Bezpieczeństwo potrzebą i wartością człowieka.

W codziennym życiu człowieka konieczne jest zapewnienie odpowiednich warunków i zaspokojenie potrzeb. Poczucie bezpieczeństwa jest jedna z najważniejszych potrzeb człowieka w różnych etapach jego życia, potrzeby te zmieniają się jednak z wiekiem, w dorosłym życiu, potrzeba bezpieczeństwa jest wtedy priorytetową. Bezpieczeństwo, podobnie jak sprawiedliwość, szczęście czy miłość, generalnie jest pojęciem powszechnie zrozumiałym, aczkolwiek dotąd jednoznacznie nie zdefiniowanym, ponieważ zawiera duży ładunek odniesień subiektywnych. Może być ono postrzegane z różnych punktów widzenia, np.

W codziennym życiu człowieka konieczne jest zapewnienie odpowiednich warunków i zaspokojenie potrzeb. Poczucie bezpieczeństwa jest jedna z najważniejszych potrzeb człowieka w różnych etapach jego życia, potrzeby te zmieniają się jednak z wiekiem, w dorosłym życiu, potrzeba bezpieczeństwa jest wtedy priorytetową. Bezpieczeństwo, podobnie jak sprawiedliwość, szczęście czy miłość, generalnie jest pojęciem powszechnie zrozumiałym, aczkolwiek dotąd jednoznacznie nie zdefiniowanym, ponieważ zawiera duży ładunek odniesień subiektywnych. Może być ono postrzegane z różnych punktów widzenia, np.: profesjonalnego, sytuacyjnego czy osobistego. Przedstawiciele każdego zawodu postrzegają bezpieczeństwo w kategoriach ich zakresu odpowiedzialności i doświadczeń. Inaczej widzi je żołnierz, policjant, biznesmen, strażak, rolnik, kolejarz, pilot, kierowca autobusu czy np. piosenkarz. Postrzeganie bezpieczeństwa w kategoriach sytuacyjnych jest bliższe generalnemu ujęciu, gdyż dotyczy wszystkich ludzi bez względu na zawód i wykształcenie i zależy wyłącznie od sytuacji, w jakiej przebywa dana osoba czy społeczeństwo, chociaż nie wyczerpuje to nadal całości zagadnienia. Osobiste pojmowanie bezpieczeństwa zależy od wieku, wiedzy, doświadczenia, wyobraźni, pozycji i akceptacji społecznej, poziomu zrealizowania odbioru otoczenia itd.. Każdy człowiek chce być bezpieczny w czasie pokoju i w okresie wojny, w pracy, w domu, na ulicy, w podróży i w miejscu zamieszkania, w dzień i w nocy, w młodości, wieku dojrzałym i na starość, prowadząc interes, oszczędzając i pożyczając pieniądze oraz w innych sytuacjach. Marzeniem każdego jest życie w warunkach gwarantujących spokojny rozwój w poczuciu, że w chwilach próby zawsze nadejdzie skuteczna pomoc. Pojęcie “bezpieczeństwo” znane jest ludzkości od bardzo dawna. Występuje ono w wielu dyscyplinach naukowych: politologii i nauce o stosunkach międzynarodowych, prawie, ekonomii, socjologii, historii i psychologii. Jednak nawet współcześnie w czasach rozwoju wielu dyscyplin naukowych bezpieczeństwo stanowi złożony i trudny problem. O zachowaniu człowieka w głównej mierze decydują potrzeby niższego rzędu(pożywienie, schronienie, potrzeby fizjologiczne). Jeżeli nie są one zaspokojone, dominują nad pozostałymi potrzebami, spychając je na dalszy plan. Prawo to mówi o dążeniu człowieka do równowagi potrzeb niższego rzędu. Jeżeli potrzeby te nie zostaną zaspokojone, to człowiek traci równowagę organizmu. Równowagę przywraca dopiero zaspokojenie tych potrzeb. One stanowią dla niego źródło motywacji. Jeżeli potrzeba niższego rzędu zostanie zaspokojona, to przestaje ona być motywatorem. Z kolei motywator do zaspokojenia potrzeb wyższego rzędu określa prawo wzmocnienia. Człowiek zaspokajając te potrzeby odczuwa przyjemność, dlatego też będzie dążył do jeszcze lepszego zaspokojenia ich. Początkowo młoda osoba żyje beztrosko, nie martwiąc się pracą, miejscem zamieszania, tym za co się utrzyma ponieważ jest pod ochroną swoich opiekunów. Jednak w życiu każdego człowieka przychodzi taki moment, że zaczynamy martwić się naszą przyszłością i tym jak poradzimy sobie dalej w życiu i jak zaspokoimy swoje potrzeby. Zmienia się nasze myślenie i psychika, potrzebujemy „czuć się” bezpieczni, mieć pewność, że mamy schronienie nad głową, pożywienie oraz zapewnimy sobie