
Definiowanie polityki etnicznej
Tematem mojej pracy jest definiowanie polityki etnicznej. W moim referacie wykorzystałem literaturę taką jak: Etniczność. Ład-Konflikt-Sprawiedliwość, W. Żelaznego; Studia i szkice z dziejów najnowszych politologii i socjologii K. Pudło, oraz fragmenty Paradygmatu badawczego polityki etnicznej jako polityki publicznej państwa Henryka Chałupczaka. W mojej pracy poruszyłem zagadnienia dotyczące definiowania polityki etnicznej oraz jej charakterystyczne elementy. Pojęcie etniczności pochodzi ze starożytnej Grecji i oznacza ono zespół cech charakteryzujących daną społeczność w sposób niepowtarzalny, co pozwala na łatwe odróżnienie jej od innych.
Tematem mojej pracy jest definiowanie polityki etnicznej. W moim referacie wykorzystałem literaturę taką jak: Etniczność. Ład-Konflikt-Sprawiedliwość, W. Żelaznego; Studia i szkice z dziejów najnowszych politologii i socjologii K. Pudło, oraz fragmenty Paradygmatu badawczego polityki etnicznej jako polityki publicznej państwa Henryka Chałupczaka. W mojej pracy poruszyłem zagadnienia dotyczące definiowania polityki etnicznej oraz jej charakterystyczne elementy.
Pojęcie etniczności pochodzi ze starożytnej Grecji i oznacza ono zespół cech charakteryzujących daną społeczność w sposób niepowtarzalny, co pozwala na łatwe odróżnienie jej od innych. Etniczność pomaga na oddzielenie członków sobie bliskich pod względem kulturowym od osób wywodzących się z odmiennej grupy społecznej. Na elementy etniczności składa się wspólne pochodzenie, historia i wierzenie. Samo pojęcie polityki etnicznej określane jest niekiedy mianem polityki mniejszościowej, etnopolityki, polityki narodowościowej czy też polityki wobec mniejszości narodowych i etnicznych. Według K. Pudło polityka etniczna państw to wielostronne działania centralnych ośrodków kierowniczych państw wobec mniejszości narodowych i etnicznych zmierzających do realizacji wobec nich określonych działań na danym etapie rozwoju państwa. Polityka ta określa okresowe lub stałe ich statusy przez akty normatywne i organy uprawnione do podejmowania wobec nich decyzji stanowiących i regulujących całokształt życia zbiorowego etnicznych społeczności mniejszościowych w społeczeństwie globalnym państwa. Walter Żelazny w swoich pracach natomiast rozdzielił definicję etnopolityki i polityki etnicznej, z których ta pierwsza oznaczała dyscyplinę prowadzącą studia nad stosunkami, które zachodzą między systemami etnicznymi a systemami politycznymi, a sama polityka etniczna jego zdaniem oznaczała praktykę polityczną jaką stosują państwa wobec mniejszości i grup etnicznych. Zdaniem Walentego Baluka polityka etniczna państwa obejmuje nie tylko politykę wobec mniejszości narodowych ale także działania związane z narodem tytularnym mieszkającym w kraju lub poza nim, diaspory oraz migrantów. Elementami tej polityki są koncepcje polityki etnicznej, podstawy prawne w tym status prawny grup, podstawy instytucjonalne oraz praktyka polityczna.
Przechodząc do analizy samej polityki etnicznej warto także wyjaśnić pojęcia z nią związane. Jednym z takich pojęć jest mniejszość narodowa oznaczająca grupy ludności, które różnią się od większości mieszkańców lub panującej politycznie społeczności pochodzeniem etnicznym, religią, językiem, religią lub kulturą. Mniejszości narodowe mogą tworzyć zwartą grupę na danym terytorium lub przebywać w rozproszeniu.
Prawo mniejszości narodowych jak i zasady polityki etnicznej uregulowane są przede wszystkim w prawie międzynarodowym oraz w konstytucjach poszczególnych państw.
