Zawód nauczyciel

Zawód nauczyciela jest jednym z najstarszych zawodów świata. Bowiem nauczanie dzieci i młodzieży zaliczane było zawsze do najbardziej tradycyjnych obowiązków każdego społeczeństwa. Wraz z rozwojem społeczeństwa zmieniały się i doskonaliły funkcje społeczne i zawodowe nauczyciela. Zasób umiejętności stanowiący właściwą treść, jaką nauczyciel przekazywał swemu uczniowi - traktowany był jako zdobyta sztuka osobista, jako dorobek, na który składał się niekiedy trud i mistrzostwo reprezentantów kilku pokoleń. Dyskusja nad osobowością nauczyciela jest tak stara, jak sam zawód.

Zawód nauczyciela jest jednym z najstarszych zawodów świata. Bowiem nauczanie dzieci i młodzieży zaliczane było zawsze do najbardziej tradycyjnych obowiązków każdego społeczeństwa. Wraz z rozwojem społeczeństwa zmieniały się i doskonaliły funkcje społeczne i zawodowe nauczyciela. Zasób umiejętności stanowiący właściwą treść, jaką nauczyciel przekazywał swemu uczniowi - traktowany był jako zdobyta sztuka osobista, jako dorobek, na który składał się niekiedy trud i mistrzostwo reprezentantów kilku pokoleń. Dyskusja nad osobowością nauczyciela jest tak stara, jak sam zawód. Początkowo uważano, że jakakolwiek praca dydaktyczno-wychowawcza oraz zwłaszcza jej efekty, są głównie funkcją określonych cech psychofizycznych nauczyciela-wychowawcy1. Różne są również poglądy na genezę i źródła cech osobowych idealnego nauczyciela. Jedni autorzy katalogują te cechy jako wynik badań empirycznych, inni mówią o cechach obowiązujących w danym momencie czasowym, jeszcze inni wywodzą je z określonego systemu filozoficzno-normatywnego. Są i tacy, którzy konstruują model cech pozytywnych lub negatywnych na podstawie psychofizycznego systemu powszechnie obowiązujących norm lub ze względu na obecną lub przyszłą funkcję oświaty i szkoły. W Polsce posiadamy bogate tradycje pedeutologiczne. Wspomnieć należy o koncepcjach: A. F. Modrzewskiego, St. Konarskiego, G. Piramowicza, B. F.Trentowskiego, E. Estkowskiego, H. I. Moszczeńskiej, K. Twardowskiego, J. W. Dawida, T. Łopuszańskiego, W. Dzierzbickiej, K. Sośnickiego, H. Rowida, M.Kreutza, S. Baleya, M. Grzegorzewskiej, W. Spasowskiego, S. Szumana, B. Suchodolskiego, S. Dobrowolskiego, W. Okonia, S. Wołoszyna. Osoba i zawód nauczyciela-wychowawcy stanowią od kilku dziesięcioleci wyodrębniony obszar wiedzy, który w ramach nauk pedagogicznych określa się mianem pedeutologii. Dotychczasowy jej dorobek oraz aktualny stan badań dzieli się na ogół na kilka kręgów tematycznych, do których najczęściej zalicza się problemy: − historyczno-pedagogiczne, − socjopedagogiczne, − psychopedagogiczne, − a także komparatystyczne oraz badania empiryczne nad efektywnością nauczycielskiej pracy dydaktyczno-wychowawczej.