SUWERENNOŚĆ

Tematem mojej pracy jest charakterystyka jednego z wybranych przeze mnie pojęć z zakresu bezpieczeństwa, jakim jest suwerenność. Otóż mianem suwerenności nazywamy zdolność do samodzielnego, jak również niezależnego od innych podmiotów, sprawowania władzy politycznej nad określonym terytorium, grupą osób lub samym sobą. Pisząc o suwerenności państwa należy zwrócić uwagę na jego niezależność w sprawach zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Po raz pierwszy słowa ‘’suwerenność’’ użył Jean Bodin w roku 1576, niecałe 60 lat później padło ono z ust Cardina Le Breta w roku 1632.

Tematem mojej pracy jest charakterystyka jednego z wybranych przeze mnie pojęć z zakresu bezpieczeństwa, jakim jest suwerenność. Otóż mianem suwerenności nazywamy zdolność do samodzielnego, jak również niezależnego od innych podmiotów, sprawowania władzy politycznej nad określonym terytorium, grupą osób lub samym sobą. Pisząc o suwerenności państwa należy zwrócić uwagę na jego niezależność w sprawach zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Po raz pierwszy słowa ‘’suwerenność’’ użył Jean Bodin w roku 1576, niecałe 60 lat później padło ono z ust Cardina Le Breta w roku 1632. Obaj panowie twierdzili, że suwerenność polega na tym, że wyłącznie monarcha może sprawować władzę ustawodawczą i wykonawczą na terenie swego państwa. Wyróżniamy dwa rodzaje suwerenności: wewnętrzną i zewnętrzną. Suwerenność wewnętrzna polega na tym, że władza sama może decydować, jaki będzie zakres jej działania. Władza państwowa jest niezależna od organizacji, które działają na terytorium państwa, jak np. organizacje pozarządowe, jak również krajowe organizacje związków zawodowych. Jeśli chodzi o suwerenność zewnętrzną, warto zauważyć, że gwarantuje ona niezależność państwa od innych państw w podejmowaniu jakichkolwiek decyzji. Suwerenność ta polega również na braku możliwości wpłynięcia na państwo za pośrednictwem organizacji międzynarodowych, międzynarodowych grup nacisku, a także sojuszy politycznych. Suwerenność państw to jeden z podstawowych terminów prawa międzynarodowego. To niezależność państwa, która wyrażana jest w posiadaniu osobowości prawnej, stanowiącej najwyższą władzę na danym terytorium, a wiec państwo suwerenne stanowi podmiot prawa międzynarodowego w stosunkach międzynarodowych. Władze państwowe mogą podejmować dowolne działania, jeśli uważają, ze są one najkorzystniejsze dla interesów danego państwa. Jednakże granicę wykonywania władzy suwerennej stanowi poszanowanie suwerenności pozostałych podmiotów prawa międzynarodowego oraz norm, które przyjęły na siebie w wyniku podpisywania różnego typu zobowiązań prawno-międzynarodowych. Podejmowanie suwerenności ewoluuje wraz z rozwojem stosunków międzynarodowych. Suwerenność, w wieku XVII była cechą, która przysługiwała tylko nielicznym państwom europejskim, zaliczamy do nich, m.in: Francję, Hiszpanię, Niemcy oraz Szwecję. Dlatego też definicja utworzona przez Jeana Bodina ujmowała państwo suwerenne jako takie, które nie uznaje nikogo wyższego od siebie prócz Boga. Obecnie jednak taka absolutna niezależność jest nierealna, a złożyły się na to następujące czynniki:

  1. ogromny wzrost liczby państw,
  2. pojawienie się niepaństwowych uczestników stosunków międzynarodowych,
  3. istnienie wielu skomplikowanych powiązań między państwami,
  4. faktyczna niemożność całkowicie samodzielnego funkcjonowania państwa, i to w każdej sferze – politycznej, gospodarczej, kulturowej.

Warto wspomnieć o Deklaracji Zasad Prawa Międzynarodowego, która została uchwalona w 1970 roku i stwierdzała, że wszystkie państwa korzystają z suwerennej równości, która obejmuje takie elementy, jak:

a) Państwa są równe wobec prawa, b) Każdemu państwu przysługują prawa wynikające z pełnej suwerenności, c) Każde państwo ma obowiązek szanować podmiotowość innych państw, d) Integralność terytorialna i niepodległość polityczna państwa są nietykalne, e) Każde państwo ma prawo swobodnie wybrać i rozwijać swój system polityczny, społeczny, gospodarczy i kulturalny, f) Każde państwo ma obowiązek stosować się w pełni i w dobrej wierze do swoich zobowiązań międzynarodowych i pokojowo współżyć z innymi państwami. W prawie międzynarodowym suwerenność jest jednoznaczna z podmiotowością międzynarodowo-prawną. Podmiotami prawa międzynarodowego są w pierwszym rzędzie suwerenne państwa, a jednocześnie pojęcie suwerenności wciąż odnosimy tylko do państwa i suwerennych podmiotów (np. organizacje międzynarodowe nie posiadają atrybutu suwerenności, choć mogą mieć bardzo rozległe kompetencje).