Pojęcie konfliktu zbrojnego jest szersze od pojęcia wojny. Konflikt (łac. conflictus = zderzenie) to wszelkie przejawy walki zbrojnej, także niewypowiedziane, której uczestnikami są strony nie będące podmiotami prawa międzynarodowego. Konflikt jest poprzedzony antagonizmem stron i narastającą sprzecznością interesów. Z konfliktem mamy do czynienia, kiedy grupa ludzi posiadająca określoną tożsamość świadomie przeciwstawia się innej grupie posiadającej interesy sprzeczne z interesami pierwszej grupy. Do konfliktu dochodzi w różnych sytuacjach. Występuje między dwoma lub większą liczbą stron, które wynikają z różnicy interesów. Kiedy sprzeczność interesów występuje w jednym państwie mówimy że jest to konflikt wewnątrzpaństwowy. Natomiast, kiedy jest to sprzeczność między państwami to jest to konflikt międzynarodowy. Znaczna liczba konfliktów wewnętrznych ulega umiędzynarodowieniu poprzez włączenie się do nich strony trzeciej. Następuje to w formie wsparcia finansowego, materialnego lub pośredniej pomocy wojskowej. W historii ogólnej, politologii i stosunkach międzynarodowych istnieje wiele klasyfikacji konfliktów zbrojnych. W ciągu 90 lat XX wieku zarejestrowano blisko 180 konfliktów zbrojnych, przy czym 140 z nich zaczęło się po II wojnie światowej. Szczególne nasilenie konfliktów zaczęło się od lat 30 do 50 w Azji Południowo – Wschodniej, a od początku lat 60 w Afryce i na Bliskim Wschodzie. Konflikt występuje wtedy, gdy uczestniczące w nim strony nie tylko posiadają sprzeczne interesy, ale także je sobie uświadamiają, co znajduje odbicie w ich postępowaniu. Konflikty zbrojne cechują się: • odbywają się zawsze między konkretnymi uczestnikami, • rozpoczynają się i kończą w określonym czasie, • przechodzą różne fazy (np. wzrostu i spadku napięcia, eskalacji) obejmują określone obszary (państw, kontynentów), • skupiają się na zdobywaniu określonych wartości i dóbr, • Wzrost udziału w nich dzieci; ponad 90% ofiar stanowi ludność cywilna, • Podsycają je dążenia secesjonistyczne określonych obszarów, • Wojny narodowowyzwoleńcze przekształciły się w wewnętrzne konflikty o władzę, a przede wszystkim o kontrolę nad surowcami. Konflikt międzynarodowy charakteryzuje się rozwojem cyklicznym: od wybuchu konfliktu poprzez jego eskalację, deeskalację, aż do zakończenia. Początkowa faza konfliktu zwykle ma charakter działań dyplomatycznych, przebiega na poziomie werbalnym: ostrzeżenia, wojna psychologiczna, groźby, ograniczenie lub zerwanie stosunków dyplomatycznych. W fazie eskalacji nasila się użycie środków militarnych. Jest wiele przyczyn, które prowadza do konfliktów międzynarodowych. Można je podzielić na 4 kategorie: kryteria podmiotowe, mikroterie, makroteorie, kryterium przedmiotowe.

1. Kryterium podmiotowe poziom jednostek - ocena natury i zachowania człowieka Þ wojna wyrazem egoizmu i głupoty ludzkiej. poziom państw i społeczeństw - państwa wywołują wojny chcąc uzyskać wewnętrzną jedność Þ osiągnięcie światowego pokoju nastąpi, gdy przemiany ustrojowe dokonują się we wszystkich państwach. poziom systemu międzynarodowego - system międzynarodowy cechuje brak kompleksowego i wiążącego systemu prawnego Þ najlepszym rozwiązaniem byłoby utworzenie rządu światowego dla współdziałania państw. Jest to jednak właściwie NIEREALNE!
2. Mikroteorie - upatrują one przyczyn wojen w naturze i zachowaniu jednostek.
3. Makroteorie - przyczyny konfliktu leżą na poziomie społeczeństw, państw, systemu światowego.
4. Kryterium przedmiotowe Polityczne i terytorialne - chęć zdobycia suwerenności lub wpływu na określonym terytorium. Ekonomiczne - np. chęć zdobycia wpływów gospodarczych za granicą; chęć kontrolowania bogactw poza własnym terytorium państwowym itp. lecz także zróżnicowanie tempa i poziomu rozwoju gospodarczego między podmiotami SM . Militarne - zwłaszcza wyścig zbrojeń. Ideologiczne - np. okres zimnej wojny, ale również n tle kulturowym lub cywilizacyjnym. Ekologiczne - wzrost populacji, wyczerpywanie się zasobów naturalnych, nierównomierna dystrybucja zasobów naturalnych. Dzięki temu ww. podziałowi widzimy, że przyczyny powstania konfliktów pomiędzy państwami są bardzo zróżnicowane i dotyczą wielu aspektów ich wzajemnych relacji. Kraje, które wchodzą w skład społeczności międzynarodowej różnią się od siebie wielkością terytorium, potencjałem demograficznym i ekonomicznym. Poza tym nadal funkcjonuje bardzo wygodny stereotyp bogatej Północy i biednego Południa oraz podział na białą i kolorową część globu. Podane przykłady wskazują, iż jedną z przyczyn powstania sporów i konfliktów jest niejednorodność współczesnego świata. Każdy konflikt posiada swoje fazy i stada rozwojowe. Wygląda to następująco:
5. stabilny pokój- ograniczone stosunki między stronami, rozbieżności w celach i wartościach rozwiązywanie dyplomatyczne.
