Akcja noweli Henryka Sienkiewicza ,,Latarnik,, rozgrywa się w latach siedemdziesiątych XIX wieku.Czas akcji obejmuje wydarzenia od czasu przyjęcia przez Skawińskiego posady latarnika do opuszczenia przez niego Aspinwall; trwa kilka miesięcy.Miejscem akcji jest samotna wysepka leżąca niedaleko Aspinwall, koło Panamy.Bohaterem noweli jest Skawiński,który miał życie podobne do losu wielu polskich emigrantów.Brał udział w powstaniu listopadowym,zmuszony był po jego upadku do przymusowej emigracji.Najlepsze lata swojego życia poświęcił w walce na rzecz ruchów niepodległościowych.Próbował póżniej znależć sobie zajęcie i dom na obczyznie.Skawiński jest postacią tragiczną: z jednej strony nie może żyć w rodzinnym kraju,do którego jest bardzo przywiązany, za niego przecież przelewał krew i narażał życie. Z drugiej natomiast: wszelkie jego próby ,,zapuszczenia korzeni,, gdzie indziej kończyły się niepowodzeniem.Był skazany na tułactwo.Skawiński to człowiek stary,lat około siedemdziesięciu,,czerstwy,wyprostowany,mający ruchy i postawę żołnierza,, ,o zmęczonej i smutnej twarzy.Skawiński walczył ze swoim złośliwym fatum,nigdy nie tracił nzdziei, że kiedyś los się do niego uśmiechnie.Jest on typowym powstańcem-bojownikiem walczącym ,,za naszą i waszą wolnośc,,.Przez całe swoje życie żywił nadzieję, że będzie miał kiedyś możliwość powrotu do wolnej Polski.Z czasem jednak do jego nastalgi dołączyła się rezygnacja.Smutne doświadczenia życia, samotność i zmęczenie stalo sie przyczyną jego zwątpienia.Późniejsza posada latarnika wydaje mu się być największym szczęściem, oazą spokoju.Samotność jednak negatywnie wpływa na bohatera.Traci kontakt z ludźmi , cywilizacją, przestaje marzyć o ojczyźnie. Zapada w stan półczuwania-pół snu , pół smierci. Nie cierpi już , ale przestaje istnieć. Ze snu wyrywa go dopiero lektura ,,Pana Tadeusza,,znowu dzięki niej zaczyna żyć , ale życie to musi okupić ponownym tułactwem ,zaczytany podczas lektury bardzo się wzruszył, powróciły do niego wspomienia ojczystego kraju,stary człowiek ze wzruszenia zapłakał.Wspominał sosnowe lasy , rzeki, przestronne pola ,rodzinną wieś.Skawiński zaczął snić o Polsce.O świcie obudził go strażnik Johns.Okazało się, że latarnik czytając,,Pana Tadeusza,, zapomiał zapalić latarnię i rozbiła się na mieliźnie łódź z San-Geromo. Na szczęście nikt nie utonął, ale latarnik stracił swoją posadę.Skawiński dzięki epopei odzyskuje świadomość narodową. Samotna wyspa dała mu poczucie bezpieczeństwa i spokoju,ale był on tylko pozorny.Życie w latarni sprawiło, że powoli tracił poczucie własnej tożsamości, zapomiał o swojej przeszłości i korzeniach.Sienkiewicz przekazuje nam poprzez tę nowelę oczywistą prawdę: żaden człowiek nie może być szczęśliwy jeżeli nie wie kim jest, zapomina o rodzimej tradycji i historii swojego kraju.Skawiński dzięki lekturze Adama Mickiewicza ,,powrócił cudem na ojczyzny łono,, cofnął się wspomieniami do lat swojego dzieciństwa, do czasów walki za Polskę.Stracił swoją pracę, ale przypomiał sobie kim jest, to wróciło mu znowu siły i chęć do życia.Patriotyzm pielęgnowany przez dzieła wybitnych polskich pisarzy pozwolił Polakom przetrwać niewolę, dzięki niej nie zatracili oni poczucia tożsamości narodowej, pamiętali , kim są i o co muszą zawsze walczyć.