacowania strat i szkód powstałych w skutek sytuacji kryzysowych oraz kosztów przeprowadzania działań ratowniczych, oraz • przedstawianie Prezesowi Rady Ministrów wniosków w sprawie zwołania Sztabu Kryzysowego Rady Ministrów. Na poziomie krajowym istnieje również Rządowe Centrum Bezpieczeństwa podległe Prezesowi Rady Ministrów, które zapewnia obsługę Rady Ministrów, Prezesa Rady Ministrów, Zespołu i Ministra właściwego do spraw wewnętrznych w sprawach zarządzania kryzysowego oraz pełni funkcję Krajowego Centrum Zarządzania Kryzysowego.

Zarządzanie bezpieczeństwem w województwie Wojewoda ma wiele zadań, często wykraczających poza zadania komórki właściwej w sprawach zarządzania kryzysowego, co oznacza, że w ich realizacji muszą brać udział wszystkie wydziały urzędu wojewódzkiego, a także zespolone służby, inspekcje i straże, wojewódzkie zespoły zarządzania kryzysowego (WZZK) wojewódzkie centra zarządzania kryzysowego (WCZK) oraz wydział zarządzania kryzysowego w urzędzie wojewódzkim (WZK) Zarządzanie kryzysowe w gminie Organem właściwym w sprawach zarządzania kryzysowego na terenie gminy jest wójt (burmistrz, prezydent miasta). Do zadań wójta w sprawach zarządzania kryzysowego należy kierowanie działaniami związanymi z monitorowaniem, planowaniem, reagowaniem i usuwaniem skutków zagrożeń na terenie gminy oraz realizacja zadań z zakresu planowania cywilnego. Wśród zadań z planowania cywilnego do obowiązków wójta należeć będzie realizacja zaleceń do gminnego planu reagowania kryzysowego oraz opracowywanie i przedkładanie staroście do zatwierdzenia gminnego planu reagowania kryzysowego. Wójt na terenie gmin będzie również właściwy do zarządzania, organizowania i prowadzenia szkoleń, ćwiczeń i treningów z zakresu reagowania na potencjalne zagrożenia oraz wykonywania przedsięwzięć wynikających z planu operacyjnego funkcjonowania gmin i gmin o statusie miasta. Wśród kompetencji wójta będzie można również wyróżnić przeciwdziałanie skutkom zdarzeń o charakterze terrorystycznym oraz zadania z zakresu ochrony infrastruktury krytycznej. Swoje zadania wójt będzie wykonywał przy pomocy komórki organizacyjnej urzędu gminy (miasta) właściwej w sprawach zarządzania kryzysowego. Organem pomocniczym wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w zarządzaniu kryzysowym będzie również gminny zespół zarządzania kryzysowego. Będzie on powoływany przez wójta, który określi jego skład, organizację, siedzibę oraz tryb pracy. Zespół ten wykonuje na obszarze gminy zadania przewidziane dla zespołu powiatowego. W skład gminnego zespołu, którego pracami kieruje wójt, burmistrz, prezydent miasta, wchodzić będą osoby powołane spośród osób zatrudnionych w urzędzie gminy, gminnych jednostkach organizacyjnych lub jednostkach pomocniczych oraz pracownicy zespolonych służb, inspekcji i straży, skierowani przez do wykonywania zadań w tym zespole na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta) oraz przedstawiciele społecznych organizacji ratowniczych. Wójt, na obszarze gminy (miasta), zapewnić ma także realizację takich zadań, jak: • pełnienie całodobowego dyżuru w celu zapewnienia przepływu informacji na potrzeby zarządzania kryzysowego; • współdziałanie z centrami zarządzania kryzysowego organów administracji publicznej; • nadzór nad funkcjonowaniem systemu wykrywania i alarmowania oraz systemu wczesnego ostrzegania ludności; • współpraca z podmiotami realizującymi monitoring środowiska; • współdziałanie z podmiotami prowadzącymi akcje ratownicze, poszukiwawcze i humanitarne; • stały dyżur na potrzeby podwyższania gotowości obronnej państwa. W celu realizacji powyższych zadań wójt (burmistrz, prezydent miasta) może tworzyć gminne (miejskie) centra zarządzania kryzysowego. Współdziałanie z wojskiem Jeżeli w sytuacji kryzysowej użycie innych sił i środków jest niemożliwe lub może okazać się niewystarczające, minister obrony narodowej może - o ile inne przepisy nie stanowią inaczej - na wniosek wojewody, przekazać do jego dyspozycji pododdziały lub oddziały wojska, wraz ze skierowaniem ich do wykonywania zadań z zakresu zarządzania kryzysowego. W realizacji zadań z zakresu zarządzania kryzysowego mogą uczestniczyć oddziały wojska zgodnie z wojewódzkim planem reagowania kryzysowego. Wojsko może mieć za zadanie współdziałać w monitorowaniu zagrożeń oraz przeprowadzić ocenę skutków zjawisk na obszarze występowania zagrożeń. Wojsko może być również wykorzystane do wykonywania zadań poszukiwawczo-ratowniczych oraz ewakuowania poszkodowanej ludności i mienia. Może być także pomocne przy izolowaniu obszaru występowania zagrożeń lub miejsca prowadzenia akcji ratowniczej oraz wykonywać prace zabezpieczające, ratownicze i ewakuacyjne przy zagrożonych obiektach budowlanych i zabytkach, oraz usuwać materiały niebezpieczne i je unieszkodliwiać. Finansowanie zarządzania Finansowanie wykonywania zadań własnych z zakresu zarządzania kryzysowego na poziomie gminnym, powiatowym i wojewódzkim planuje się w ramach budżetów odpowiednio gmin, powiatów i samorządów województw. Na finansowanie zadań zleconych z zakresu administracji rządowej jednostki samorządu terytorialnego będą otrzymywały z budżetu państwa dotacje celowe. W budżecie jednostki samorządu terytorialnego powstanie rezerwa celowa na realizację zadań własnych z zakresu zarządzania kryzysowego w wysokości do 1 proc. bieżących wydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego, pomniejszonych o wydatki inwestycyjne, wydatki na wynagrodzenia i pochodne oraz wydatki na obsługę długu. Na dofinansowanie zadań własnych z zakresu zarządzania kryzysowego jednostki samorządu terytorialnego mogą otrzymywać także dotacje celowe z budżetu państwa.

