1Aleksander Wielki i jego wyprawa do Azji. W 336roku umiera Filip II, jego śmierć odwlokła inwazję Azji o 2 lata. W 335r. Aleksander wyrusza na Bałkany,w tym czasie w Tebach wybucha powstanie przeciw niemu, które zostaje krwawo stłumione (niszczy miasto). Zniszczenie jednego z ważniejszych miast Hellady zniszczyła wszelkie myśli o oporze wobec nowego władcy. Wiosną 334r. rozpoczyna się wyprawa na Persję (sytuacja była wtedy mniej korzysta niż za czasów Filipa ? Dariusz III odzyskał Egipt i wysłał greckich najemników by zablokowali Hellespont przed głównymi siłami Aleksandra). Jednak gdy Aleksander przeprawiał się przez Hellespont wyprawa ta była jeszcze daleko za nim. Oddziałem tym kierował Memnon z Rodos.  Azjatyccy satrapowie odrzucili możliwość stosowania taktyki spalonej ziemi,którą zaproponował Memnon. Wydali Aleksandrowi bitwę pod Granikiem (334), w której ponieśli klęskę. Bitwa ta uczyniła z Aleksandra pana zachodnich satrapii włącznie z Sardes. Aleksander dowiaduje się (latem 333), że Dariusz opuszcza Babilonię by spotkać się z nim w otwartej walce. Ruszył więc ku Dariuszowi, do starcia doszło jesienią 333r. pod Issos (na granicy Syrii i Kilikii). Miejscem bitwy była wąska dolina między m. śródziemnym a Amanem. Bitwa została stoczona w miejscu w którym Persowie nie mieli jak zastosować swojej przewagi. Aleksandra otaczały góry, rzeka (Pinos) i morze. Był przekonany, że siła uderzeniowa perskiej jazdy (gro) będzie na prawym skrzydle, pomylił się jednak i był zmuszony do przegrupowania armii (co jest niemożliwe w takich warunkach ? mało miejsca, za nim góry, przed nim rzeka, a przeciwnik wszystko obserwuje). Pod osłoną falangi przeniósł na lewe skrzydło macedońską jazdę. Nikt nie chciał rozpoczynać walki, wojska krok po kroku zbliżały się do brzegu rzeki. Aleksander orientuje się, że od strony gór Persowie odcięli tyły jego armii armii od jego baz w Cylicji. Macedończycy ustępowali niemal w całej linii greckim najemnikom i perską jazdą, jednak Aleksander wraz z hetajrami przebił się do Dariusza, który rzucił się do ucieczki. Pociągnęło to za sobą odwrót jego armii. Cała bitwa rozegrała się w ciągu 15minut, jej waga była olbrzymia jednak nie decydowała o dalszych losach wyprawy. Po zwycięstwie Aleksander zwraca się ku Egiptowi i Zarzeczu. Większość miast od razu poddaje się jego panowaniu. Wdał się w konflikt z Tyrem, miasto poddało mu się od razu, zabronili mu jednak wstępu do świątyni swojego patrona. Położone na wysepce potężnie umocnione miasto, zastało po 7 miesiącach zdobyte ? ceną tego konfliktu było odwleczenie ofensywy Babilonu o rok, co dało Dariuszowi czas na zorganizowania nowej armii. Kolejnym miastem stawiającym mu opór była Gaza (2miesiące), po tych opóźnieniach w 332 roku dotarł do Egiptu ? satrapa perski poddał się od razu, ludność przyjęła go entuzjastycznie. W Egipcie tworzy Aleksandrię, uznaje się za syna Amona. W Memfis koronuje się na króla egipskiego zgodnie z obyczajem faraońskim. Wyrusza z Egiptu w kierunki Damaszku, gdzie dostaje list od Dariusza z prośbą o uwolnienie jego rodziny (dostała się w jego ręce po bitwie pod Issos). Dariusz proponuje mu układ ? „zostaniesz królem tego co już zagarnąłeś, więcej nie walczymy”. Aleksander nie chciał zostać królem z łaski. Dalej udaje się do Mezopotamii. Dariusz jest przekonany, że Aleksander pójdzie na Babilon tak jak każdy (tj. między Tygrysem i Eufratem), kto chciał go zdobyć, Aleksander idzie jednak północnym szlakiem (przekracza rzeki). Dariusz wybiera miejsce bitwy (1październik 331)? Telgo Mell (?) między Gaugamelą a Arbelą. Aleksander długo myślał nad taktyką bitwy, ustawił swoją armię w 3 frontach, hipaspistów z tyłu, związał jednocześnie oba skrzydła konkretną walką by mieć możliwość walki w centrum gdzie był Dariusz. Gdy już był blisko niego ten znów uciekł z pola walki (źródła mówią, że na klaczy, która dopiero co się oźrebiła). Bitwa ta zadecydowała o losach wyprawy. Po zwycięstwie bez oporu zdobywa Babilon. Nie satysfakcjonowały go jednak te zwycięstwa ? Dariusz nadal żył. Dariusz, w Baktrii, próbuje stworzyć nową armię będącą przeciwwagą dla Aleksandra. Na czele opozycji Dariusza staje Bessos (satrapa perski), Aleksander rozpoczyna pościg za nim i gdy jest już blisko, Bessos zabija Dariusza. Jego śmierć oznaczała koniec imperium perskiego. Podbój wschodnich satrapii trwał do zimy 328/327, tamtejsze działania to głównie działania militarne oraz kulturowe. Aleksander żeni się z baktryjską księżniczka Roksaną. W Baktrii trwają ustawiczne powstania, Aleksander pozostawia satrapów mianowanych przez Dariusza, nosi ich ubrania, orientalizuje się, pozwala na przenikanie się dwóch kZaczęli przybywać do niego indyjscy radżowie, którzy byli ze sobą skłóceni. Aleksander przekonał się, że Indie to subkontynent poprzecinany wielkimi rzekami. Tamtejsi tubylcy stawiali mu zaciekły opór, Aleksander zrozumiał, że opanowanie tego kraju nie będzie możliwe bez potężnego sojusznika. Nim jednak dotarł do doliny Indusu jego żołnierze, zmęczeni nieustanną drogą oraz monsunami, odmówili dalszego marszu. Aleksander ustąpił im, jednak poprowadził ich z powrotem okrężną drogą. Jego długa nieobecność w nowo podbitym kraju spowodowała w nim chaos. Przywróceniu ładu towarzyszyła czysta satrapów perskich oskarżanych o bunty, gwałty i korupcję. Po tych czystkach niemal wszystkie satrapie objęli Macedończycy. Aleksander planował podbić również Arabię, gdy plany były już na wykończeniu, król umarł po krótkiej chorobie ? 10 lub 12 czerwca 323 w Babilonie, w wieku 33lat.