Rozterki Cezarego Baryki - bohatera „Przedwiośnia” związane z określeniem własnej tożsamości

“Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego jest pierwszą polską powieścią XX wieku. Jest to również najgłośniejsza powieść w okresie międzywojennym. Książka ta została wydana w 1924 roku w czasie kiedy polskie społeczeństwo przeżywało jeden z najtrudniejszych okresów, gdy nastąpił rozdźwięk pomiędzy władzą a społeczeństwem. Stefan Żeromski w “Przedwiośniu” opisuje losy głównego bohatera - Cezarego Baryki, który wywodzi się z osiadłej w Baku polskiej rodziny. Baryka to człowiek, któremu przypadło żyć w bardzo trudnych czasach.

“Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego jest pierwszą polską powieścią XX wieku. Jest to również najgłośniejsza powieść w okresie międzywojennym. Książka ta została wydana w 1924 roku w czasie kiedy polskie społeczeństwo przeżywało jeden z najtrudniejszych okresów, gdy nastąpił rozdźwięk pomiędzy władzą a społeczeństwem.

Stefan Żeromski w “Przedwiośniu” opisuje losy głównego bohatera - Cezarego Baryki, który wywodzi się z osiadłej w Baku polskiej rodziny. Baryka to człowiek, któremu przypadło żyć w bardzo trudnych czasach. Po bardzo udanym dzieciństwie, które upłynęło mu w szczęśliwej rodzinie, nadchodzi rewolucja, a później wybucha pierwsza wojna światowa. Początkowo Cezary zachłystuje się rewolucją, jest pod ogromnym wrażeniem tego, co się dzieje w Baku. Bohater był głęboko przekonany o sensowności idei rewolucyjnych. Wizja ta zupełnie zaślepiła Barykę i doprowadziła do tego, że bohater wydał własną matkę, która zmarła na zesłaniu. Dla młodego człowieka był to impuls do zmian. W momencie, kiedy Cezary traci matkę zaczyna zauważać zło, które wiąże się z rewolucją i uznaje, że najistotniejsze jest realistyczne spojrzenie na efekty rewolucji. Wówczas zachodzi w nim przemiana, która sprawia, że bohater rozpoczyna poszukiwania swojej tożsamości, swojego miejsca w świecie oraz poglądów.

Po śmierci matki Cezary postanowił odnaleźć swojego ojca. Te poszukiwania stały się dla niego najważniejszym celem. Bohater dowiaduje się, że Seweryn Baryka zdezerterował z rosyjskiego wojska i przyłączył się do polskich legionów. Cezaremu nie udaje się niestety dowiedzieć niczego więcej. Kiedy w Baku dochodzi do starć pomiędzy Ormianami i Tatarami bohater unika śmierci, jednak zostaje przydzielony do pracy przy grzebaniu trupów. Przypadkiem poznaje tam swojego ojca, który roztacza przed nim wizję wspólnego powrotu do Polski. Są to chwile, w których w świadomości Cezarego pojawia się Polska, która jest ideałem, legendą.

Kolejnym etapem w poszukiwaniu własnej tożsamości były dla Cezarego doświadczenia wyniesione z podróży, którą odbył ze swoim ojcem do Wołgogradu oraz do Moskwy. W czasie podróży do tego ostatniego miejsca Seweryn Baryka roztacza przed synem słynną utopijną wizję szklanych domów. Był to wizerunek idealnej ojczyzny, w której ludzie żyją dostatnio i szczęśliwie. Opowiadanie ojca jest bardzo ważnym etapem w życiu Cezarego. Młodemu Baryce Polska wydawała się miejscem bardzo obcym. Trzeba podkreślić, że chciał wrócić od ojczyzny tylko ze względu na swojego ojca, który zaszczepił w nim myślenie o Polsce i Polakach. Prawie do końca powieści Żeromski pokazuje, że bohater będzie poszukiwał w Polsce nakreślonego ideału w wizji szklanych domów. Szklane domy stały się w powieści bardzo ważnym symbolem - znakiem Polski idealnej, bogatej.

W czasie podróży do ojczyzny dochodzi do kolejnej zmiany w myśleniu Cezarego - odkrywa, że sprawy Polski nie są mu obce i że jest Polakiem. Umierający ojciec przekazuje synowi, że w stolicy Polski może liczyć na pomoc jego przyjaciela Szymona Gajowca. Kiedy Cezary dociera do ojczyzny ulega potężnemu rozczarowaniu. Dochodzi wówczas do zestawienia utopijnej wizji szklanych domów z rzeczywistością. Pierwsze spotkanie z ojczyzną to dla bohatera szok. Żeromski opisuje to zdarzenie w następujący sposób:

“Cezary patrzał posępnymi oczyma na grząskie uliczki, pełne niezgruntowanego bajora, na domy rozmaitej wysokości, formy, maści i stopnia zapaprania zewnętrznego, na chlewy i kałuże, na zabudowania i spalone rumowiska. Wrócił na rynek, obstawiony żydowskimi kramami o drzwiach i oknach zabryzganych błotem przed miesiącami, a i przedtem nie mytych od kwartałów.

“Gdzież są twoje szklane domy? - rozmyślał brnąc dalej. - Gdzież są twoje szklane domy?…”

Cezary długo nie może się otrząsnąć po tej konfrontacji. Bohater próbuje jednak odnaleźć się w nowym miejscu i trafia do Warszawy, gdzie trafia do Szymona Gajowca. Wówczas rozpoczyna się kolejny etap poszukiwania własnej tożsamości. Cezary podejmuje studia medyczne, pracuje w biurze Gajowca, udziela również korepetycji z języka rosyjskiego. Bohater próbuje wówczas określić swoje poglądy polityczne, zawiera przyjaźnie.