Stosowanie zabiegów ciepłych w kosmetyce

Aby zapoznać się z terminem ,,ciepłolecznictwo’’ należałoby wyjść od definicji tego terminu, która przybliżyłaby nam, to z czym mamy się zapoznać- zatem cóż to jest to ziołolecznictwo? Według specjalistów i znawców tematyki jest to forma termoterapii, która polega na przekazywaniu do organizmu energii cieplnej poprzez przewodzenie, przenoszenie lub też promieniowanie.

Przewodzenie – przekazywanie energii cieplnej z jednej cząsteczki do drugiej za pośrednictwem ruchu drgającego tych cząsteczek. Polega ono na oddawaniu ciepła przez ciało o ciepłocie wyższej ciału o ciepłocie niższej przy ich bezpośrednim kontakcie. Tkanki ludzkie wykazują zróżnicowanie zdolności przewodzenia ciepła. Wartość współczynnika przewodnictwa cieplnego zależy przede wszystkim od ich stopnia ukrwienia. Zarówno skóra jak i lżąca pod nią tkanka tłuszczowa stanowią dobrą izolację oddawania ciepła drogą przewodzenia.

Przenoszenie (konwekcja) – polega na ruchu części środowiska gazowego lub ciekłego o różnych temperaturach, powstały w wyniku zmniejszenia gęstości części środowiska o wyższej temperaturze, które jako lżejsze unosi się ku górze.

Ciepłolecznictwo, czyli leczenie ciepłem, polega na dostarczeniu do ustroju energii cieplnej, poprzez wykorzystywanie ciepłych okładów lub powietrza o podwyższonej temperaturze(sauna). Może mieć zastosowanie miejscowe i ogólne. Taka forma leczenia znana jest we wszystkich kulturach na wszystkich lądach od wielu tysięcy lat. Energia cieplna stanowi najsilniejszy przeciwbólowy i przeciwzapalny doraźny środek, a równocześnie najpotężniejszy dla wszystkich czynności ustroju, jakimi dysponuje fizykoterapia. W leczeniu ciepłem najistotniejszą rolę odgrywa skóra. Spełnia ona bardzo ważną rolę w mechanizmie oddziaływania na ustrój różnych czynników fizykalnych. Jako struktura tkankowa otaczająca cały ustrój, odbiera i przetwarza oddziałującą na nią energię. Skóra jest swoistego rodzaju “anteną” centralnego układu nerwowego, dzięki której napływają do niego informacje o wszelkich zmianach zachodzących w środowisku zewnętrznym. W skórze znajdują się receptory, które są odbiornikami określonej postaci energii. Zachodzące pod jej wpływem pobudzenie receptorów zostaje drogą nerwów dośrodkowych przekazane do ośrodkowego układu nerwowego, skąd przez nerwy odśrodkowe zostają wysłane impulsy nerwowe do narządów wykonawczych - efektorów (mięśnie, gruczoły). W ten sposób zamyka się łuk odruchowy na drodze receptor - ośrodkowy układ nerwowy - efektor. Pobudzenie receptorów skóry może na drodze odruchowej spowodować odczyn nie tylko w skórze, ale także, w wyniku odruchów skórno-trzewnych, w narządach wewnętrznych. W mechanizmie oddziaływania na ustrój czynników fizykalnych równie doniosła rolę jak skóra, spełnia sieć naczyń krwionośnych skóry. Rozszerzone naczynia krwionośne skóry stanowią zbiornik krwi, mogący pomieścić około 1/4 całkowitej jej ilości. Rozszerzenie naczyń krwionośnych skóry wpływa także na zwiększenie przepływu krwi przez tkanki, co jest szeroko stosowane i wykorzystywane w leczeniu wielu schorzeń na przykład stanów zapalnych. Skóra spełnia wiele funkcji. Do najważniejszych zaliczamy funkcję ochronną przed wirusami, bakteriami, grzybami, środkami chemicznymi czy urazami mechanicznymi. Funkcja barwnikotwórcza jest spełniona dzięki melanocytom, które wraz z pigmentem tworzą filtr uniemożliwiający penetrację światła pozafiołkowego do głębszych warstw skóry. Równie ważna jest funkcja wydzielnicza (gruczoły łojowe wydzielające łój), wydalnicza (gruczoły potowe wydalające pot), czy funkcja recepcyjna (odbierania bodźców) i resorbcyjna (pochłaniania). W tym miejscu nie należy również zapominać o funkcji, jaką jest udział skóry w procesie termoregulacji. Wpływ ciepła na ludzki organizm Wpływ ciepła na organizm zależy od takich czynników jak: • natężenie ciepła (różnica pomiędzy temperaturą bodźca a temperaturą organizmu); • okoliczności fizyczne towarzyszące działaniu ciepła; • możliwości termoregulacyjne ustroju; • czas działania bodźca; • zmiana natężenia bodźca w czasie; • powierzchnia ciała na którą działa bodziec; właściwości fizyczne środowiska wchodzącego w bezpośredni kontakt ze skórą (przewodnictwo cieplne, ciepło właściwe, pojemność cieplna). Wpływ ciepła na układ krążenia Pod wpływem działania ciepła napięcie ścian naczyń krwionośnych obniża się, następuje rozszerzenie się naczyń krwionośnych obwodowych i zwiększenie szybkości przepływu krwi w obrębie obszaru ciała poddanego działaniu bodźca cieplnego. Należy pamiętać, że taka sytuacja może doprowadzić do warunków przeciążenia serca, spowodować znaczny stan odwodnienia, na wskutek pocenia, może również spowodować zachwianie równowagi pomiędzy ilością krwi krążącej a pojemnością naczyń, co w konsekwencji może doprowadzić do krytycznego spadku ciśnienia krwi i zapaści naczyń krwionośnych. Wpływ ciepła na czynności wydzielnicze nerek Przegrzanie nerek wywołuje przekrwienie czynne i zwiększa czynność wydzielniczą. Ogólne przegrzanie ustroju, zwłaszcza gdy wystąpi silne pocenie, zmniejsza wydzielanie moczu. Wpływ ciepła na układ oddechowy Stan przegrzania zwiększa wentylację płuc proporcjonalnie do podwyższonej ciepłoty ciała. Liczba oddechów na minutę wzrasta, co wpływa z kolei na odwodnienie organizmu.