Zakończenie

Aby zarządzanie kryzysowe spełniało swoje zadania na dzień dzisiejszy powinno się skupić na: • Zapewnieniu odpowiednich poziomów ochrony infrastruktury krytycznej. Minimalizacji jej słabych punktów oraz szybkie i sprawdzone plany jej odtworzenia. • Należy wdrożyć koncepcję opracowania przez operatorów planów ochrony obiektów zaliczonych do infrastruktury krytycznej. Należy przewidzieć konsekwencje finansowe dla operatorów nie wywiązujących się z realizacji tego planu. Powyższe plany zapewniłyby spójność działań na rzecz bezpieczeństwa. Właścicielom i operatorom infrastruktury krytycznej powinno przyznać się następujące uprawnienia: zgłaszanie odpowiedniemu organowi faktu, że dana infrastruktura może mieć charakter krytyczny, udział w opracowaniu planu działań na sytuacje zagrożeń związanych z infrastrukturą krytyczna wspólnie z odpowiednimi organami ochrony cywilnej i z organami ścigania. Oraz możliwość ubiegania się o refinansowanie poniesionych kosztów z budżetu państwa. • Ważne jest też na zorganizowanie dialogu z właścicielami i operatorami infrastruktury krytycznej i utworzenie platform wymiany informacji i poglądów dotyczących jej ochrony. Poziom należy uzależnić od wagi problemów oraz zaliczenia obiektu do krajowej lub europejskiej infrastruktury krytycznej. • Sieć Wczesnego Ostrzegania o Zagrożeniu dla Infrastruktury Krytycznej powinna przybrać formę elektroniczną, opartą na nowoczesnych technologiach przekazów informacji. Powinno się zapewnić jak największą odporność tej sieci.

Bibliografia

1. www.antyterroryzm.gov.pl

2. www.mon.gov.pl

3. www.rcb.gov.pl

4. Zarządzenie Nr 86 Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 sierpnia 2008 r. w sprawie organizacji i trybu pracy Rządowego Zespołu Zarządzania Kryzysowego (M.P. z 2008 r. Nr 61, poz. 538)

5. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 lipca 2008 r. w sprawie organizacji i trybu działania Rządowego Centrum Bezpieczeństwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 128, poz. 821)

6. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 2009 r. w sprawie określenia organów administracji rządowej, które utworzą centra zarządzania kryzysowego, oraz sposobu ich funkcjonowania

7. Marek WITCZAK, Adam OSINSKI, Szefostwo Obrony Przed Bronia Masowego Rażenia, Warszawa

8. Rządowe Centrum Bezpieczeństwa

9. Ustawa z dnia 17 lipa 2009r. o zmianie ustawy o zarządzaniu kryzysoym (Dz. U. Nr 131, poz. 1076).

10. Konstytucja Rzeczpospolitej Polskie,j z dnia 2 kwietnia 1997 r.

11. Ustawa z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej, Dziennik Ustaw nr 62 z 2002 poz. 558