dogodne życie. Odczuwa się także potrzebę bycia przydatnym dla innych, potrzebę miłości, ale także akceptacji własnej osoby przez innych. Jeżeli potrzeby emocjonalne nie są zaspokojone czujemy się nie potrzebni i samotni, co się nasila wraz z wiekiem. Zmienne sytuacje w życiu człowieka rodzą potrzebę bezpieczeństwa fizycznego i psychicznego. Jednak bezpieczeństwo odwołuje się do indywidualnych nastroi jednostki do jej cech charakteru i intelektu oraz emocji. Poprzez różnorodność wśród ludzi każdy będzie miał inne potrzeby związane z bezpieczeństwem. Zgodnie z definicją słownikową, bezpieczeństwo jest rozumiane jako „stan niezagrożenia, spokoju, stan, który daje poczucie pewności i gwarancje jego zachowania oraz szanse na doskonalenie”. Jest to jedna z podstawowych potrzeb człowieka. Odznacza się brakiem ryzyka utraty czegoś dla człowieka szczególnie cennego – życia, zdrowia, pracy, szacunku, uczuć, dóbr materialnych i dóbr niematerialnych. Możliwości zaspokojenia potrzeb człowieka zarówno biologicznych jak i społecznych są różne. Jednocześnie jest to proces trudny wymagający uświadomienia sobie faktu, że potrzeby tkwią w motywacji człowieka. Motywacje stają się słabsze prawdopodobnie na skutek energii. Ludzie starsi pracują wolniej, gorzej im pokonać trudności. Człowiek jest istotą socjalną i potrzebuje być kochany, lubiany i uznawany przez innych. Następną w hierarchii jest potrzeba poczucia własnej wartości, wiążąca się z szacunkiem dla samego siebie. Ludzie którzy nie mają zapewnionego bezpieczeństwa emocjonalnego oraz odpowiedniej dawki miłości, nie są w stanie zaspokoić potrzeby poczucia własnej wartości. Mimo olbrzymiej ilości osób i instytucji zawodowo oferujących poczucie bezpieczeństwa i miłości (duchowni, psychologowie, psychoanalitycy, wróżbici, a ostatnio coraz więcej: nauczyciele pozytywnego myślenia) wiele osób jest wciąż zagubionych na etapie szacunku dla samego siebie. Jest to o tyle tragiczne, że stanowi olbrzymi hamulec w rozwoju osobowości i praktycznie nie pozwala na zaspokajanie następnej w hierarchii: potrzeby samorealizacji. Bezpieczeństwo to nie tylko zaspokojenie potrzeb zwykłego człowieka, ale także i grup społecznych, jak i potrzeb państw i systemów międzynarodowych, jego brak wywołuje poczucie zagrożenia i niebezpieczeństwa. Te każde cząstki próbują zwalczać nie pokój swojego otoczenia sferą wewnętrzną i zewnętrzną by wyeliminować jakiekolwiek obawy. Definiowane w wąskim znaczeniu (brak zagrożeń dla przeżycia) bezpieczeństwo jest celem negatywnym. W dzisiejszym świecie ma ono jednak zapewnić realizację minimum pozostałych potrzeb społecznych, a nie być tylko gwarancją fizycznego przetrwania. Stąd konieczność uwzględniania w definicjach bezpieczeństwa pozytywnych aspektów istnienia (trwania, przeżycia). W związku z powyższym można wyróżniać także bezpieczeństwo zewnętrzne (brak zagrożeń ze strony innych podmiotów) oraz bezpieczeństwo wewnętrzne (stabilność wewnętrzna). Dążenie do zapewnienia bezpieczeństwa polega w tym rozumieniu, na tworzeniu optymalnych warunków wewnętrznego bezkonfliktowego rozwoju istotnych składników danego systemu, jak i eliminowaniu jego ewentualnego zewnętrznego zagrożenia przez przyczynianie się do takiego ukształtowania otoczenia zewnętrznego, które by sprzyjało harmonijnemu, symbiotycznemu rozwojowi szerszego organizmu lub systemu. Wyróżnione wymiary bezpieczeństwa w dużym, więc stopniu warunkują się, a przy tym po części zawierają w sobie. W tym uwarunkowaniu istnieją bezpośrednie relacje nie tylko między bezpieczeństwem jednostkowym a narodowym oraz między bezpieczeństwem międzynarodowym a narodowym, ale również między jednostkowym i międzynarodowym wymiarem bezpieczeństwa, które także zawierają się w sobie. Ideałem bezpieczeństwa w jego pozytywnym rozumieniu jest oczywiście obszar lub sfera nałożenia się na siebie wszystkich wyróżnionych wymiarów bezpieczeństwa, co jednak jest trudne kompleksowo do osiągnięcia i pozostaje ideą.