14 grudnia 1967 r. ministrowie spraw zagranicznych NATO przyjęli tezy zawarte w raporcie swego belgijskiego kolegi Pierre’a Harmela, według których strategia polityczna Sojuszu Atlantyckiego powinna zawierać, obok elementu odstraszania, element aktywnego współtworzenia pokojowych więzi i stosunków z krajami bloku radzieckiego. Harmel twierdził, że tylko równoległe działanie w obu tych kierunkach przyniesie stabilizację pokoju światowego i wzrost wzajemnego zaufania. Wprawdzie elementy nowej strategii pojawiły się już w polityce amerykańskiej pod koniec kadencji prezydenta Kennedyego, to jednak jej głównym wykonawcą był prezydent Nixon i jego doradca do spraw bezpieczeństwa Henry Kissinger. Co znamienne. raport Harmela wychodził naprzeciw oczekiwaniom RFN, stwierdzając, iż trwała regulacja pokojowa nie jest możliwa bez rozwiązania kwestii niemieckiej, stanowiącej jądro napięć w Europie. Ważnym uzupełnieniem amerykańskiej polityki zagranicznej tego czasu stała się tzw. doktryna Nixona, zaprezentowana 25 lipca 1959 na wyspie Guam (nazywana w związku z tym niekiedy doktryną Guam), w której nowy prezydent USA stwierdzał, że jego kraj nie będzie ponosił wyłącznej odpowiedzialności za obronę sojuszników i przyjaciół oraz że nie będzie jej w całości finansował. Na podstawie takich przesłanek strategicznych zarówno Stany Zjednoczone, jak i czołowi sojusznicy rozwinęli wielką i wszechstronną aktywność mającą na celu ograniczenie ryzyka wybuchu wojny, zahamowanie wyścigu zbrojeń i zredukowanie wydatków zbrojeniowych oraz wytworzenie sieci wzajemnie korzystnych układów, porozumień, wspólnych programów itp., która miała krępować ewentualne działania agresywne podejmowane przez blok komunistyczny. Okres, w jakim strategia ta była realizowana, nazywa się okresem odprężenia (detente). Już podczas negocjacji nad układem o nierozprzestrzenianiu broni atomowej USA i ZSRR wyraziły gotowość do rozmów w sprawie ograniczenia broni strategicznej (SALT). Wskutek radzieckiej interwencji w Czechosłowacji w 1968 r. na rozpoczęcie ich trzeba było czekać do 17 listopada 1969 r. Były niezwykle skomplikowane i twarde, aczkolwiek odbywały się w rzeczowej atmosferze, o czym świadczy fakt, że przed finałem SALT obydwa kraje zawarły kilka układów regulujących takie kwestie, jak zakaz umieszczania broni masowego rażenia na dnie morza, metody zapobiegania przypadkowemu wybuchowi wojny nuklearnej czy zakaz badań, produkcji i składowania broni biologicznej. Do owocnego zakończenia SALT bardzo przyczynił się Nixon doprowadzając do nawiązania stosunków między USA, a Republiką Ludową. Doszło do tego w wyniku trwających od 1969 r. sondaży, tajnej wizyty Kisstngera w Pekinie i spotkania Richarda Nixona z Mao Tsetungiem w Pekinie w dniach 21-28 lutego 1972 r. Rozegranie karty chińskiej dla Kremla, który do tej pory traktował antagonizm amerykańsko-chiński jako nieprzezwyciężony, oznaczało wyraźnie, że w najlepszym razie — Waszyngtonowi ubywa jeden nieprzyjaciel lub — w gorszym razie — Związkowi Radzieckiemu przybywa nowy wróg, usytuowany na wschodnich rubieżach. Negocjacje SALT zakończyły się podpisaniem w dniu 26 maja 1972 r. podczas pierwszej wizyty prezydenta Stanów Zjednoczonych w Moskwie dwóch zasadniczych dokumentów. W pierwszym z nich, w układzie o pociskach antybalistycznych, obydwie strony godziły się na zbudowanie tylko dwóch systemów obrony przeciwrakietowej. Jednego dla osłony stolicy państwa, drugiego dla osłony rejonu wystrzeliwania pocisków balistycznych. Dzięki takiemu postanowieniu USA i ZSRR zniechęcały się wzajemnie do zaskakującego ataku nuklearnego na swoje centra kierownicze i główne środki odstraszania, osiągając tym samym