
Polityka Bezpieczeństwa Wielkiej Brytanii
Temat: Polityka Bezpieczeństwa Wielkiej Brytanii. Mówiąc o Brytyjskiej polityce bezpieczeństwa należałoby wyjść od uwarunkowań historycznych, jest to o tyle ważne gdyż procesy w sferze bezpieczeństwa które miały miejsce w przeszłości, w znaczący sposób wpłynęły na obecną sytuację państwa Brytyjskiego w dzisiejszych czasach. Pierwsza sprawą o której należy powiedzieć jest to że już od wielu stuleci samo położenie geograficzne Wielkiej Brytanii w bardzo istotny sposób oddziaływało na prowadzenie polityki bezpieczeństwa i obrony.
Temat: Polityka Bezpieczeństwa Wielkiej Brytanii.
Mówiąc o Brytyjskiej polityce bezpieczeństwa należałoby wyjść od uwarunkowań historycznych, jest to o tyle ważne gdyż procesy w sferze bezpieczeństwa które miały miejsce w przeszłości, w znaczący sposób wpłynęły na obecną sytuację państwa Brytyjskiego w dzisiejszych czasach. Pierwsza sprawą o której należy powiedzieć jest to że już od wielu stuleci samo położenie geograficzne Wielkiej Brytanii w bardzo istotny sposób oddziaływało na prowadzenie polityki bezpieczeństwa i obrony. Brytania jako wyspa w naturalny sposób podlegała procesowi izolacji ze strony kontynentalnej Europy. Można z całą pewnością stwierdzić iż Anglicy stracili zainteresowanie dla spraw kontynentalnych, zaś większe znaczenie zaczęli przywiązywać do handlu zamorskiego i podboju kolonialnego, co w przyszłości miało przełożyć się na to iż Wielka Brytania stała się największym w historii imperium kolonialnym na świecie. Sytuacja ta zaczęła ulegać zmianie na początku XX wieku kiedy to dominująca pozycję zaczęły zyskiwać Niemcy oraz Stany Zjednoczone. Zmusiło to brytyjskich polityków do zmiany strategii, czyli wyjścia z szeroko rozumianej izolacji. Zamiast tego dyplomacja brytyjska zaangażowała się w budowanie sojuszu kontynentalnego w wyniku którego powstała Ententa (serdeczne porozumienie) w skład której wchodziły jeszcze Francja i carska Rosja. Jak się okazało ów porozumienie pozwoliło na pokonanie Niemiec w I wojnie światowej. Niestety nieumiejętne prowadzenie polityki zagranicznej w ciągu następnych dwudziestu lat doprowadziło do wybuchu kolejnej wojny światowej w wyniku której, mimo iż Królestwo Brytyjskie wyszło obronna ręką to jednak straciło swoje znaczenie na arenie międzynarodowej na rzecz Związku Radzieckiego i USA. Tak wiec na wstępie przybliżyłem sytuację w jakiej znajdowała się Wielka Brytania. Następnym krokiem będzie pokazanie jak dane doświadczenia historyczne wpływają obecnie na prowadzenie polityki bezpieczeństwa przez Londyn.
Kolejna rzeczą o której będzie mowa są priorytety brytyjskiej polityki bezpieczeństwa. Wobec ciągle zaciskającej się współpracy, Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych, po drugiej wojnie światowej, Londyn uważał i do tej pory uważa (choć w mniejszym stopniu) że tylko Sojusz Północnoatlantycki jest w stanie zagwarantować bezpieczeństwo na Starym Kontynencie. Przez wiele lat dominowała tzw. Postawa „NATO first” co miało oznaczać że dla Brytyjczyków ważniejsze od procesów integracyjnych na kontynencie, była współpraca z USA. Sytuacja ta uległa zmianie w 1973 roku kiedy to Zjednoczone Królestwo przystąpiło do Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej. Właściwie od tego momentu Wielka Brytania ciągle, w mniejszym bądź mniejszym stopniu, angażuje się w rozwój instytucji europejskich. Trzeba jednak pamiętać że w traktacie z Maastricht, powołującego do życia Unię Europejską, znalazł się zapis, wynikający z inicjatywy brytyjskiej, o tym iż podstawowym znaczeniem dla bezpieczeństwa UE jest NATO, co można powiedzieć było dalszym kontynuowaniem polityki „NATO first”. W sferze polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, kolejnym priorytetem jest wzmocnienie centralnych instytucji wykonawczych UE. Chodzi przede wszystkim o to by były bardziej skuteczne. Świadczy to o tym iż Brytyjczycy przywiązują większą wagę do rozwiązań praktycznych niż instytucjonalnych. Mimo iż Wielka Brytania jest zainteresowana integracją, z innymi krajami Unii Europejskiej, w wielu aspektach, to jednak z dużą nieufnością odnoszą się do Konstytucji UE. Nie tylko ów konstytucja jest pierwszym krokiem do utworzenia jednego superpaństwa, co stoi w sprzeczności z zachowaniem pełnej suwerenności państw, ale także mogło by to wpłynąć na trudności przystosowania się prawników i urzędników brytyjskich do nowego porządku prawnego.
