Chiny były podzielone na wiele zwalczających się zaciekle królestw. Ten okres nazywamy w historii Chin Epoką Walczących Królestw (475-221 p.n.e.). Spór o panowanie zamknęło zdobycie władzy w 226 roku p.n.e. przez dynastię Qin, które ostatecznie zjednoczyło rozbite Chiny i stworzyło silny, scentralizowany aparat państwowy. W 206 roku p.n.e. pierwsze zjednoczone cesarstwo upadło na skutek walk wewnętrznych. Słabość rządów dynastii Qin wykorzystał dowódca powstańczy Liu Bang, znany jako Han Gaozu. Wkrótce potem zapoczątkował dynastię Han i w 202 roku p.n.e. stanął na czele Cesarstwa Chińskiego. Od dynastii Qin przejął nie tylko zjednoczone terytorium, ale również większość metod zarządzania państwowością. Te elementy stały się podstawą długotrwałej i potężnej dynastii Han, której panowanie nazywano złotym wiekiem Cesarstwa Chińskiego. Liu Bang, późniejszy cesarz Gazou (202-195 p.n.e.) urodził się w chłopskiej rodzinie. Według wierzeń chińskich został poczęty przez smoka, miał smoczy nos i smok miał unosić się nad nim gdy był pijany. Na lewym udzie miał mieć siedemdziesiąt dwie czarne kropki (liczba symboliczna), a jego przyszłą cesarską godność miały potwierdzać też jego rysy twarzy oraz horoskopy i szereg znaków wskazujących na jego cesarskie pochodzenie. Kiedy wybuchła rebelia przeciwko panowaniu dynastii Qin w stolicy cesarstwa Liu Bang został jednym z wielu dowódców powstańczych. Jego charyzma i siła spowodowały, że mógł on walczyć u boku Xiang Yu i zająć terytorium państwa Qin. Xiang Yu obiecał przyszłemu cesarzowi, że ten otrzyma tę ziemię na własność. Tak się jednak nie stało- Liu Bang otrzymał niewielkie królestwo Han z centrum w Hanzhongu. Ta decyzja nie przypadła mu do gustu i wyruszył po należne mu terytoria. Walka z Xiang Yu trwała cztery lata a jej przebieg był burzliwy. Ostatecznie w 202 roku p.n.e. Liu Bang otoczony doradcami, który pomogli mu zdobyć sojuszników, pokonał przeciwnika. Po zwycięstwie Liu Bang przyjął tytuł cesarza i podzielił Chiny na bezpośrednio podlegającą mu część zachodnią oraz dziesięć wasalnych królestw. Stolicą Cesarstwa zostało Luoyang, jednak na krótko, gdyż ostatecznie została ona przeniesiona do Chang’anu (dzisiejsze. Xi’an). Po wojnie nastąpił powolny proces odbudowy zniszczonego Cesarstwa. Z rozkazu cesarza ogłoszono demobilizację wojsk, a poddani, którzy w trakcie wojny popadli w niewolę odzyskali wolność. Dodatkowo obniżono podatki, by zachęcić ludzi wygnanych ze swoich domów do powrotu. Byłym żołnierzom przydzielano ziemię, którą mogli zacząć uprawiać. Mimo odbudowy i dobrych decyzji Hana Gazou w Cesarstwie dochodziło do buntów i cesarz musiał zastąpić podlegających mu królów swoimi krewnymi- synami lub braćmi. Obowiązywała ich przysięga, która głosiła, że jeżeli ktokolwiek spoza rodziny cesarskiej zostanie lub sam ogłosi się królem wszyscy pozostali go zaatakują. Wkrótce potem pojawiło się zagrożenie ze strony koczowniczego ludu Xiongnu, którzy zjednoczyli się z wygnanymi przez cesarza królami. W 201 roku p.n.e. nie czekając dłużej, cesarz odpowiedział na zbliżające się zagrożenie atakiem, który jednak zakończył się klęską Liu Bang nie będąc w stanie pokonać władcy ludu Xiongnu Maoduna w 198 roku p.n.e. zawarł ugodę nazywaną przez Chińczyków “pokojem i koligacją”. Cesarz ofiarował