Ukazać na tle wewnętrznego nieładu, marazmu, lekkomyślnej beztroski posiady ziemskiej. Wielosławscy nędzy ludu nadużycia władzy, opieszałości rządzących, przywołać widmo rewolucji. ostrzec przed nimi. dramat Baryki- dramat całego pokolenia młodyh które chciały wierzyć że odrodzenie po latach niewoli państwo będzie domem wolności i sprawiedliwości. Gdy rzeczywistość zaprzeczyła marzeniom młodych pytanie co dalej. Brak w powieści jednoznacznej odpowiedzi. Wizja szklanych domów. Ideał marzenie któremu Polska ówczesna najwyraźniej zaprzeczyła ale idea nie tak znowu fantastycznej bowiem oparty na realnych przesłankach europejskiej i światowej- technologicznie. umiarkowany ostrożny ewolucyjny program Gajowca. ograniczajacy się do cząstkowych stopniowych reform państwowych. zabezpieczenie porządku,spokoju, społecznej równowagi, wzmocnienia armii.. Rewolucja realna wg. Żeromskiego choć bardzo się jej obawia byłaby kleska narodowego bytu i niezaleznosci panstwowej. powiesc konczy sie scena w ktorej czuje sie przedsmak i niepokojojaca zapowiedz takiego właśnie obrotu sprawy.