Światowy Proces Rozbrojeniowy

Są to procesy, które mają na celu redukcję bądź likwidację zbrojeń, dotyczą wszystkich rodzajów broni lub konkretnych (broni biologicznej, chemicznej czy atomowej), zakazu rozpowszechniania na arenie międzynarodowej czy też zakazu prowadzenia testów i prób z określonym rodzajem uzbrojenia. Rozważania na temat rozbrojenia rozpoczęły się na przełomie XIX i XX wieku. Szczególnie ten temat poruszany był na Konferencjach Haskich w 1899 roku i 1907 roku. Jednak nie doszło do żadnych konkretnych decyzji czy porozumienia. Następnie temat rozbrojeń powrócił po zakończeniu II Wojny Światowej, kiedy to rozpoczął się tzw. „wyścig zbrojeń”. Powodem było wprowadzenie nowych rodzajów broni, w tym broni jądrowej. W 1946 roku Komisja Energii Atomowej powołana przez prezydenta Harry’ego Trumana miała na celu wprowadzenie zakazu posiadania tego rodzaju broni, lecz nie przyniosło to pożądanych efektów. Następnym krokiem, który okazał się przełomem był Komitet Rozbrojeniowy z siedzibą w Genewie (w 1984 przekształcony w Konferencję Rozbrojeniową), instytucja to była ściśle powiązana z ONZ. Na początku liczył osiemnastu członków, ale z czasem stan wzrósł do czterdziestu. Najważniejsze osiągnięcia to:

• Układ o zakazie prób z bronią jądrową w atmosferze, przestrzeni kosmicznej i pod wodą (1963),
• Układu o nieproliferacji broni jądrowej (1968),
• Układu o pokojowym wykorzystaniu przestrzeni kosmicznej (1967),
• Konwencji o zakazie badań, produkcji i magazynowania broni bakteriologicznej (1972). Następnie w 1986 roku doszło do porozumienia pomiędzy USA i ZSRR wskutek czego zostały zlikwidowane rakiety krótkiego i średniego zasięgu. W 1990 roku państwa NATO i Układ Warszawskiego podpisały traktat w sprawie zbrojeń konwencjonalnych – CFE. Natomiast dwa lata później państwa KBWE podpisały traktat o otwartych przestworzach. Na przełomie XX i XXI negocjacje na temat procesu rozbrojeniowego zostały poddane próbie za sprawą rozpadu ZSRR i powstaniem państw postradzieckich, czy też zagrożenie ze strony Iraku czy Iranu, Korei Północnej- prawdopodobnych posiadaczy broni jądrowej, a także terroryzm międzynarodowy.