Wpływ ciepła na układ mięśni szkieletowych i gładkich Działanie ciepła obniża ich napięcie i wpływa na zmniejszenie napięcia powierzchniowego. Ogólne wskazania do leczenia ciepłem Wskazania do stosowania ciepła obejmują przede wszystkim przewlekłe stany zapalne o różnej etiologii, w których na skutek przekrwienia czynnego można uzyskać pozytywne wyniki leczenia. Również przykurcze mięśniowe występujące po urazach lub niedowładach, przy umiejętnym zastosowaniu ciepła mogą ulec rozluźnieniu. Tak więc leczenie ciepłem znajduje zastosowanie w chorobach:  narządu ruchu (stłuczenia, krwiaki i urazy tkanek miękkich na czwarty-piąty dzień od urazu, po ustąpieniu odczynu zapalnego, stany pourazowe więzadeł i torebek stawowych w 2-3 tygodnie po wystąpieniu urazu);  reumatycznych (w I fazie reumatoidalnego zapalenia stawów, natomiast w II i III fazie tylko w okresie remisji, ZZSK, choroba zwyrodnieniowa stawów, w tym stawów kręgosłupa);  układu nerwowego (nerwobóle i zapalenia nerwów obwodowych, po ustąpieniu ostrego okresu, postrzał, rwa kulszowa, porażenie nerwu twarzowego, przykurcze mięśniowo-stawowe, rdzeniowe porażenie kurczowe);  skórnych (trądzik, czyraczność);  układu oddechowego (przewlekłe zapalenie zatok, nieżyt gardła i krtani, ostre i przewlekłe nieżyty oskrzeli, zapalenie ucha środkowego);  układu krążenia (choroba Raynauda);  przemiany materii (otyłość, przewlekła dna);  układu moczowego (zapalenie pęcherza moczowego i dróg moczowych, kamica dróg moczowych, przebiegająca bez powikłań);  układu pokarmowego (nieżyt żołądka, przewlekłe zapalenie jelit, stany kurczowe jelita grubego, przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych, kamica pęcherzyka przebiegająca bez powikłań czy dyskineza dróg żółciowych). Przeciwwskazania do leczenia ciepłem Przystępując do leczenia ciepłem należy uwzględnić ogólny stan pacjenta, jego wrażliwość na bodźce cieplne, chorobę zasadniczą, jej okres i choroby współistniejące. Wszelkie zabiegi cieplne, zwłaszcza o działaniu ogólnym, powodującym przegrzanie organizmu są przeciwwskazane w:  ostrych okresach choroby,  nadciśnieniu tętniczym,  niewydolności krążenia,  zespole płucno sercowym,  chorobie niedokrwiennej serca,  zawale serca,  miażdżycowym stwardnieniu tętnic,  zakrzepowo-zatorowym zapaleniu naczyń,  skłonności do krwawień,  cukrzycy,  gruźlicy,  nadczynności tarczycy,  chorobie nowotworowej,  czynnej chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy,  chorobach ośrodkowego układu nerwowego,  zaburzeniach czucia powierzchniowego,  chorobach psychicznych,  fotodermatozach,  wyniszczeniach organizmu, zwłaszcza w wieku starczym. Przy wyżej wymienionych chorobach jest dopuszczalne stosowanie zabiegów cieplnych miejscowych, pod warunkiem ustalenia wrażliwości pacjenta na bodźce cieplne oraz ścisłej kontroli jego reakcji na zabiegi. Przeciwwskazaniem do stosowania miejscowych zabiegów cieplnych są ostre okresy choroby, urazy kości i stawów (złamania), zmiany zwyrodnieniowe i zniekształcające stawy w przypadku odwapnień kości, odmrożenia, owrzodzenia podudzi czy gruźlica kostno-stawowa. Zabiegi ciepłolecznicze Zabiegi, w których wykorzystuje się bodźce cieplne są dość rozpowszechnione i znajdują swe zastosowanie zarówno w warunkach domowych, jak i w specjalistycznym leczeniu fizykoterapeutycznym czy balneoterapeutycznym. Do najprostszych źródeł przekazujących organizmowi ciepło w wyniku przewodzenia należą termofory, poduszki elektryczne czy woreczki z rozgrzanym piaskiem. Ciepło z tych urządzeń przenika do organizmu stosunkowo płytko i raczej nie daje efektów głębokiego przegrzania. Zabiegi te są powszechnie stosowane w warunkach domowych. W warunkach gabinetów fizjoterapeutycznych, do miejscowego przegrzania stosuje się terapię żelową. Wśród innych specjalistycznych zabiegów ciepłolecznictwa należy wymienić saunę, parafinę, ciepłe peloidy (borowinę, torf, błoto, fango) kocowanie metodą Kenny czy ciepłą hydroterapię (kąpiele przegrzewające, polewania, okłady, zawijania). W tym miejscu należy również wymienić promieniowanie podczerwone, a także terapię ultradźwiękami czy polem elektrycznym o wysokiej częstotliwości, dające efekt głębokiego przegrzania.