wielkie oszczędności, gdyż systemy antyrakietowe były instalacjami niezmiernie kosztownymi. W drugim zawartym wówczas układzie, określanym jako tymczasowe porozumienie o strategicznych broniach ofensywnych, obie układające się strony określały limit poszczególnych środków przenoszenia broni nuklearnych o zasięgu międzykontynentalnym. W związku z przewagą techniczną broni amerykańskiej układ zezwalał stronie radzieckiej na posiadanie większej ilości środków przenoszenia z wyjątkiem bombowców strategicznych, w której to dziedzinie Amerykanie zachowywali przewagę. Zawarte przez Nixona i Breżniewa porozumienia ograniczające zbrojenia strategiczne miały charakter tymczasowy i obowiązywały do 1977 r. W ówczesnej „odprężonej” atmosferze, zanim upłynęło pół roku 21 listopada 1972 r. kraje podjęły negocjacje nad stałym układem o ograniczeniu zbrojeń strategicznych, określane mianem SALT II. W tym samym mniej więcej czasie dla podtrzymania dobrego klimatu Nixon zgodził się na układ handlowy, który przewidywał sprzedaż radzieckiemu partnerowi olbrzymich ilości pszenicy na niezwykle korzystnych warunkach. Pomimo tego gestu negocjacje SALT II natrafiły na poważne trudności, wynikające z pogorszenia klimatu międzynarodowego wskutek obalenia Salvadora Allende w Chile (wrzesień 1973 r.) oraz przede wszystkim, wojny izraelsko-arabskiej (październik 1973 r.). Obydwa mocarstwa jednoznacznie opowiedziały się po stronie swoich bliskowschodnich sojuszników, udzielając im wielkiego wsparcia logistycznego i wywiadowczego, wskutek czego wojna Jom Kippur nabrała cech zastępczego konfliktu między mocarstwami. Poważną przyczyną przewlekania rozmów SALT II okazały się ponadto zmiany w arsenałach rakietowych ZSRR. Zawierając tymczasowe porozumienie o strategicznych broniach ofensywnych w 1972 r. Amerykanie sądzili iż na wiele lat posiedli monopol na technologie produkcji rakiet balistycznych. Poczucie zagrożenia i niepewności co do ZSRR pogłębiły się, gdy w latach 1977-1978 Moskwa rozmieściła w Europie nowoczesne, wielogłowicowe rakiety średniego zasięgu, wskutek czego osiągnęła strategiczną przewagę na naszym kontynencie. sierpnia 1975), o której będzie jeszcze mowa. Prawdziwe jednak losy odprężenia i cała przyszłość partnerów rozstrzygały się tam, gdzie dyskutowano o problemach zbrojeń strategicznych i broni jądrowej, to jest w ramach negocjacji SALT II. Głównymi etapami tych rozmów były regularne — do pewnego momentu — „szczyty” radziecko-amerykańskie. W dniach 16-24 czerwca 1973 r. spotkanie takie odbyło się w Stanach Zjednoczonych. Przyjęto na nim zasady, jakimi powinni kierować się negocjatorzy SALT II. W dniach od 27 czerwca do 3 lipca 1974 r. spotkali się w Moskwie Breżniew z Nixonem. Było to ich ostatnie spotkanie. Wyniki tego szczytu okazały się nader skromne. Objęły układ pozwalający na utrzymywanie tylko jednego systemu obrony przeciw pociskom balistycznym, a nie dwóch, jak postanowiono w 1972 r. Niespodziewanie poważne wyniki osiągnęli natomiast Gerald Ford i Leonid Breżniew podczas zapoznawczego spotkania 23 i 24 listopada 1974 r. we Władywostoku, na którym ustalono wstępnie, że w wyniku porozumienia SALT II obydwie strony zredukują arsenał środków przenoszenia broni jądrowej do 2300 sztuk, przy czym tylko 1320 z nich wyposażonych będzie w wielogłowicowe ładunki nuklearne. Układ SALT II w znacznej mierze opierający się na uzgodnionych we Władywostoku zasadach, podpisany został 18 czerwca 1979 r. podczas szczytu w Wiedniu, na którym spotkali się Carter i Breżniew. Już w chwili podpisywania budził pewne wątpliwości i nie został ratyfikowany przez USA, nie mniej oby dwa kraje przestrzegały zgodnie jego postanowień.