Kolejnym zagadnieniem którym będę się zajmował są konsekwencje stosunków specjalnych Wielkiej Brytanii i USA. Oprócz jednego języka i kultury oba te kraje łączy wspólna historia oraz interesy. Do wzajemnych relacji przyczynia się również „tradycja sojuszy” ale także wspólne angażowanie się w sprawy polityki globalnej na arenie ONZ, oraz to że oba kraje należą do Rady Bezpieczeństwa. Mimo oczywistej przewagi zarówno w aspekcie militarnym jak i gospodarczym, na rzecz Stanów Zjednoczonych, nie jest to problem dla Wielkiej Brytanii. Takiemu stanowisku sprzyja pogląd obu rządów na zagrożenia mające miejsce we współczesnym świecie. Nie bez znaczenia są również powiązania gospodarcze, Wielka Brytania jest czwartym importerem amerykańskich towarów a inwestycje jakie USA ulokowały w tym kraju przekroczyły już 260 miliardów dolarów. Na całokształt specjalnych rozwiązań składa się fakt iż Wielka Brytania jest pewnego rodzaju łącznikiem pomiędzy Stanami Zjednoczonymi i Unia Europejską. Londyn zaproponował aby w stosunkach USA – UE, dominowało stanowisko jednego głosu, które było by zdecydowanie bardzie skuteczne w prowadzeniu wspólnej polityki zagranicznej, niż kilka odrębnych stanowisk członków UE. Konsekwencjami tak szerokich powiązań Londynu i Washingtonu oprócz integracji w ramach struktur europejskich jest także pomoc Wielkiej Brytanii w misjach wojskowych prowadzonych przez USA. Najlepszym tego przykładem że zarówno w Afganistanie jak i w Iraku, to właśnie kraj z nad Tamizy, zaraz po Stanach posiada największy kontyngent. Pod względem negatywnym tych powiązań, należy powiedzieć że przez to iż oba kraje tak ze sobą współpracują, są one ze sobą utożsamiane przez wiele grup międzynarodowych np. terrorystycznych. Niestety między innymi przełożyło się to na ataki terrorystyczne w Londynie w lipcu 2005 roku, niespełna cztery lata po ataku na WTC.
Ostatnim już wątkiem o jakim będzie mowa jest rola Wielkiej Brytanii w rozwoju Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony. Samo zaangażowanie się Zjednoczonego Królestwa w 1998 roku, w proces rozwoju EPBiO było na początku wielkim zaskoczeniem jednak było to zachowanie konieczne. Rząd brytyjski obawiał marginalizacji co skłoniło go do przejęcia inicjatywy. Nie bez znaczenia jest wkład Wielkiej Brytanii w rozwój europejskiego celu operacyjnego. Do korpusu szybkiego reagowania (który ma liczyć 60 tysięcy żołnierzy), Brytyjczycy zaoferowali 12500 żołnierzy oraz 72 samoloty bojowe i 18 okrętów. Ponadto wkład brytyjski ma być zwiększony zarówno pod względem jednostek bojowych (np. śmigłowce Apache) lecz również logistycznym (np. przenośny port remontowy) i wsparcia (systemy antyrakietowe i przeciwlotnicze). Dodatkowo inicjatywy jakie podejmuje Zjednoczone królestwo na arenie EPBiO nie mogą podlegać niedocenieniu. Jedną z takich inicjatyw bez wątpienia większy rozwój marynarki wojennej. Oprócz wcześniej zaoferowanych 18 statków, Brytyjczycy proponują budowę jednego lotniskowca, jednego okrętu transportującego śmigłowce, jedną grupę zadaniową (desant) oraz jedną brygadę amfibii. Mówi się także o ewentualnym udziale dwóch łodzi podwodnych i napędzie atomowym. Bardzo ważnym i ciekawym aspektem jaki wpływa na rozwój EPBiO jest fakt że Wielka Brytania jest zainteresowana pogłębianiem współpracy z nowymi państwami UE (w tym również z Polską). Po tym jak kraje Europy Wschodniej zwróciły uwagę na aspekt obrony UE, Londyn stwierdził że ze względu na podobne poglądy, Polska i inne kraje tego regionu SA bardzo atrakcyjnym partnerem w sferze bezpieczeństwa.
Tak więc podsumowując analiza przypadku Wielkiej Brytanii potwierdza ogólną prawidłowość, że budowie wzajemnych powiązań politycznych służy jednoczesne zacieśnianie więzi gospodarczych – handlowych, a przede wszystkim w dziedzinie bezpieczeństwa i obronności. Doświadczenia brytyjsko-amerykańskie ze względu na ogromną skalę i długotrwałą tradycję wzajemnych związków pozostają niewątpliwie przypadkiem szczególnym i przeniesienie ich na inny grunt polityczny i gospodarczy może nie być łatwe. Niemniej jednak stanowi to pewnego rodzaju inspirację dla innych państwa, zwłaszcza tych należących do Unii Europejskiej. Mimo iż w przeszłości Zjednoczone Królestwo prowadziło zupełnie inny rodzaj polityki, to obecnie możemy z całą pewnością mówić i państwie które głęboko angażuje się w wszelkiego rodzaju problemy z jakimi mamy obecnie do czynienia w środowisku globalizacji. Można więc powiedzieć że nie tylko poprzez przynależność do rady bezpieczeństwa, ale samo działanie i ingerencję w różne obszary na Ziemi, Wielka Brytania odgrywa rolę jednego ze stabilizatorów pokoju na Świecie.