Zabiegi ciepłolecznicze dzieli się na zabiegi “ciepła suchego” oraz na “ciepła mokrego”.

“Ciepło mokre” opiera się głównie na zabiegach w których wykorzystywana jest woda, ale nie tylko. Możemy tutaj zaliczyć zabiegi z zakresu balneoterapii oraz wodolecznictwa oraz zabiegi parafinowe. Ten rodzaj ciepła jest intensywniejszy, gdyż zwiększa ono przegrzanie organizmu poprzez utratę zdolności parowania potu (co oznacza, że ciepło nie ucieka z organizmu, tak jak się to ma przy wykorzystywaniu ‘ciepła suchego’). Stosuje się je w chorobach przewlekłych (np. reumatycznych, czy neurologicznych). Wskazaniami do zabiegów parafinowych są blizny, zrosty pooperacyjne, przykurcze stawów, urazy torebek stawowych i więzadeł, zmiany zwyrodnieniowe stawów, dychawica oskrzelowa, przewlekłe choroby stawów rąk i stóp oraz jako rozgrzanie ciała przed ćwiczeniami. Parafinoterapię dzielimy na następujące zabiegi: okłady parafinowe i z parafango, maseczki parafinowe, zawijania parafinowe, częściowe kąpiele parafinowe, rękawiczki lub skarpetki parafinowe, wlewy okołostawowe. Parafiny nie powinno się stosować przy zaburzeniach czucia, uczuleniu na parafinę, ostrych stanach chorobowych, przy uszkodzeniach skóry i przy osteoporozie. Parafina powoduje mocne przekrwienie tkanek podskórnych i skóry ze względu na dużą pojemność cieplną. Po zabiegu można wykonać masaż, skóra jest wtedy dobrze do niego przygotowana.

“Ciepło suche” powoduje wzmożenie potliwości skóry, dzięki czemu organizm szybciej oddaje ciepło. Do tego rodzaju zabiegów zaliczamy: nagrzewanie poprzez wykorzystanie termoforu, suszarki do włosów, poduszki elektrycznej, nagrzewanie gorącym piaskiem, czy poprzez budki cieplne: solaria, świetlanki. Jak zatem wynika z przedstawionych metod i sposobów leczenia ciepłem- ciepłolecznictwo to coś co podarowali nam nasi przodkowie którzy nie znali nowoczesnych metod leczenia w naszym rozumieniu ale już oni doskonale wiedzieli jak skuteczna to metoda leczenia. My tylko tą metodę przystosowaliśmy i rozwinęliśmy dla naszych potrzeb. Charakterystyczne jest to, że jest to metoda bezinwazyjna i nie musi być stosowana tylko w placówkach szpitalnych ale z powodzeniem jest stosowana w salonach kosmetycznych. Stąd też takie duże zainteresowanie nią szczególnie współczesnych pań oraz osób związanych ze współczesną kosmetologią.