6. niestabilny pokój- wzrasta poziom wrogości, pojawiają się napięcia; podejmowane są działania niedopuszczające do zaostrzenia konfliktu, zazwyczaj za pomocą niebezpośrednich uczestników.
7. kryzys- sytuacja trudna do kontrolowania, dynamiczna i zmienna. Metody rozwiązywania kryzysu: negocjacje, mediacje, komisja badań, koncyliacja, podjęcie środków prawnych na arenie międzynarodowej.
8. wojna- konflikt zbrojny.
9. zawieszenie broni. Obszerny jest podział konfliktów. W podstawowym podziale, tj. ze względu na przedmiot, można wyróżnić:
10. konflikty rzeczowe – mają charakter pozapersonalny i dotyczą określonych spraw, a ściślej mówiąc różnicy zdań co do sposobu ich rozwiązania. Przedmiot sporu jest dosyć łatwy do określenia, a rozstrzygnięcie tkwi w odpowiednich korektach w podziale dóbr lub przeprowadzeniu zmian w organizacji;
11. konflikty emocjonalne – dotyczą stanów frustracyjnych i związanych z nimi napięć emocjonalnych spowodowanych negatywną postawą (np. wrogością) w interakcji człowiek-człowiek. Właściwy przedmiot sporu bywa trudny do uchwycenia, a najlepszym rozwiązaniem jest przeciwdziałanie powstawaniu tego typu konfliktów. Z uwagi na zasięg konfliktu najczęściej występują:
12. konflikt między grupami – powstaje w wyniku rozbieżności interesów poszczególnych grup, odmiennych horyzontów czasowo-przestrzennych, celów i sposobów rozwiązywania problemów;
13. konflikt między jednostkami – przypisywany często różnicom osobowości, na ogół jednak powodowany zaburzeniami relacji między jednostkami, wynikającymi z pełnienia odmiennych ról lub personalizacji antagonizmów między grupami;
14. konflikt intrapersonalny – pojawia się, kiedy jednostka nie ma jasno określonych obowiązków na stanowisku pracy, niektóre zadania są wzajemnie sprzeczne lub kiedy oczekiwania przekraczają poziom percepcji jej własnych możliwości. Biorąc pod uwagę przyczyny, w organizacjach spotyka się następujące rodzaje konfliktów:
15. konflikt interesów – jest spowodowany współzawodnictwem o pewne dobra lub wynika z odmiennych potrzeb stron. Konflikt tego rodzaju powstaje wtedy, kiedy jedna lub więcej stron pragnie zaspokoić swoje potrzeby kosztem drugiej. Ten typ konfliktu dotyczy tzw. kwestii rzeczowych (np. pieniędzy, czasu, dóbr), spraw proceduralnych (np. sposobu, w jaki powinno przebiegać zebranie) czy potrzeb psychologicznych (np. zaufania, wzajemnego poszanowania, sprawiedliwości).
16. konflikt strukturalny – może wynikać z pewnych zewnętrznych ograniczeń, które utrudniają dojście do porozumienia. Chodzi tu głównie o takie czynniki, jak: struktura organizacyjna, brak uprawnień do podjęcia decyzji, deficyt jakiegoś dobra, brak czasu, odległość
17. konflikt wartości – jest powodowany odmiennymi systemami wartości osób zaangażowanych w daną sytuację. Sama różnica w wartościach preferowanych nie musi oczywiście prowadzić do konfliktu. Czynnikiem, który uwalnia konflikt, jest silne eksponowanie własnych wartości bez postawy tolerancji wobec wartości cenionych przez drugą stronę
18. konflikt relacji – pojawia się w wyniku działania silnych negatywnych emocji, stereotypów, błędnego spostrzegania lub niezrozumienia, wadliwej komunikacji lub odwetowych zachowań między ludźmi. Problemy tego rodzaju traktowane są często jako niepotrzebne, gdyż pojawiają się nawet bez obiektywnych powodów a niejednokrotnie prowadzą do zbędnej eskalacji konfliktu
19. konflikt danych – powstaje, kiedy strony nie dysponują potrzebnymi danymi, są niedoinformowane bądź informacje, które otrzymują są błędne, kiedy wyciągają odmiennie wnioski z tych samych przesłanek. Większość konfliktów w tym obszarze wynika głównie z nieumiejętności porozumiewania się. Podsumowując możemy stwierdzić, że podłoże dzisiejszych konfliktów zbrojnych ma bardzo różnorodny charakter. Niektóre kraje walczą o niepodległość, inne chcą poszerzyć swoje wpływy, jeszcze inne są ogarnięte wojnami domowymi. Na kontynencie europejskim, na którym wiele ludzi nie wyobraża sobie żadnych konfliktów ani wojen od momentu zakończenia drugiej wojny światowej, w rzeczywistości toczy się lub toczyło kilka poważnych konfliktów zbrojnych. Sądzę, iż konflikty zbrojne, rozgrywające się w ostatnich czasach na międzynarodowych arenach są spowodowane niezrozumieniem się stron oraz niechęcią do kompromisów. Uważam, że gdyby przywódcom walczących krajów faktycznie zależało na publicznym dobrze nie rozlewano by tyle niewinnej krwi, a konflikty rozwiązywano by drogą dyplomatyczną.