Przełom XIX i XX wieku przyniósł wzrost zainteresowania tematyką zbrojeniową. Przeprowadzano wiele dyskusji na ten temat, jednak dopiero po II wojnie światowej zajęto się tym problemem dokładniej. W drugiej połowie XX wieku podpisano wiele porozumień ograniczających wyścig zbrojeń oraz określający ich redukcje. Można wymienić trzy specyficzne rodzaje, odnoszące się do ograniczenia rozwoju zbrojnego pod wzglądem przestrzennym, ilościowym i jakościowym. Największe znaczenie dla światowego bezpieczeństwa miało oczywiście rokowanie zbrojeniowe odbywające się głownie na płaszczyźnie dwustronnej, tj. Stany Zjednoczone, a ZSRR, jednak nie brakowało równie istotnych porozumień w skali regionalnej. Region według Josepha S. Nve’a jest to ,,ograniczona liczba państw, połączonych geograficzną bliskością i pewnym stopniem wzajemnej współzależności’’. Dodatkowymi składnikami oprócz wyżej wymienionych są min.: historyczne doświadczenia, podział bogactwa, kulturowe, społeczne czy etniczne tradycje, a także ideologiczne i polityczne preferencje. Tak więc hierarchiczny podział form współpracy regionalnej przedstawia się następująco. Jako najbardziej złożoną formą jest pojawienie się świadomości regionalnej wśród elit i warstw społecznych sąsiadujących ze sobą regionów. Następnie wskazuje się, iż skutkiem owej świadomości jest ujawnienie się wspólnoty potrzeb i interesów społecznych, co z kolei prowadzi do wzrostu interakcji między pastwami czy społecznościami, co tworzy pojawienie się potrzeby regulowania wzajemnych oddziaływań. Najbardziej zaawansowaną fazą rozwoju regionalizmu natomiast jest integracja państw danego obszaru. Współcześnie głównymi cechami regionalizmu jest liczba, zasięg oraz różnorodność regionalistycznych projektów. Odrodzenie ich wymaga widzenia problemu w globalnej perspektywie, ogólne siły międzynarodowe znajdujące się obok wewnątrz regionalnej dynamiki. Wcześniej widoczne linie podziału między modelami regionalistycznych organizacji między światem rozwiniętym, a rozwijającym się ulega zatarciu. Niektóre z nowych przedsięwzięć obejmują kraje po obu stronach podziału, np. rozszerzenie Unii Europejskiej. Następuje coraz większa integracja oraz zmniejsza się różnica miedzy regionalizmem politycznym, a ekonomicznym. Współcześnie regionalizm cechuje wielowymiarowość, np. regionalizm ekonomiczny może być czynnikiem, za pomocą którego mogą być realizowane ogólniejsze cele bezpieczeństwa i polityki. Ponadto szybki rozwój regionalistycznych rozwiązań wywołuje złożone i trudne kwestie dotyczące charakteru i utrzymania ładu międzynarodowego, w sferach polityki, bezpieczeństwa, a nawet kwestiach polityczno- ekonomicznych. OBWE czyli Organizacja Bezpieczeństwa i Wspólnoty w Europie jest w rozumieniu Karty Narodów Zjednoczonych organizacją regionalną, skupiającą 56 państw op równych statusie. Jako główny cel OBWE zakłada umacnianie bezpieczeństwa i współpracy na obszarze działania obejmującego trzy płaszczyzny: polityczno- wojskowy; gospodarczo- ekologiczny; oraz ludzki. Początki OBWE sięgają lat 1970-tych i utworzenia Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (KBWE), forum dialogu i negocjacji pomiędzy Wschodem i Zachodem. Rezultatem dwuletnich spotkań KBWE prowadzonych w Genewie i Helsinkach było przyjęcie 01.08.1975 r. Aktu Końcowego spotkania w Helsinkach. Zawierał on szereg zobowiązań o charakterze politycznym, wojskowym i ekonomicznym oraz ustalał zasady którymi powinny się kierować państwa zarówno w kontaktach między sobą, jak i w odniesieniu do swoich obywateli. Do roku 1990 KBWE funkcjonowała na zasadzie spotkań i konferencji, w ramach których poszerzano istniejące zobowiązania oraz dokonywano przeglądu ich implementacji. Paryska Karta Nowej Europy odnotowując przemiany mające miejsce w Europie, wskazała na KBWE jako gwaranta umacniania bezpieczeństwa i współpracy po roku 1989. W rezultacie doszło do wzrostu znaczenia KBWE, co wiązało się m. in. z poszerzeniem zakresu działalności oraz powołaniem stałych instytucji takich jak Sekretariat, Biuro ds. Wyborów, Centrum Zapobiegania Konfliktom. Na mocy decyzji podjętej w czasie szczytu w Budapeszcie w 1994 r., uznającej zmianę charakteru działalności, KBWE została przekształcona w OBWE. Jeśli chodzi o obszar działalności OBWE odnoszący się do wymiaru polityczno- wojskowego, podstawowym