Redukcje zbrojeń w systemach regionalnych – OBWE

Na początek warto wyjaśnić czym tak właściwie jest redukcja zbrojeń, jest to ograniczenie ilości potencjału wojskowego np. zmniejszenie ilości armii lub usuniecie dane typu uzbrojenia. Mogą to też być działania mające na celu zahamowanie wyścigu zbrojeń co oznacza zaprzestanie produkcji danego typu uzbrojenia jednak nie oznacza to, iż wyprodukowany do tego czasu rodzaj broni zostanie usunięty, ale nie będzie już wytwarzany lub udoskonalany. Istnieją dwa najpoważniejsze problemy przy przeprowadzaniu redukcji zbrojeń są to: -Jak dokonać redukcji zbrojeń tak, aby żadna ze stron nie uzyskała na żadnym etapie przewagi militarnej nad drugą strona?

Na początek warto wyjaśnić czym tak właściwie jest redukcja zbrojeń, jest to ograniczenie ilości potencjału wojskowego np. zmniejszenie ilości armii lub usuniecie dane typu uzbrojenia. Mogą to też być działania mające na celu zahamowanie wyścigu zbrojeń co oznacza zaprzestanie produkcji danego typu uzbrojenia jednak nie oznacza to, iż wyprodukowany do tego czasu rodzaj broni zostanie usunięty, ale nie będzie już wytwarzany lub udoskonalany. Istnieją dwa najpoważniejsze problemy przy przeprowadzaniu redukcji zbrojeń są to: -Jak dokonać redukcji zbrojeń tak, aby żadna ze stron nie uzyskała na żadnym etapie przewagi militarnej nad drugą strona? -Jak zorganizować redukcję zbrojeń tak, aby nie naruszała suwerenności danego państwa? Do głównych celów OBWE w wymiarze polityczno-wojskowym należą: 1.negocjowanie porozumień o kontroli zbrojeń, rozbrojeniu oraz o środkach budowy zaufania i bezpieczeństwa, 2.regularne konsultacje i współpraca w dziedzinach związanych z bezpieczeństwem, 3.redukcja ryzyka powstawania konfliktów, 4.monitorowanie implementacji porozumień. Moja praca dotyczy ich działalności w sferze redukcji zbrojeń. Większość dokumentów i zobowiązań związanych z wojskowymi aspektami dotyczy OBWE jako całości i wszystkich państw uczestniczących. Jednakże, niektóre z dokumentów, o kluczowym znaczeniu dla bezpieczeństwa europejskiego, zostały przyjęte i są ważne tylko w niektórych państwach OBWE. Są to Traktat o Konwencjonalnych Siłach Zbrojnych w Europie (CFE) oraz Traktat o Otwartych Przestworzach. Kwestiami związanymi z implementacją tych dokumentów zajmują się odpowiednio Wspólna Grupa Konsultacyjna (JSG) oraz Grupa Konsultacyjna Traktatu Otwartych Przestworzy (OSCC). Obowiązujący obecnie Traktat o Ograniczeniu Zbrojeń Konwencjonalnych w Europie (Conventional Armed Forces in Europe – CFE) jest zbiorem prawnych instrumentów, które ustanawiają równowagę w uzbrojeniu konwencjonalnym w Europie. Został podpisany w Paryżu, 19 listopada 1990 r. Nowy traktat (tzw. zaadoptowany), podpisany przy okazji szczytu OBWE w Stambule w 1999 r. został ratyfikowany dotychczas tylko przez 4 państwa (Rosję, Ukrainę, Białoruś, Kazachstan). Zaadoptowany Traktat CFE stanowi przede wszystkim wielostronne zobowiązanie poszczególnych państw – stron Traktatu – do nieprzekraczania ustalonych niskich limitów posiadanego uzbrojenia. Traktat ustanawia ponadto reżim wymiany informacji, wzmocniony o system weryfikacji. W początkowej fazie CEF był traktatem podpisanym pomiędzy NATO, a państwami Układem Warszawskiego. Stronami traktatu były 22 