Bezpieczeństwo narodowe - stan uzyskany w rezultacie odpowiednio zorganizowanej obrony i ochrony przed wszelkimi zagrożeniami militarnymi i niemilitarnymi, tak zewnętrznymi jak i wewnętrznymi, przy użyciu sił i środków pochodzących z różnych dziedzin działalności państwa. Ze względu na stosunek do obszaru państwa wyróżnia się bezpieczeństwo zewnętrzne i bezpieczeństwo wewnętrzne; obszary te są wzajemnie powiązane i współcześnie nie można rozpatrywać ich osobno. Bezpieczeństwo narodowe jest określane jako najstarsza formuła bezpieczeństwa. Wywodzi się z kategorii egzystencjalnych potrzeb i interesów społeczności, które tworzą państwo. Bezpieczeństwo narodowe jest nie tylko ochroną narodu i terytorium kraju przed fizyczną napaścią, lecz również ochroną żywotnych interesów ekonomicznych i politycznych, których utrata zagrażałaby podstawowym interesom państwa. To najwyższa potrzeba i wartość narodu oraz główny cel działania państwa. Bezpieczeństwo narodowe to stan lub warunki, w których zapewniona jest ochrona narodu i terytorium państwa przed atakiem nieprzyjaciela; zapewnienie stabilnego i harmonijnego rozwoju państwa oraz realizacji jego strategicznych interesów politycznych i ekonomicznych. Bezpieczeństwo narodowe rozumiane jest również, jako stan równowagi pomiędzy potencjałem obronnym kraju a zagrożeniem wywołanym możliwością powstania konfliktu. To stan świadomości społecznej, w którym powstający poziom zagrożeń poprzez posiadane zdolności obronne, nie budzi lęku, obaw o zachowanie uznanych wartości. We współczesnym znaczeniu bezpieczeństwo narodowe oznacza oczekiwanie społeczne na zapewnienie możliwości korzystania z dobrobytu ekonomicznego, autonomii społecznej oraz określonego statusu społecznego. Bezpieczeństwo narodowe to ogół warunków i instytucji chroniących suwerenność państwa, życie i zdrowie obywateli oraz mienie i majątek narodowy. Do takich instytucji bezpieczeństwa Rzeczpospolitej Polskiej zaliczamy: • Siły Zbrojne (Wojska Lądowe, Siły Powietrzne, Marynarka Wojenna, Wojska Specjalne) • Formacje policyjne i zabezpieczające (Policja, Żandarmeria Wojskowa, Straż Graniczna, Inspekcja Transportu Drogowego, Straż Ochrony Kolei, Służba Więzienna, Służba Celna) • Służby specjalne (Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencja Wywiadu, Centralne Biur Antykorupcyjne, Służba Kontrwywiadu Wojskowego, Służba Wywiadu Wojskowego) • Straże lokalne i sektorowe (Straż gminna, Służba Leśna, Straż Parku Narodowego, Straż Parku Krajobrazowego, Państwowa Straż Łowiecka, Państwowa Straż Rybacka • Służby ochrony władz (Biuro Ochrony Rządu, Straż Marszałkowska)

Minister obrony narodowej jest naczelnym organem administracji państwowej           w dziedzinie obronności państwa. Konstytucja RP przyznaje Ministrowi obrony narodowej prawo realizacji uprawnień prezydenta w zakresie zwierzchnictwa nad siłami zbrojnymi         w czasie pokoju Swoje zadania wykonuje przy pomocy Ministerstwa Obrony Narodowej,      w skład którego wchodzi Sztab Generalny Wojska Polskiego.

Instytucjami bezpieczeństwa podległymi ministrowi obrony narodowej są:  Wojska Lądowe  Siły Powietrzne  Marynarka Wojenna  Wojska Specjalne  Żandarmeria Wojskowa  Służba Wywiadu Wojskowego Do zakresu jego działań w systemie instytucji bezpieczeństwa należy:  kierowanie w czasie pokoju całokształtem działalności Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej,  przygotowywanie założeń obronnych Państwa, w tym propozycji dotyczących rozwoju i struktury Sił Zbrojnych,  realizowanie generalnych założeń, decyzji i wytycznych Rady Ministrów w zakresie obrony Państwa i koordynowanie realizacji  sprawowanie, w zakresie powierzonym przez Radę Ministrów, ogólnego nadzoru nad realizacją zadań obronnych przez organy administracji państwowej, instytucje państwowe, samorządy, przedsiębiorców i inne podmioty,  sprawowanie ogólnego kierownictwa w sprawach wykonywania powszechnego obowiązku obrony,  dokonuje oceny zagrożeń wojennych i możliwości obronnych oraz formułuje i przedstawia właściwym organom propozycje dotyczące obrony państwa,  koordynuje realizację zadań organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego wynikających z zadań dotyczących obrony państw  przedstawia właściwym organom potrzeby w zakresie świadczeń organów państwowych i jednostek samorządu terytorialnego, przedsiębiorców i innych jednostek organizacyjnych oraz osób fizycznych, na rzecz Sił Zbrojnych i obrony państwa,  sprawuje ogólny nadzór nad realizacją zadań obronnych wykonywanych przez organy administracji rządowej i jednostki samorządu terytorialnego,  organizuje mobilizacyjne rozwinięcie, uzupełnianie i wyposażanie Sił Zbrojnych,  współdziała z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych w zakresie świadczeń na rzecz Sił Zbrojnych i obrony państwa,  koordynuje realizację zadań państwa - gospodarza wynikających z umów międzynarodowych.