instrumentem jest Forum współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa. Zajmuje się ono takimi kwestiami jak środki budowy zaufania i bezpieczeństwa, kodeks zachowań w polityczno-wojskowych aspektach bezpieczeństwa, regionalne porozumienia kontroli zbrojeń. Głównym celem Forum Współpracy w dziedzinie Bezpieczeństwa jest negocjowanie porozumień o kontroli zbrojeń, rozbrojeniu oraz o środkach budowy zaufania i bezpieczeństwa. Ponadto regularne konsultacje i współpraca w dziedzinach związanych z bezpieczeństwem. Redukcja ryzyka powstawania konfliktów, a także monitorowanie implementacji porozumień są kolejnymi celami forum. Większość dokumentów i zobowiązań związanych z wojskowymi aspektami dotyczy OBWE jako całości i wszystkich państw uczestniczących. Jednakże, niektóre z dokumentów, o kluczowym znaczeniu dla bezpieczeństwa europejskiego, zostały przyjęte i są ważne tylko w niektórych państwach OBWE. Są to Traktat o Konwencjonalnych Siłach Zbrojnych w Europie (CFE) oraz Traktat o Otwartych Przestworzach. Obowiązujący obecnie Traktat o Ograniczeniu Zbrojeń Konwencjonalnych w jest zbiorem prawnych instrumentów, które ustanawiają równowagę w uzbrojeniu konwencjonalnym w Europie. Traktat CFE został podpisany 19 listopada 1990 r. w Paryżu. Głównym elementem porozumienia była redukcja istniejącego ofensywnego uzbrojenia konwencjonalnego posiadanego przez NATO i państwa byłego Układu Warszawskiego. Poprzez nałożenie na państwa – strony Traktatu – obowiązku przekazywania szczegółowej informacji o potencjałach ich sił zbrojnych oraz poddaniu tych informacji dokładnej weryfikacji, istotnie ograniczono możliwość niespodziewanej operacji wojskowej o dużej skali. Już w połowie lat 90-tych, pomimo pozytywnych efektów funkcjonowania Traktatu, konieczna stała się jego modernizacja ze względu na nieadekwatność niektórych postanowień do tworzącego się nowego systemu bezpieczeństwa europejskiego i nowych realiów polityczno-militarnych na kontynencie. Rokowania nad adaptacją Traktatu CFE trwały prawie trzy lata i zakończyły się w dniu 19 listopada 1999 roku podczas Konferencji Państw-Stron Traktatu o Konwencjonalnych Siłach Zbrojnych w Europie, zorganizowanej w trakcie obrad szczytu OBWE w Stambule. Zaadaptowany Traktat wprowadza nowy system ograniczeń uzbrojenia konwencjonalnego w tych samych kategoriach co Traktat CFE: pułapy narodowe i terytorialne, a także możliwość tymczasowej obecności sił obcego państwa. Stworzył on także możliwość przyłączenia się do reżimu CFE nowych państw, a także wprowadził bardziej intruzyjny system wymiany informacji i weryfikacji. Dotychczas, zaadaptowany Traktat CFE ratyfikowały Rosja, Białoruś, Kazachstan i Ukraina. Państwa NATO, jako warunek ratyfikacji zaadaptowanego Traktatu, postawiły wypełnienie przez wszystkie państwa CFE zobowiązań politycznych podjętych w Stambule. Kolejny dokument ,,Traktat o Otwartych Przestworzach” został zawarty 24 marca 1992 roku w Helsinkach. Głównym elementem porozumienia jest zwiększenie poprzez obserwację z powietrza otwartości i przejrzystości działań wojskowych podejmowanych przez państwa-strony. Roczne plany określają ilość lotów obserwacyjnych, które każde z nich ma prawo wykonać nad terytorium innych państw lub obowiązek przyjąć nad własnym terytorium. Porozumienie ułatwia nadzór nad przestrzeganiem postanowień już istniejących i przyszłych porozumień rozbrojeniowych. Traktat wprowadza także możliwość wykorzystania do obserwacji rejonów zagrożonych klęskami ekologicznymi lub do nadzoru realizacji międzynarodowych porozumień o ochronie środowiska naturalnego. Polska uznaje Traktat o Otwartych Przestworzach za istotny instrument budowy zaufania między państwami, a w konsekwencji wzmacniania systemu bezpieczeństwa europejskiego i bezpieczeństwa naszego kraju. Popieramy wnioski akcesyjne innych państw o przystąpieniu do tego reżimu kontroli zbrojeń. Zachęcamy inne państwa, szczególnie spoza OBWE, do zawierania dwustronnych i wielostronnych porozumień wzorowanych na Traktacie o Otwartych Przestworzach. Na pewno dążenia w II połowie XX wieku do ograniczenia i redukcji zbrojeń w ogromnej mierze przyczyniły się do umacniania światowego bezpieczeństwa i globalnego pokoju, aczkolwiek wiele układów, konwencji czy porozumień nie było w praktyce stosowanych i miały charakter czysto propagandowy.