Maodunowi rękę chińskiej księżniczki i płacił mu trybut. Cesarz, który pochodził z nizin społecznych, nie akceptował konieczności przestrzegania obyczajów i gardzi uczonymi, którzy cytowali konfucjańską „Księgę Piesni”. Podczas rządów Cesarza Gazou zrodził się kompromis pomiędzy feudalizmem starego typu i feudalizmem biurokratycznym, który był typowy da Chin aż do 1911 roku. Han Gazou podzielił cesarstwo na komanderie i powiaty, na czele których stali urzędnicy, członkowie rodu cesarskiego oraz jego zaufani sojusznicy. Lenna były dziedziczne, ale przejęcie ich zależało od cesarza, który wydawał na to zgodę. Pod koniec życia cesarz wydał edykt stanowiący, że tylko członkowie rodu panującego mogą mieć lenna wielkości komanderii. W 195 roku p.n.e. Liu Bang zginął od rany zadanej przez strzałę, jego następca został Cesarz Hui. Jednak władzę polityczną w rzeczywistości utrzymała Cesarzowa Lu Zhi , która panowała w Chinach w sumie 16 lat i była jedną z nielicznych rządzących kobiet. Kolejnym wybitnym cesarzem był panujący w latach 183-157 roku p.n.e. Wendi, który cechował się roztropnością i został zapamiętany jako życzliwy i rozsądny władca. Cesarz zniósł prawo, które umożliwiało aresztowanie i uwięzienie rodziny skazanego, poza przestępstwem zdrady oraz wprowadził opiekę państwa nad biednymi i starszymi osobami. Państwo wydawało im miesięczne racje pożywienia. Największą reformą przeprowadzoną przez cesarza było wprowadzenie egzaminu na urzędników państwowych, co umożliwiało awans społeczny. Był to początek systemu, który stał się podstawą rekrutacji kadr administracji państwowej, tworzących warstwę biurokratów, zwanych w Europie mandarynami, który przetrwał do końca panowania dynastii Han. Cesarz zapoczątkował również proces celowego rozdrabniania lenn. Jego dzieło kontynuował po jego śmierci syn Jingdi. Który prowadził polityke rehabilitacyjną i stopniowo zmniejszał podatki. Historycy uważają czas ich panowania za „okres rozkwitu podczas panowania Wendi i Jingdi”, kiedy to siła państwa znacznie wzrosła. W 141 roku p.n.e. tytuł cesarza przejął Han Wudi, nazywany Walecznym Cesarzem (lata panowania 141-87 p.n.e.). Prowadził on ekspansywną politykę zewnętrzną - zajął Mandżurię w roku 128 roku p.n.e. oraz królestwa północnej i środkowej Korei, których opanowanie zajęło mu 3 lata (109-106 p.n.e.). W ten sposób rozszerzył terytorium kraju i zapewnił rozwój gospodarki i kultury w zachodniej i północnej części cesarstwa. W 127 roku p.n.e. cesarz wprowadził zasadę podziłu ziem wśród wszystkich synów, co znacznie ograniczyło wpływy i przywileje rodów arystokratycznych. Dodatkowo ustanowił nowe podatki handlowe i ustalił państwowy monopol na sól, żelazo, bicie monet miedzianych i alkohol. Ważna reformą przeprowadzoną z inicjatywy Cesarza Han Wudi było nazywanie kolejnych er przez cesarzy. Dane lata były od tej pory oznaczane rokiem panowania zasiadającego na tronie cesarza. Dodatkowo cesarz mógł nadawać nazwy poszczególnym okresom swojego panowania. U schyłku panowania Cesarza Wudi zakończono wojny i na dużą skalę rozwijano rolnictwo. Wudi podejmując decyzje opierał się na naukach konfucjanizmu, który został przez niego uznany za religię państwową. W 135 roku p.n.e. utworzono Wielką Szkołę, w której uczeni zajmowali się nauczaniem oraz