państwa. Wprowadzał on pojęcie strefy stosowania, w granicach której obowiązywały limity rozmieszczania broni konwencjonalnej. Obejmowała ona lądowe terytoria państw-stron położone pomiędzy Oceanem Atlantyckim a Uralem, a także wyspy: Ziemię Franciszka Józefa, Nową Ziemię, Svalbard, Wyspę Niedźwiedzią, Maderę, Azory, Wyspy Kanaryjskie. Strefa stosowania objęła także prawie całe terytorium Turcji. Ponadto wprowadzono ograniczenie sił zbrojnych o których mówi artykuł IV traktatu: „W granicach strefy stosowania, jak określa to artykuł II, każde Państwo-Strona ograniczy i jeżeli to konieczne, zredukuje posiadane przezeń czołgi bojowe, bojowe wozy opancerzone, artylerię, samoloty bojowe i śmigłowce uderzeniowe, tak aby 40 miesięcy po wejściu w życie niniejszego Traktatu i później ogólne liczby dla grupy Państw-Stron, do której ono należy, jak określa to artykuł II, nie przekraczały: A) 20.000 czołgów bojowych, w tym nie więcej niż 16.500 w jednostkach czynnych B) 30.000 bojowych wozów opancerzonych, w tym nie więcej niż 27.300 w jednostkach czynnych. Spośród 30.000 bojowych wozów opancerzonych nie więcej niż 18.000 stanowić będą bojowe wozy piechoty i bojowe wozy z ciężkim uzbrojeniem; spośród bojowych wozów piechoty i wozów bojowych z ciężkim uzbrojeniem nie więcej niż 1.500 stanowić będą bojowe wozy z ciężkim uzbrojeniem; C) 20.000 środków artyleryjskich, w tym nie więcej niż 17.000 w jednostkach czynnych; D) 6.800 samolotów bojowych oraz E) 2.000 śmigłowców uderzeniowych.” Uzupełnieniem traktatu CFE jest podpisany 10 lipca 1992 w Helsinkach Akt Zamykający wielkość stanów osobowych sił konwencjonalnych w Europie (ang. Final Act on Personnel Strength of Conventional Armed Forces in Europe (CFE-1A)), na podobnej zasadzie określający limity stanu osobowego poszczególnych sił zbrojnych. Następnie w związku z rozpadem ZSRR i Układu Warszawskiego w 1991, 19 listopada 1999 w czasie konferencji OBWE w Stambule podpisano Adaptowany traktat o konwencjonalnych siłach zbrojnych w Europie. Sygnatariuszami było 30 państw, od tej pory traktat przestał nosić znamiona porozumienia międzyblokowego, przeistaczając się w zobowiązanie poszczególnych państw. Zrobiono wyjątek dla Rosji, która wynegocjowała nieobowiązywania postanowień traktatu w pskowskim okręgu wojskowym i w obwodzie kaliningradzkim. Do traktatu nie przystąpiły republiki bałtyckie – Litwa, Łotwa i Estonia, które poczuły się zagrożone uprzywilejowaną pozycją Rosji. Jednak w 2007 roku Wladimir Putin ogłosił zawieszenie działalności Rosji w traktacie. Jeśli chodzi o Traktat o Otwartych Przestworzach to został zawarty 24 marca 1992 roku w Helsinkach. Głównym elementem porozumienia jest zwiększenie poprzez obserwację z powietrza otwartości i przejrzystości działań wojskowych podejmowanych przez państwa-strony. Roczne plany określają ilość lotów obserwacyjnych, które każde z nich ma prawo wykonać nad terytorium innych państw lub obowiązek przyjąć nad własnym terytorium. Porozumienie ułatwia nadzór nad przestrzeganiem postanowień już istniejących i przyszłych porozumień rozbrojeniowych. Traktat wprowadza także możliwość wykorzystania do obserwacji rejonów zagrożonych klęskami ekologicznymi lub do nadzoru realizacji międzynarodowych porozumień o ochronie środowiska naturalnego.