„Ferdydurke” autorstwa Witolda Gombrowicza to awangardowa powieść z okresu międzywojennego. Autor w swoim dziele w sposób groteskowy przedstawia dzieje bohaterów będących w niewoli schematów, czyli form. Gombrowicz dzieli się z czytelnikiem swoimi nietypowymi refleksjami z obserwacji świata w komiczny sposób. W analizowanym fragmencie autor przedstawił wpływ otoczenia na zachowanie jednostki. Główny bohater utworu, będący również narratorem, to trzydziestoletni Józio Kowalski. Ten poszukujący dla siebie miejsca na świecie bohater, zaczyna rozumieć swoją dorosłość, a to skłania go do napisania książki. Podstawowy cel Józia to ucieczka od formy. Pochłania go jednak świat realny, a co za tym idzie, zostaje on przygnieciony przez schematy. Groteskowy nauczyciel Pimka zaprowadza Józia do gimnazjum, gdzie w niewyjaśniony sposób trzydziestoletni mężczyzna staje się siedemnastoletnim uczniem gimnazjum. Narrator nie może tego pojąć i próbuje uciec jednak całe jego otoczenie jest równie groteskowe jak zaistniała sytuacja. Otaczający go rówieśnicy popadają w kolejne szkolne formy, podczas gdy próbują uniknąć innych. W nowym środowisku Józio odnajduje charakterystyczne schematy. Dostrzega on osoby, które poddają się schematom oraz tych, którzy próbując od nich uciec popadają w kolejne. Większość młodych ludzi otaczających bohatera jest wszystkim co jest oficjalnie niedostępne. Za wszelką cenę starają się oni pozbyć formy dziecinności. By to osiągnąć robią to, co ich zdaniem jest oznaką dojrzałości : używają wulgaryzmów, czy dopuszczają się bójek. Społeczności uczniowska dzieli się na dwa ugrupowania na czele z Miętusem i Syfonem. Wszystko ukazane zostało według typowych szkolnych schematów. Typowa forma – bójka podczas przerwy, używanie przezwisk. Gombrowicz całość „doprawił” groteską. „Chłopacy” kontra „chłopięta” próbując dowieść swojej dorosłości używanym językiem, jeszcze bardziej pogłębiają się w niewinności. Cały opis bójki ukazuje czytelnikowi parodię rzeczywistego świata.

Autor powieści „Ferdydurke” przy pomocy groteski przedstawia przykład narzucania schematów. Próba ucieczki od formy to początek domina pchającego uczniów w kolejne „gęby”. Witold Gombrowicz pokazuje czytelnikowi jak ludzie, wbrew temu co mówią, dążą do narzucanych schematów.