interpretacją ksiąg konfucjańskich. Rozwój, który nastąpił w nauce konfucjańskiej, w znacznej mierze przyczynił się do rozkwitu kultury, zwłaszcza historiografii i poezji. W podległym mu cesarstwie Han Wudi sprawował władzę absolutną. Udało mu się złamać dotychczasową potęgę chińskich możnych i feudałów. Zostało także zaostrzone ustawodawstwo karne. Rozwinął się handel, powstały nowe pałace i świątynie. Z jego rozkazu stworzono sieć spichlerzy by służyły poddanym w razie nieurodzaju. Wzrosła wytwórczość rzemiosła, zwłaszcza tkactwa jedwabniczego. Duże postępy uczyniła astronomia – za panowania cesarz Wudi miały miejsce pierwsze obserwacje zaćmienia słońca, stworzona także globus sfery niebieskiej. Kolejni cesarze- następcy Hana Wudiego kontynuowali rozwój gospodarki i nauki, co zaowocowało rozkwitem Dynastii Han. W 9 roku n.e. rządy dynastii Han zostały na krótko przerwane przez Dynastię Xin (9-23 n.e.) założoną przez byłego regenta Wang Manga. Zdołał on skupić w swoim ręku władzę i ogłosił się cesarzem. Po objęciu władzy próbował przeprowadzić szereg reform, m.in. administracji, systemu monetarnego, własności ziemi i monopoli państwowych. Były one w większości nieudane i nie poprawiły losu ludności, przyczyniając się natomiast do wzrostu ogólnego chaosu w cesarstwie. Dodatkowo pogłębiał się kryzys gospodarczy w cesarstwie i następowało powolne zubożenie chłopów. Wang Mang, żeby złamać potęgę ekonomiczną feudałów, wydał rozkaz, na mocy którego cała ziemia została uznana za własność cesarza, a wszelkie dotychczasowe nadania traciły ważność. Chłopi otrzymali równe działki w zależności od liczby osób w rodzinie. Cesarz wprowadził też ścisłą kontrolę rzemiosła i handlu, co spowodowało zahamowanie ich rozwoju. Do kryzysu gospodarczego przyczyniły się też warunki klimatyczne- cesarstwo nawiedzały kolejno klęski żywiołowe. Zmiana biegu Huang Ho i związana z nią katastrofalna powódź doprowadziła do wybuchu powstania chłopskiego nazywanego „Powstaniem Czerwonych Brwi”, do którego przyłączyli się potomkowie obalonej dynastii Han. W trakcie powstania Wang Mang został zamordowany. Po śmierci Wang Manga i 2-letnim okresie walk o tron cesarzem został Liu Xiu, znany jako cesarz Guangwu (lata panowania 25-57 rok n.e.). Dokonał on ostatecznego wskrzeszenia dynastii Han, a jej umocnienie zajęło mu dziesięć lat, podczas których zmagał się z różnego rodzaju powstańcami i konkurentami aspirującymi do objęcia tron. Cesarz Guangwu w ramach umocnienia swej władzy wydał wiele dekretów mających na celu polepszenie życia chłopów, którzy znacznie ucierpieli przez nieudolne reformy przeprowadzane przez samozwańczego Cesarza Wang Manga. Po odrodzeniu się dynastii Han uwolniono z niewoli wszystkich chłopów, którzy w okresie panowania Wang Manga stali się niewolnikami państwa, uregulowano podatki i uporządkowano sprawy użytkowania ziemi. Cesarz Guangwu panował 32 lata i ten długi okres pozwolił mu na pełną wewnętrzną konsolidację imperium. Przeprowadził on wszechstronne reformy, uporządkował środowisko administracyjne i przeprowadził pomyślnie reformy ziemi. Przeniósł on stolicę z Chang’an do Luoyang, z zachodu na wschód. Dlatego mówi się o panowaniu dynastii zachodniej, którą założył Liu Bang, oraz o panowaniu dynastii wschodniej założonej przez Guangwu.