Najważniejszymi dokumentami dotyczącymi mniejszości narodowych i ich praw są: Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych z 1966 roku który zakazuje dyskryminacji jednostek ze względu na rasę, religię, płeć, poglądy polityczne, pochodzenie społeczne i narodowość. Drugim takim dokumentem jest Deklaracja Praw Osób Należących do Mniejszości Narodowych lub Etnicznych Religijnych i Językowych która zawiera katalog praw mniejszości i praw państwa. Polityka etniczna nie jest stała, ciągle się zmienia pod wpływem wielu czynników. Do czynników zewnętrznych powodujących w niej zmiany możemy zaliczyć: polityczną i gospodarczą pozycję państwa, zewnętrzny wpływ na poszczególne grupy etniczne, układy bilateralne dotyczące mniejszości narodowych oraz porozumienia globalne lub regionalne wobec mniejszości narodowych i etnicznych. Do zmian wewnętrznych oddziałujących na politykę etniczną zaliczyć możemy: liczbę i liczebność grup etnicznych, czas i okoliczności przybycia, okres zamieszkania w państwie, posiadanie własnych organizacji państwowych, odległość od własnych organizacji państwowych, pozytywne lub negatywne stereotypy o danej grupie etnicznej oraz pozycje społeczno-polityczną danej grupy etnicznej. Z pojęciem polityki etnicznej związana jest także polityzacja etniczności która oznacza uświadomienie wspólnocie etnicznej możliwości wykorzystania polityki do utrwalenia własnych wartości i kultury etnicznej oraz stymulowanie zainteresowania grup własną odmiennością w celu mobilizacji etniczności. Z polityką etniczną związany jest także szereg zbrodni które miały miejsce przed ich uregulowaniem w prawie międzynarodowym, a należą do nich: zbrodnie etniczne miękkie (etnocyd) czyli całość technik i metod które bez konieczności fizycznego unicestwienia danej populacji, w jej środowisku naturalnym, mogą doprowadzić do wykorzenienia jej kultury i jeżyka zamieniając ją na kulturę zdobywców. Zbrodnia ta miała miejsce przy wynaradawianiu Bretończyków we Francji. Zbrodnie etniczne pośrednie to między innymi segregacja rasowa lub propagowanie rasizmu czy nacjonalizmu, natomiast zbrodnie etniczne twarde (tzw. etnozagłada) to zbrodnie gwałtu czyli użycie go jako wymuszenie określonych działań; zbrodnie ekonomiczne czyli niszczenie środowiska naturalnego co miało miejsce przy podboju Indian przez białych w Ameryce Północnej. zbrodnie biologiczne których celem jest zmniejszenie populacji danej grupy etnicznej za pomocą rozdzielenia rodzin lub sterylizacji. Zbrodnia związana z transferem i wymianą ludności ma na celu przemieszanie ludności w celu pokrywania się jednostek politycznych i etnicznych co działo się między Polską a ZSRR po zakończeniu II Wojny Światowej. Zbrodnie izolacji i koncentracji ludności dążyły do wyniszczenia części ludności w skutek głodu i chorób bądź pracy niewolniczej. Do zbrodni etnicznych zalicza się również eksterminacje całkowite bądź selektywne których przykładem może być zbrodnia katyńska (NKWD, ZSRR). Ostatnim rodzajem zbrodni są masowe deportacje czyli wymuszenie przesiedlenia ze swej ojczyzny w ramach państwa co miało miejsce za czasów ZSRR.
Podsumowując polityka etniczna państw przed uregulowaniem jej w prawie międzynarodowym jak i krajowym poszczególnych państw była prowadzona bardzo chaotycznie i działała głównie na niekorzyść ludności. Jednakże gdy kwestię tę uregulowano stała się ona podstawą do zapewniania praw mniejszościom narodowym zapewniając im bezpieczeństwo i ochronę przed dyskryminacją.