     Ministerstwo Obrony Narodowej przy współpracy z innymi podmiotami opracowało Strategię Rozwoju Systemu Bezpieczeństwa Narodowego RP 2011 – 2022. Głównym celem strategii bezpieczeństwa jest wzmocnienie efektywności i spójności systemu bezpieczeństwa narodowego. Celami operacyjnymi do wyżej wymienionego celu są:

 kształtowanie stabilnego międzynarodowego środowiska bezpieczeństwa w wymiarze regionalnym i globalnym  umocnienie zdolności państwa do obrony  rozwój odporności na zagrożenia bezpieczeństwa narodowego  zwiększenie integracji polityk publicznych z polityką bezpieczeństwa  tworzenie warunków do rozwoju zintegrowanego systemu bezpieczeństwa narodowego

      W realizacje Strategii rozwoju systemu bezpieczeństwa narodowego RP 2011-2022

zaangażowane będę wszystkie podmioty wdrażające strategie, a w szczególności Prezes Rady Ministrów, ministrowie, szefowie urzędów centralnych, wojewodowie, organy jednostek samorządu terytorialnego. Szczególne zadania w umacnianiu bezpieczeństwa narodowego przypadają Ministrowi właściwemu do spraw obrony narodowej w zakresie:  zapewnienia Siłom Zbrojnym RP warunków doskonalenia zdolności Sił Zbrojnych RP do obrony państwa i wypełniania zobowiązań sojuszniczych oraz udziału w misjach międzynarodowych;  doskonalenia procedur udzielania wsparcia organom administracji publicznej przez Siły Zbrojne RP w sytuacjach kryzysowych;  poprawnego strategicznego planowania obronnego;  dostosowania struktury organizacyjnej i dowodzenia Siłami Zbrojnymi RP do wymogów środowiska bezpieczeństwa państwa;  doskonalenia procedur kierowania i dowodzenia Siłami Zbrojnymi RP, uwzględniające rozwiązania sojusznicze i międzynarodowe, charakter potencjalnych działań oraz wykorzystania doświadczeń z działalności Sił Zbrojnych;  kontynuacji procesu pozyskiwania i modernizacji uzbrojenia i sprzętu wojskowego z wykorzystaniem krajowego przemysłowego potencjału obronnego oraz uczestnictwa w programach międzynarodowych;  doskonalenia systemu eksploatacji sprzętu i uzbrojenia wojskowego oraz jego wycofywania z użytkowania;  kontynuacji procesu profesjonalizacji Sił Zbrojnych RP oraz wdrażania nowych rozwiązań funkcjonalno-organizacyjnych dotyczących zasobów osobowych oraz logistycznych;  doskonalenia systemu wyższego szkolnictwa wojskowego, podnoszenia poziomu wykształcenia żołnierzy zawodowych i wyszkolenia wojsk, odpowiadającego potrzebom Sił Zbrojnych RP i osiągania przez nie zdolności obronnych, jednocześnie gwarantujących rozwój wyższych uczelni wojskowych, ośrodków i centrów szkolenia wojskowego oraz ich kadr naukowo-dydaktycznych;  koordynacji planowania i realizacji zadań związanych z pozamilitarnymi przygotowaniami obronnymi państwa, w tym przedsięwzięć zabezpieczających potrzeby Sił Zbrojnych i wojsk sojuszniczych;  koordynacji realizacji zadań ujmowanych w Programie Mobilizacji Gospodarki (PMG);  doskonalenia rozwiązań organizacyjnych i funkcjonalnych dotyczących CIMIC i HNS;  poprawy zdolności rozpoznania i ochrony przed zagrożeniami bezpieczeństwa państwa;  integracji procesów planowania obronnego i zarządzania kryzysowego, poprzez zapewnienie spójności i tożsamości podejmowanych działań ujmowanych w planach zarządzania kryzysowego oraz w planach operacyjnych funkcjonowania organów administracji publicznej, planach operacyjnych użycia Sił Zbrojnych RP, warunkach zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa państw i w czasie wojny;  integracji systemów łączności i informatycznego wsparcia procesu kierowania bezpieczeństwem narodowym oraz wymiany danych;  budowy resortowego zintegrowanego systemu informatycznego, wspomagającego proces decyzyjny;  rozwijania zdolności do reagowania na incydenty komputerowe;  podejmowania działań na rzecz koordynacji zamierzeń organizacyjno-dyslokacyjnych Sił Zbrojnych RP z ustaleniami dokumentów dotyczących: rozwoju regionalnego, planowania i zagospodarowania przestrzennego, ochrony środowiska naturalnego oraz kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, w tym usprawnienia procesu przekazywania władzom administracji samorządowej terenów i obiektów powojskowych;  kształtowania pozytywnego wizerunku i odbioru społecznego spraw dotyczących Sił Zbrojnych, obronności oraz zacieśniania współdziałania z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami społecznymi w promocji obronności i działań na rzecz obronności;  kontynuowania prac legislacyjnych nad aktami prawnymi regulującymi problematykę bezpieczeństwa i obronności (kodyfikacja prawa obronnego).

Akty normatywne:

1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
2. Ustawa z dnia 14 grudnia 1995 r. o urzędzie Ministra Obrony Narodowej. (Dz. U . z dnia 30 stycznia 1996 r.)
3. Obwieszczenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 maja 2011 r. w sprawie wykazu jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych
4. Strategia Rozwoju Systemu Bezpieczeństwa Narodowego 2011 – 2022

Bibliografia:

1. Słownik terminów z zakresu bezpieczeństwa narodowego, Akademia Obrony Narodowej, Warszawa 2002

Netografia:

1. http://pl.wikipedia.org/ z dnia 20.05.2012 r.

2. http://www.koziej.pl/ z dnia 22.05.2012 r.